Doanh nghiệp Việt giữ vững đà xuất khẩu trước biến động địa chính trị

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 122,93 tỉ USD, tăng 19,1% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 24,47 tỉ USD, giảm 16,6%, chiếm 19,9% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 98,46 tỉ USD, tăng 33,3%, chiếm 80,1%.

Trong quý, có 20 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỉ USD, chiếm 86,8% tổng kim ngạch xuất khẩu, với 5 mặt hàng xuất khẩu trên 5 tỉ USD, chiếm 62,4%.

Kết quả này cho thấy khả năng thích ứng tốt của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều khó khăn.

Trong ngắn hạn, nhu cầu tại các thị trường chủ lực như Hoa Kỳ, EU vẫn duy trì ổn định; xuất khẩu sang Trung Quốc phục hồi tích cực. Nhiều đơn hàng trong quý I được thực hiện trên cơ sở các hợp đồng đã ký từ trước nên chưa chịu tác động ngay của các biến động địa chính trị.

Ngoài ra, yếu tố giá hàng hóa cơ bản tăng cũng góp phần làm tăng giá trị kim ngạch xuất khẩu.

Tuy nhiên, doanh nghiệp xuất khẩu vẫn đối mặt với khó khăn từ những ảnh hưởng của xung đột tại khu vực Trung Đông.

Các cú sốc địa chính trị từ xung đột và cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia lớn, cùng xu hướng tích lũy và kiểm soát nguồn cung, đang dần trở thành yếu tố thường trực thay vì mang tính chu kỳ ngắn hạn.

Để nâng cao năng lực chống chịu, cơ quan quản lý xác định đa dạng hóa thị trường và nâng cấp chuỗi cung ứng.

Thời gian qua, Bộ Công Thương đã triển khai nhiều biện pháp như tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) hiện có và đàm phán, ký kết các hiệp định mới với thị trường tiềm năng để mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp.

Các hoạt động xúc tiến thương mại được đẩy mạnh thông qua hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, hỗ trợ kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp trong nước và đối tác quốc tế.

Ngoài ra, Bộ Công Thương đã khai trương nền tảng số về thị trường nước ngoài nhằm cung cấp thông tin chi tiết, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận quy định, nhu cầu và thị hiếu của từng thị trường.

Bên cạnh việc đa dạng hóa, cơ quan quản lý cũng ưu tiên các chính sách thương mại và công nghiệp theo hướng chọn lọc, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm nhằm duy trì tăng trưởng, nâng cao hiệu quả và vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Điều này bao gồm việc hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là các tiêu chuẩn xanh, để tiếp tục thâm nhập và đứng vững tại các thị trường khó tính như EU, Nhật Bản và Hàn Quốc.