Đề xuất mới về ngành nghề, hoạt động của Công ty TNHH một thành viên Mua bán nợ Việt Nam

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định về cơ chế hoạt động và quản lý tài chính của Công ty TNHH một thành viên Mua bán nợ Việt Nam (DATC), trong đó đề xuất nhiều quy định mới và mở rộng về ngành nghề, hoạt động của DATC. Mục tiêu là nhằm tăng cường năng lực xử lý nợ xấu, tài sản tồn đọng, đồng thời tạo ra một cơ chế hoạt động linh hoạt, hiệu quả hơn cho Công ty.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc làm rõ hoạt động kinh doanh bất động sản hình thành từ hoạt động mua, tiếp nhận, xử lý nợ và tài sản. Bộ Tài chính lý giải rằng kinh doanh bất động sản không phải là ngành nghề mới của DATC, nhưng Nghị định 129/2020/NĐ-CP hiện hành đang quy định đây là hoạt động phụ trợ.

Dự thảo Nghị định mới đã bỏ quy định phân biệt ngành nghề kinh doanh chính và phụ trợ, từ đó xác định "Kinh doanh bất động sản hình thành từ hoạt động mua, tiếp nhận nợ và tài sản" là ngành nghề kinh doanh chính thức của DATC. Điều này giúp DATC khai thác và xử lý hiệu quả hơn các bất động sản là tài sản đảm bảo của các khoản nợ mua hoặc tiếp nhận từ các doanh nghiệp thực hiện cổ phần hóa, chuyển đổi sở hữu.

Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất bỏ quy định hoạt động mua, xử lý nợ và tài sản của DATC không được trùng lắp với mục tiêu, nhiệm vụ chính trị của Công ty TNHH một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC).

Lý do được Bộ Tài chính đưa ra là cả DATC và VAMC đều được Luật các tổ chức tín dụng quy định là "Tổ chức mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ có chức năng mua, bán, xử lý nợ", không có sự phân biệt rõ ràng giữa hai chủ thể này trong các quy định về mua và xử lý nợ.

Bên cạnh đó, dự thảo Nghị định bổ sung hai hoạt động kinh doanh quan trọng cho DATC. Thứ nhất là Quản lý, xử lý các khoản nợ, tài sản hình thành từ các khoản nợ có nguồn gốc từ Chính phủ theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, cùng với việc Quản lý, khai thác tài sản công theo quy định của pháp luật.

Việc này nhằm giúp DATC đóng vai trò là công cụ của Chính phủ trong việc tiếp nhận và xử lý các khoản cho vay lại vốn ODA, vay ưu đãi, các khoản Chính phủ bảo lãnh không được hoàn trả đúng hạn, và tài sản bảo đảm hình thành từ vốn vay, nhằm thu hồi và nộp về ngân sách nhà nước.

Thứ hai, dự thảo đề xuất bổ sung hoạt động thực hiện các hoạt động dịch vụ về đấu giá nợ và tài sản trực tuyến. Đây là hình thức đấu giá được đánh giá là minh bạch, cạnh tranh hơn, hạn chế các bất cập của phương thức truyền thống, giúp thu hút đông đảo người mua và tiết kiệm chi phí.

Theo dự thảo mới, ngành nghề và hoạt động kinh doanh của DATC sẽ bao gồm: tiếp nhận, xử lý nợ và tài sản (theo quy định pháp luật hoặc chỉ định của Chính phủ); mua, xử lý nợ và tài sản (theo chỉ định hoặc của các doanh nghiệp khác); tái cơ cấu doanh nghiệp;

Quản lý, đầu tư, khai thác và kinh doanh tài sản, kinh doanh bất động sản; mua, quản lý, nhận chuyển giao nghĩa vụ nợ, xử lý nợ và tài sản có nguồn gốc từ Chính phủ/Nhà nước; tư vấn xử lý nợ, tài sản, mua bán, sáp nhập, tái cơ cấu doanh nghiệp; và thực hiện các hoạt động dịch vụ về thẩm định giá, đấu giá nợ và tài sản trực tuyến, quản lý nợ và tài sản. Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý dự thảo này trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ.

Dự thảo Nghị định mới mở rộng đáng kể vai trò của DATC, đặc biệt trong việc xử lý các nghĩa vụ tài chính liên quan đến Chính phủ và tài sản công. DATC được bổ sung nhiệm vụ mua, quản lý, xử lý các khoản nợ và tài sản có nguồn gốc từ Chính phủ/Nhà nước, bao gồm cả nợ hình thành từ vốn vay ODA hoặc Chính phủ bảo lãnh, nhằm thu hồi vốn về ngân sách nhà nước, đồng thời được giao Quản lý và khai thác tài sản công. Bên cạnh đó, để tăng tính minh bạch và hiệu quả, DATC được phép thực hiện các hoạt động dịch vụ về đấu giá nợ và tài sản trực tuyến. Một thay đổi quan trọng khác là việc nâng cấp kinh doanh bất động sản hình thành từ xử lý nợ thành ngành nghề kinh doanh chính thức, thay vì phụ trợ như trước. Cuối cùng, dự thảo loại bỏ quy định về sự khác biệt nhiệm vụ giữa DATC và VAMC, cho phép hai tổ chức này cùng đóng vai trò là công cụ xử lý nợ của Nhà nước.