Có thể ngồi tù 20 năm vì… tặng quà Tết

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu Bắc Ninh trở thành Đảng bộ tiêu biểu của cả nước

Xuân Nhâm Dần 2022 tại Bắc Ninh: Chỉ có Lễ, không Hội

Mỗi dịp cuối năm, tết đến xuân về, nhiều người còn có thói quen tặng quà, biếu quà tết để thể hiện thành ý, sự tôn trọng của người tặng đối với người được tặng quà. Tuy nhiên, cũng có không ít người lợi dụng việc này để nịnh nọt cấp trên, chạy chức, chạy quyền dù bị pháp luật nghiêm cấm.

Theo Quy định số 205-QĐ/TW về việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền được Bộ Chính trị ban hành ngày 23/9/2019 thì việc lợi dụng dịp lễ, Tết để tặng quà cho người có chức vụ, quyền hạn để nhận được sự ủng hộ, tín nhiệm, được vị trí nào đó hoặc quyền lợi... đều là biểu hiện của hành vi chạy chức, chạy quyền.

Cùng với đó, ngày 18/12/2021, Ban Chấp hành Trung ương Đảng cũng đã ban hành Chỉ thị số 11 về việc tổ chức tết Nhâm Dần năm 2022 và có hướng dẫn về nội dung này tại mục 4. Chỉ thị nêu rõ:” Không tổ chức thăm, chúc Tết cấp trên và lãnh đạo các cấp; không tổ chức đoàn của Trung ương thăm, chúc Tết cấp uỷ, chính quyền các tỉnh, thành phố; nghiêm cấm biếu, tặng quà Tết cho lãnh đạo các cấp dưới mọi hình thức…”.

Đây cũng là hành vi bị cấm được quy định tại khoản 2 Điều 22 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018: “Cơ quan, tổ chức, đơn vị, người có chức vụ, quyền hạn không được trực tiếp hoặc gián tiếp nhận quà tặng dưới mọi hình thức của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan đến công việc do mình giải quyết hoặc thuộc phạm vi quản lý của mình".

Đặc biệt, với hành vi tặng quà, biếu quà nhân dịp tết còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ các yếu tố cấu thành tội phạm về tội hối lộ theo điều 364 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 với hình phạt lên đến 20 năm tù giam.

“Điều 364. Tội đưa hối lộ

1. Người nào trực tiếp hay qua trung gian đã đưa hoặc sẽ đưa cho người có chức vụ, quyền hạn hoặc người khác hoặc tổ chức khác bất kỳ lợi ích nào sau đây để người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;

b) Lợi ích phi vật chất.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

c) Dùng tài sản của Nhà nước để đưa hối lộ;

d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

đ) Phạm tội 02 lần trở lên;

e) Của hối lộ là tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

3. Phạm tội trong trường hợp của hối lộ là tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 12 năm.

4. Phạm tội trong trường hợp của hối lộ là tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

6. Người nào đưa hoặc sẽ đưa hối lộ cho công chức nước ngoài, công chức của tổ chức quốc tế công, người có chức vụ trong các doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước cũng bị xử lý theo quy định tại Điều này.

7. Người bị ép buộc đưa hối lộ mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác, thì được coi là không có tội và được trả lại toàn bộ của đã dùng để đưa hối lộ.

Người đưa hối lộ tuy không bị ép buộc nhưng đã chủ động khai báo trước khi bị phát giác, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự và được trả lại một phần hoặc toàn bộ của đã dùng để đưa hối lộ".

Có thể thấy, theo quy định hiện hành, công chức chỉ bị cấm nhận quà từ người có liên quan đến công việc của mình hoặc do mình quản lý (nhận quà từ cấp dưới) hoặc khi nhận quà nhằm thực hiện được bất kỳ lợi ích hoặc yêu cầu nào đó. Hành vi này sẽ bị xử lý kỉ luật theo Nghị định 112/2020/NĐ-CP của Chính phủ với 6 hình thức theo luật định gồm: Khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, Giáng chức (chỉ áp dụng với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý), Cách chức (Áp dụng với cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý) và buộc thôi việc.

Tuy nhiên, dựa trên quy định cụ thể của pháp luật thì khi tặng quà cho người không liên quan đến công việc do mình giải quyết hoặc không phải người quản lý của mình hoặc tặng quà không nhằm thực hiện bất kỳ lợi ích hay yêu cầu nào thì sẽ không vi phạm quy định cấm tặng quà lãnh đạo dưới mọi hình thức.