Để đảm bảo quyền và nghĩa vụ công dân trong Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 mỗi cử tri cần nắm chắc thể lệ bầu cử.
Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã được ấn định là Chủ nhật, ngày 15/3/2026.
Thông qua việc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, nhân dân sẽ lựa chọn những đại biểu xứng đáng vào Quốc hội hoặc HĐND để thực thi quyền làm chủ của mình.
Vì vậy, việc lựa chọn những người bảo đảm tiêu chuẩn, xứng đáng đại diện cho Nhân dân tham gia vào các cơ quan quyền lực nhà nước là yêu cầu quan trọng và có ý nghĩa chính trị to lớn.
Cử tri không thuộc các trường hợp bị pháp luật hạn chế quyền bầu cử
Cử tri là công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có quốc tịch Việt Nam, đủ 18 tuổi trở lên tính đến ngày bầu cử và không thuộc các trường hợp bị pháp luật hạn chế quyền bầu cử.
Quốc tịch Việt Nam của cử tri được chứng minh thông qua một trong các loại giấy tờ như giấy khai sinh, chứng minh nhân dân, thẻ căn cước công dân, căn cước điện tử, hộ chiếu Việt Nam hoặc các giấy tờ khác do Chính phủ quy định.
Trường hợp giấy khai sinh không thể hiện rõ quốc tịch Việt Nam thì phải kèm theo giấy tờ chứng minh quốc tịch Việt Nam của cha hoặc mẹ. Ngoài ra, quốc tịch còn có thể được xác nhận thông qua các quyết định của cơ quan có thẩm quyền như quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam, quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam hoặc các quyết định liên quan đến việc nhận con nuôi đối với trẻ em là người nước ngoài được nhận làm con nuôi tại Việt Nam.
 |
| Cử tri bỏ phiếu tại phường Tam Thắng, TP HCM. (Ảnh: Hải Chính_ |
Về độ tuổi bầu cử, tuổi của công dân được tính từ ngày, tháng, năm sinh ghi trong giấy khai sinh đến ngày bầu cử đã được ấn định là 15/3/2026. Trường hợp không có giấy khai sinh, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào thông tin ghi trong căn cước công dân hoặc hộ chiếu để xác định tuổi.
Nếu không xác định được ngày sinh thì lấy ngày 1 của tháng sinh làm căn cứ; nếu không xác định được cả ngày và tháng sinh thì lấy ngày 1/1 của năm sinh để tính tuổi thực hiện quyền bầu cử và ứng cử.
Kiểm tra hòm phiếu trước sự chứng kiến của cử tri
Khi bắt đầu việc bỏ phiếu, Tổ bầu cử phải kiểm tra hòm phiếu trước sự chứng kiến của cử tri nhằm bảo đảm tính công khai, khách quan và thực hiện nguyên tắc nhân dân kiểm tra.
Đúng giờ bắt đầu bỏ phiếu theo quy định, Tổ trưởng Tổ bầu cử mời hai cử tri có mặt tại phòng bỏ phiếu, không phải là người có tên trong danh sách ứng cử đại biểu Quốc hội hoặc ứng cử đại biểu HĐND tại đơn vị bầu cử, chứng kiến việc kiểm tra hòm phiếu.
Sau khi kiểm tra và xác nhận hòm phiếu không có gì bên trong, hòm phiếu được đóng lại và niêm phong bằng giấy có đóng dấu của Tổ bầu cử, cuộc bỏ phiếu chính thức được bắt đầu.
Mỗi cử tri có quyền bỏ một phiếu bầu đại biểu
Mỗi cử tri có quyền bỏ một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và một phiếu bầu đại biểu HĐND tương ứng với mỗi cấp Hội đồng nhân dân.
Cử tri phải trực tiếp thực hiện việc bỏ phiếu và không được nhờ người khác bầu thay. Khi cử tri viết phiếu bầu, không ai được xem nội dung phiếu, kể cả thành viên Tổ bầu cử.
Trong trường hợp viết hỏng phiếu bầu, cử tri có quyền đổi phiếu khác. Sau khi cử tri hoàn thành việc bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào Thẻ cử tri.
Tất cả những người tham gia bỏ phiếu phải tuân thủ nội quy phòng bỏ phiếu theo quy định.
Trường hợp không được thực hiện quyền bầu cử
Theo quy định của pháp luật, một số trường hợp không được thực hiện quyền bầu cử gồm người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án hoặc quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật; Người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo; Người bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án; người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.
