Hình phạt cao nhất là chung thân đối với hành vi "tha người trái pháp luật"

Phế truất TGĐ Công ty Tây Hồ, Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội-CTCP không thể đứng ngoài cuộc

Đến với quận Tây Hồ, siêu thị mini 0 đồng – Virus đi xa, tình người ở lại

Theo quy định của pháp luật, tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù được hiểu là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn (trong cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan thi hành án hình sự) lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình hoặc vượt ra người phạm vi quyền hạn của mình trả tự do cho người đang bị giam, giữ không đúng với quy định của pháp luật. hành vi này được xác định là tội phạm và được quy định tại điều 378 của Bộ luật Hình sự năm 2015:

"Điều 378. Tội tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù

1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lạm quyền tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù393, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù về tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;

b) Người được tha trái pháp luật bỏ trốn hoặc có hành vi cản trở việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc tiếp tục thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng;

c) Người được tha trái pháp luật trả thù người có thẩm quyền tiến hành tố tụng394, người tham gia tố tụng;

d) Tha trái pháp luật từ 02 người đến 05 người.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Tha trái pháp luật 06 người trở lên;

b) Người được tha trái pháp luật thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm."

Mặt khách quan của tội này là có hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù. Trong tội danh này, người phạm tội đã sử dụng chức vụ, quyền hạn như một phương tiện để thực hiện tội phạm như: đã ra lệnh hoặc ký quyết định trả tự do cho người đang bị giam, giữ; người đang chấp hành án phạt tù khi không có đủ căn cứ của luật định.

Bên cạnh đó, người phạm tội có hành vi lạm dụng quyền tha trái pháp luật người trái pháp luật, người bị giam giữ. Cụ thể là ra quyết định hoặc ra lệnh hoặc thực hiện việc trả tự do cho người đang bị giam, giữ; người đang chấp hành hình phạt tù mà việc ra quyết định, ra lệnh hoặc thực hiện trả tự do đó vượt ra ngoài phạm vi quyền hạn của mình.

Về mặt khách thể, tội phạm này xâm phạm đến hoạt động đúng đắn của cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án và cơ quan có thẩm quyền khác.

Chủ thể phạm tội này là luôn là chủ thể đặc biệt bao gồm những người có chức vụ, quyền hạn như: Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân; Chánh án, Phó Chánh án Tòa án nhân dân; Giám thị trại giam…

Đối chiếu với quy định của Bộ luật hình sự năm 1999, Bộ luật hình sự năm 2015 đã mở rộng phạm vi đối tượng được tha trái pháp luật trong tội tha trái pháp luật người đang bị giam, giữ theo hướng thay cụm từ “người bị giam, tạm giữ” quy định tại tên điều luật và khoản 1 các điều này bằng cụm từ “người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành hình phạt tù”….

Khi bị truy cứu trách nhiệm về tội danh này, người phạm tội sẽ phải đối diện với ba khung hình phạt tuỳ theo mức độ nguy hiểm của hành vi mình gây ra.

Theo đó, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 đối khi hành vi của người phạm tội đủ các yếu tố cấu thành tội phạm.

Chịu phạt tù 02 năm đến 07 năm nếu thuộc một trong các trường hợp được quy định tại khoản 2 của điều 378 Bộ luật Hình sự năm 2015:

- Tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù về tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;

- Người được tha trái pháp luật bỏ trốn hoặc có hành vi cản trở việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc tiếp tục thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng;

- Người được tha trái pháp luật trả thù người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng;

Đặc biệt, nếu chủ thể của tội tha trái pháp luật ngươi bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù tha trái pháp luật 06 người trở lên hoặc người được tha trái pháp luật thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng sẽ bị phạt tù 05 năm đến 10 năm theo khoản 3 của điều luật này.

Ngoài ra, người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm theo quy định tại khoản 4 của điều 378.