Theo quy định của pháp luật, tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù được hiểu là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn (trong cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan thi hành án hình sự) lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình hoặc vượt ra người phạm vi quyền hạn của mình trả tự do cho người đang bị giam, giữ không đúng với quy định của pháp luật. hành vi này được xác định là tội phạm và được quy định tại điều 378 của Bộ luật Hình sự năm 2015:
"Điều 378. Tội tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù
1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lạm quyền tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù393, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù về tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;
b) Người được tha trái pháp luật bỏ trốn hoặc có hành vi cản trở việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc tiếp tục thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng;
c) Người được tha trái pháp luật trả thù người có thẩm quyền tiến hành tố tụng394, người tham gia tố tụng;
d) Tha trái pháp luật từ 02 người đến 05 người.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:
a) Tha trái pháp luật 06 người trở lên;
b) Người được tha trái pháp luật thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm."
Mặt khách quan của tội này là có hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù. Trong tội danh này, người phạm tội đã sử dụng chức vụ, quyền hạn như một phương tiện để thực hiện tội phạm như: đã ra lệnh hoặc ký quyết định trả tự do cho người đang bị giam, giữ; người đang chấp hành án phạt tù khi không có đủ căn cứ của luật định.
Bên cạnh đó, người phạm tội có hành vi lạm dụng quyền tha trái pháp luật người trái pháp luật, người bị giam giữ. Cụ thể là ra quyết định hoặc ra lệnh hoặc thực hiện việc trả tự do cho người đang bị giam, giữ; người đang chấp hành hình phạt tù mà việc ra quyết định, ra lệnh hoặc thực hiện trả tự do đó vượt ra ngoài phạm vi quyền hạn của mình.
Ảnh minh hoạ. (Nguồn: TT)
Về mặt khách thể, tội phạm này xâm phạm đến hoạt động đúng đắn của cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án và cơ quan có thẩm quyền khác.
Chủ thể phạm tội này là luôn là chủ thể đặc biệt bao gồm những người có chức vụ, quyền hạn như: Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân; Chánh án, Phó Chánh án Tòa án nhân dân; Giám thị trại giam…
Đối chiếu với quy định của Bộ luật hình sự năm 1999, Bộ luật hình sự năm 2015 đã mở rộng phạm vi đối tượng được tha trái pháp luật trong tội tha trái pháp luật người đang bị giam, giữ theo hướng thay cụm từ “người bị giam, tạm giữ” quy định tại tên điều luật và khoản 1 các điều này bằng cụm từ “người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành hình phạt tù”….
Khi bị truy cứu trách nhiệm về tội danh này, người phạm tội sẽ phải đối diện với ba khung hình phạt tuỳ theo mức độ nguy hiểm của hành vi mình gây ra.
Theo đó, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 đối khi hành vi của người phạm tội đủ các yếu tố cấu thành tội phạm.
Chịu phạt tù 02 năm đến 07 năm nếu thuộc một trong các trường hợp được quy định tại khoản 2 của điều 378 Bộ luật Hình sự năm 2015:
- Người được tha trái pháp luật trả thù người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng;
Đặc biệt, nếu chủ thể của tội tha trái pháp luật ngươi bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù tha trái pháp luật 06 người trở lên hoặc người được tha trái pháp luật thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng sẽ bị phạt tù 05 năm đến 10 năm theo khoản 3 của điều luật này.
Ngoài ra, người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm theo quy định tại khoản 4 của điều 378.
Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Đồng Tháp vừa ban hành quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với Đoàn Minh Công về tội sử dụng trái phép chất ma túy.
Phòng Cảnh sát Hình sự Công an tỉnh Nghệ An ra Quyết định tạm giữ hình sự 10 đối tượng về hành vi Gây rối trật tự công cộng xảy ra trên địa bàn phường Thái Hòa vào tối ngày 10/11.
Tối qua ngày 5/11/2025, Lễ kỷ niệm 10 năm ra mắt Chuyên trang truyền thông Pháp luật + (Pháp luật Plus) – Báo Pháp luật Việt Nam đã diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, Ba Đình (Hà Nội) trong không khí trang trọng, ấm áp và đầy cảm xúc.
Một hồ chứa nước trên núi ở xã Tuy Phong, tỉnh Lâm Đồng đột ngột bị vỡ, khiến một bé gái 13 tuổi bị cuốn trôi và tử vong. Chủ hồ sẽ đối diện hình thức xử lý như thế nào?
Ca sĩ Phương Nhung đánh dấu cột mốc 20 năm hoạt động nghệ thuật bằng đêm nhạc mang tên “Mắt Nhung” - nơi đôi mắt như lời tự tình chứa đựng những cung bậc của cảm xúc, dấu ấn và tâm sự của một hành trình dài bền bỉ với âm nhạc.
Ngày 05/12/2025, UBND tỉnh đã tổ chức họp trực tiếp kết hợp trực tuyến về giải ngân vốn đầu tư công năm 2025. Ông Nguyễn Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì cuộc họp. Cuộc họp tổ chức trực tuyến đến các xã, phường.
Tỉnh An Giang đang bước vào giai đoạn cao điểm triển khai các biện pháp quyết liệt nhằm phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)
Liên quan đến vụ án Đoàn Văn Sáng giết người tại tỉnh Lạng Sơn được dư luận đặc biệt quan tâm, chuyên gia pháp lý cảnh báo, hành vi này của các cá nhân, tổ chức phát tán thông tin rùng rợn có thể bị xử phạt từ 10 - 70 trIệu đồng.
Bà Nguyễn Thị Huệ, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, được bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Ninh.
Tháng 12/2025, Chính phủ ban hành nhiều chính sách mới có hiệu lực, nổi bật là các chính sách liên quan đến dân tộc thiểu số; giao thông; xử lý vi phạm hành chính...
Trong nhiều trường hợp, người bị hại do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng mà gây ra thương tích hoặc làm chết người dẫn đến phải chịu TNHS trước pháp luật. Vậy thế nào là phòng vệ chính đáng và vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng?
Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, việc quản lý, sử dụng và chuyển nhượng tài sản của cá nhân luôn được pháp luật dân sự bảo vệ, thể hiện qua quyền sở hữu, định đoạt và ủy quyền. Tuy nhiên, khi một cá nhân bị tạm giam theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, quyền này có thể bị hạn chế do ràng buộc pháp lý liên quan đến quá trình tố tụng và các biện pháp ngăn chặn hình sự. Vấn đề đặt ra là: Người bị tạm giam có được ủy quyền cho người khác bán tài sản của mình hay không?
Nếu văn bản yêu cầu giữ người hợp lệ, Bộ Công an sẽ chuyển cho cơ quan công an có thẩm quyền quyết định giữ người và đưa vào cơ sở lưu trú. Thời hạn giữ người trong trường hợp khẩn cấp là 45 ngày.
Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.