Những quy định, chính sách có hiệu lực từ ngày 1/3/2026

Tăng thẩm quyền cấp xã trong việc bảo vệ bí mật nhà nước

Luật Bảo vệ bí mật Nhà nước năm 2025 mở rộng thẩm quyền cho cấp xã. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã được sao, chụp tài liệu độ "tối mật". Người đứng đầu cơ quan tham mưu Đảng ủy, trưởng ban HĐND, trưởng phòng UBND cấp xã được sao, chụp tài liệu độ "mật".

Quy định này nhằm tăng cường phân cấp, nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong công tác bảo vệ bí mật nhà nước.

Xếp lương công chức đã hưởng lương theo bảng lương cũ

Tại Thông tư 1/2026/TT-BNV, Bộ Nội vụ hướng dẫn xếp lương với người được tuyển dụng vào công chức. Theo đó, người đã hưởng lương theo các bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ kèm theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP căn cứ vào hệ số lương đang hưởng, phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có) và ngạch công chức của vị trí việc làm mới như sau:

- Có ngạch công chức với hệ số bậc lương trùng với hệ số đang hưởng, thì được xếp ngang bậc lương và tiếp tục hưởng tỷ lệ phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có).

Thời điểm hưởng lương mới được tính từ ngày ký quyết định xếp lương theo vị trí việc làm được tuyển dụng.

- Có ngạch công chức với hệ số bậc lương khác so với hệ số đang hưởng, thì cách xếp lương được phân theo từng tình huống cụ thể.

Chưa hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung: Căn cứ vào hệ số lương đang hưởng để xếp vào hệ số lương gần nhất (có thể cao hơn hoặc thấp hơn) trong ngạch công chức mới. Thời điểm hưởng lương mới tính từ ngày ký quyết định xếp lương.

Đang hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung: Căn cứ vào tổng hệ số lương cộng phụ cấp thâm niên vượt khung đang hưởng để xác định hệ số lương gần nhất trong ngạch công chức mới.

Nếu hệ số lương hoặc tổng hệ số lương cộng phụ cấp thâm niên vượt khung đang hưởng cao hơn hệ số lương ở bậc cuối cùng của ngạch công chức mới thì xếp vào bậc lương cuối cùng và được hưởng thêm hệ số chênh lệch bảo lưu.

Thông tư chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3.

Doanh nghiệp được tạm dừng đóng BHXH khi phục hồi

Theo Luật Phục hồi, phá sản năm 2025, người sử dụng lao động đang thực hiện thủ tục phục hồi DN được tạm dừng đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất tối đa 12 tháng.

Quy định này giúp DN giảm áp lực tài chính trong giai đoạn khó khăn, tạo điều kiện tái cơ cấu và ổn định hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 cũng cho phép áp dụng thủ tục phá sản rút gọn nhằm tiết kiệm thời gian và chi phí khi thuộc một trong các trường hợp sau:

- DN hoặc hợp tác xã có không quá 20 chủ nợ không bảo đảm, tổng nợ gốc không quá 10 tỉ đồng;

- DN nhỏ và siêu nhỏ;

- DN không còn tài sản hoặc tài sản không đủ để thanh lý và chi trả chi phí phá sản;

- Tổ chức tín dụng;

- DN bảo hiểm, tái bảo hiểm không khắc phục được tình trạng mất khả năng thanh toán sau khi chấm dứt kiểm soát;

Các trường hợp khác thực hiện theo quy định pháp luật hoặc hướng dẫn của TAND Tối cao. Cơ chế này giúp quá trình xử lý phá sản minh bạch, hiệu quả hơn.

Quy định chặt chẽ về cư trú, mở rộng cấp số định danh

Nghị định 58/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định liên quan đến quy định điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; quản lý và sử dụng con dấu; quản lý, sử dụng pháo; quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú, Luật Căn cước, có hiệu lực từ 15/3/2026.

Nghị định quy định nhiều điểm mới quan trọng. Trong đó, về cư trú, nghị định sửa đổi cách thức đăng ký thường trú, tạm trú cho người chưa thành niên, quy định rõ trách nhiệm của cha, mẹ hoặc người giám hộ trong việc kê khai và xác nhận thông tin.

Đồng thời yêu cầu trong vòng tối đa 60 ngày kể từ khi đăng ký khai sinh phải hoàn tất thủ tục đăng ký cư trú hoặc khai báo thông tin cư trú cho trẻ; riêng trẻ dưới 6 tuổi được đăng ký cư trú tại nơi thường trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ mà không phải kiểm tra, xác minh điều kiện.

Nghị định cũng điều chỉnh hồ sơ, thủ tục xóa đăng ký thường trú, tạm trú và bổ sung quy định nộp hồ sơ qua hình thức trực tuyến nhằm đơn giản hóa thủ tục.

Về số định danh, nghị định mở rộng cơ chế cấp số định danh cá nhân ngay từ khi đăng ký khai sinh cho cả trường hợp trẻ sinh ở nước ngoài được ghi vào sổ hộ tịch Việt Nam và tinh gọn quy trình thực hiện cấp, đổi, cấp lại thẻ căn cước theo hình thức trực tuyến.

Đáng chú ý trong lĩnh vực đầu tư kinh doanh có điều kiện, Nghị định 58/2026 cho phép tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Công an được nghiên cứu, sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu và cung cấp pháo hoa nổ, mở rộng so với quy định trước đây chỉ cho phép doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng thực hiện các hoạt động này.

Nhà đầu tư nước ngoài được lập doanh nghiệp trước khi có dự án

Luật Đầu tư năm 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, với điều kiện đáp ứng quy định về tiếp cận thị trường.

So với Luật Đầu tư năm 2020, đây là bước cải cách quan trọng, đơn giản hóa trình tự thủ tục, tăng tính chủ động và hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam.

Nội dung do AI tạo ra phải có dấu hiệu nhận biết

Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025 đặt ra yêu cầu minh bạch trong việc phát triển và sử dụng AI. Nhà cung cấp phải bảo đảm người dùng biết khi đang tương tác với hệ thống AI, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Âm thanh, hình ảnh, video do AI tạo ra phải gắn dấu hiệu nhận biết ở định dạng mà máy đọc được để phân biệt với nội dung thật. Quy định này góp phần hạn chế giả mạo, deepfake và bảo vệ người dùng trên môi trường số.

Luật Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025 cũng quy định DN hoạt động trong lĩnh vực AI được hưởng mức ưu đãi cao nhất theo pháp luật về khoa học - công nghệ, công nghệ cao, chuyển đổi số và đầu tư.

Đồng thời được hỗ trợ tiếp cận hạ tầng tính toán, dữ liệu và môi trường thử nghiệm. Luật thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cho phép miễn, giảm một số nghĩa vụ trong phạm vi nhất định.

Ngoài ra, Quỹ Phát triển AI quốc gia được thành lập để đầu tư hạ tầng, đào tạo nhân lực, phát triển công nghệ lõi và hỗ trợ khởi nghiệp. DN nhỏ được hỗ trợ chi phí đánh giá, công cụ tự đánh giá và tiếp cận dữ liệu dùng chung...

Quỹ từ thiện phải công khai

Nghị định 03/2026 về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện, có hiệu lực từ ngày 1/3. Nghị định quy định quỹ xã hội, quỹ từ thiện có nghĩa vụ công khai các khoản đóng góp, tài sản đã tiếp nhận và kết quả sử dụng trên phương tiện thông tin đại chúng trước ngày 31/3 hằng năm.

Đồng thời, Quỹ hoạt động trong lĩnh vực nào thì chịu sự quản lý của cơ quan nhà nước về ngành, lĩnh vực đó và chỉ thực hiện tài trợ, hỗ trợ trong phạm vi hoạt động theo điều lệ, trừ trường hợp tham gia hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, khẩn cấp.

Quản lý bất động sản bằng mã định danh điện tử

Nghị định số 357/2025/NĐ-CP về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản đã quy định gắn mã định danh cho sản phẩm bất động sản.

Cụ thể, Nghị định số 357/2025/NĐ-CP ban hành ngày 31-12-2025 về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản có mục II quy định các nội dung về mã định danh điện tử, tài khoản định danh điện tử.

Trong đó, từ Điều 8 đến Điều 12 quy định các mã định danh điện tử, bao gồm: Mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản là nhà ở; mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản là phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng.

Mã định danh điện tử của đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư; mã định danh điện tử của chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản; mã định danh điện tử của cá nhân được thụ hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở.

Mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản là nhà ở được quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này gồm các nhóm trường thông tin: Mã định danh thửa đất; Mã số thông tin dự án, công trình xây dựng; Mã định danh địa điểm (nếu có); Dãy ký tự tự nhiên.

Mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản là nhà ở được tạo lập tự động trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản và Sở Xây dựng thực hiện gắn thông tin mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản là nhà ở với các dự án phát triển nhà ở trên địa bàn cùng thời điểm ban hành văn bản thông báo về nhà ở đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026.