Để bảo hiểm thất nghiệp đến gần hơn với người lao động

Thời gian qua, chính sách Bảo hiểm thất nghiệp đã có tác động tích cực đối với bộ phận không nhỏ người lao động, góp phần hỗ trợ người lao động trong trường hợp bị mất việc làm, giúp họ và gia đình phần nào vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống và sớm quay lại thị trường lao động.

Theo chia sẻ của ông Lê Quang Trung - Phó Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Lao động Thương binh và Xã hội) cho biết, chính sách bảo hiểm thất nghiệp nhằm bù đắp một phần thu nhập bị mất do thất nghiệp và hỗ trợ người lao động bị thất nghiệp được học nghề, hỗ trợ tìm việc làm để họ nhanh chóng trở lại thị trường lao động, đồng thời được hưởng chế độ ưu đãi khác như chế độ bảo hiểm y tế...

Thời gian qua, bảo hiểm thất nghiệp đã nhanh chóng đi vào cuộc sống và được đông đảo người lao động cũng như doanh nghiệp quan tâm đón nhận, phần lớn doanh nghiệp đã nắm bắt và thực hiện chính sách một cách nghiêm túc.

Theo thống kê, số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp đang tăng dần qua các năm và bảo đảm chỉ tiêu kế hoạch mà Thủ tướng Chính phủ giao.

Nếu năm 2009 chỉ có 5,9 triệu người tham gia bảo hiểm thất nghiệp thì năm 2015 (khi Luật Việc làm có hiệu lực thi hành) thì con số này đã lên tới 10,3 triệu người (tăng 173% so với năm 2009). Đến năm 2017, số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp đạt 11,7 triệu người với số thu là 13.517 tỷ đồng.

Trong đó, số người được tư vấn, giới thiệu việc làm sau khi chấm dứt hợp đồng lao động và hợp đồng làm việc là 1.113.934 người, số người được giới thiệu việc làm mới là 138.719 người, số người được hỗ trợ học nghề là 34.723 người, số người nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp là 680.310 người. Tổng chi các chế độ bảo hiểm thất nghiệp năm 2017 là 7.831 tỷ đồng.

Tuy nhiên, chi trợ cấp thất nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ cao so với chi hỗ trợ học nghề và chi đóng bảo hiểm y tế cho NLĐ đang hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Dù đã đem lại kết quả tích cực, nhưng lý giải về việc hiệu quả chưa được như mong muốn, ông Lê Quang Trung cho rằng, số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp ngày càng tăng nhưng do chính sách bảo hiểm thất nghiệp hiện nay mới chỉ tập trung vào việc hỗ trợ sau khi thất nghiệp mà chưa có nhiều biện pháp chủ động để giúp NLĐ duy trì việc làm và phòng tránh thất nghiệp.

“Bên cạnh đó, một số NLĐ và người sử dụng lao động chưa nhận thức rõ về quyền và trách nhiệm của mình trong thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Nhiều NLĐ chỉ muốn nhận trợ cấp thất nghiệp mà không quan tâm đến các chế độ khác, như: Tư vấn, giới thiệu việc làm, hỗ trợ học nghề.

Một số NLĐ còn chưa thực hiện đúng trách nhiệm của mình trong việc khai báo tình trạng việc làm trong quá trình thẩm định giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp. Bên cạnh đó, tình trạng doanh nghiệp giải thể, phá sản, nợ, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, chậm ban hành quyết định nghỉ việc, thanh lý hợp đồng lao động và chốt sổ bảo hiểm cho NLĐ vẫn xảy ra nhiều dẫn đến việc hoàn thiện hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp của NLĐ còn nhiều khó khăn. Chính vì vậy việc thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp còn chưa đạt hiệu quả cao như mong muốn.”

Theo lãnh đạo Cục Việc làm, để bảo hiểm thất nghiệp thực sự phát huy được tối đa hiệu quả cần cải cách thủ tục hành chính, tăng cường tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo nâng cao tay nghề cho NLĐ khi thất nghiệp để sớm quay trở lại thị trường lao động.

Đồng thời tổ chức thực hiện hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng tay nghề để duy trì việc làm cho NLĐ, mở rộng và phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp…

Trong thời gian tới cần hoàn thiện các quy định của pháp luật về BHTN và các văn bản liên quan theo hướng mở rộng đối tượng tham gia, bổ sung các biện pháp hỗ trợ NLĐ và người sử dụng lao động trên cơ sở sử dụng hiệu quả Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Cần thực hiện giao dịch điện tử trong tham gia và giải quyết hưởng BHTN, xây dựng cơ sở dữ liệu để quản lý lao động, chia sẻ dữ liệu thu chi và giải quyết các chế độ bảo hiểm thất nghiệp.

Bên cạnh đó, các trung tâm dịch vụ việc làm cần chú trọng công tác tư vấn, giới thiệu việc làm, hỗ trợ học nghề cho NLĐ ngay từ khi họ chấm dứt hợp đồng lao động và hợp đồng làm việc, cải tiến quy trình với nhiều hình thức đa dạng khác nhau như: Tư vấn, giới thiệu việc làm trực tiếp, trực tuyến qua mạng internet, các công cụ giao tiếp trên mạng máy tính, thư điện tử, tổng đài tư vấn…

Công tác giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp cho NLĐ cần được làm nhanh hơn, đồng thời hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho NLĐ cũng cần được quan tâm.