Cao Bằng: Nguy cơ “mất cả chì lẫn chài” sau gần 30 năm sử dụng đất?

Cưỡng chế nơi thờ mẹ Việt Nam Anh hùng, cựu chiến binh từ có công hóa thành "tội"?

Tòa soạn Phapluatplus.vn nhận được đơn của ông Sầm Đăng Linh (SN 1949) ở Tổ 5, Phường Sông hiến, TP Cao Bằng cho rằng tỉnh Cao Bằng “thu hồi sử dụng đất hợp pháp gần 20 năm của công dân nhưng né tránh không bồi thường”.

Theo ông Linh, ngày 9/10/1988, UBND tỉnh Cao Bằng đã có quyết định số 780 về việc thu hồi đất đai - phê duyệt mặt bằng địa giới và cấp đất dân cư tự làm nhà cho các hộ gia đình thuộc Bộ chỉ huy Quân sự tại khu đất Khau Sung với diện tích khoảng 4ha.

Tuy nhiên, do địa hình khó khăn, không tiện cho việc sinh hoạt nên các hộ khác không đến ở, phần đất này đã trở nên hoang hóa, cỏ mọc um tùm, bạt ngàn, không ai sử dụng.

Được Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cao Bằng đồng ý, ông Linh đã đưa gia đình lên để khai hoang và dựng nhà sinh sống.

Tiếp đó, năm 1993, ông Linh làm đơn gửi BCH Quân sự tỉnh Cao Bằng đề nghị giao đất để khai hoang toàn bộ 39.800m2 và được cơ quan này ký đóng dấu xác nhận “đồng ý và nhất trí”. Điều này phù hợp với khoản 11 điều 2 Quyết định số 13/HĐBT ngày 01 tháng 02 năm 1989 về việc giải quyết một số vấn đề cấp bách về ruộng đất.

Ngày 10/9/1999, ông Linh có “Đơn xin xác nhận, đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” cho gần 4ha và được chủ tịch UBND phường Sông Hiến xác nhận “như đơn trình bày của ông Linh là đúng, đề nghị UBND thị xã, tỉnh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Linh.”

“Sau khi được cơ quan có thẩm quyền xác nhận quyền sử dụng đất hợp pháp, gia đình tôi tiếp tục trồng cây xanh phủ đất, làm nhà và xây dựng nhiều công trình phụ phục vụ mục đích sinh hoạt. Đồng thời tận dụng mọi sức lực, tiền của tập trung làm vườn, sau 10 năm đã biến đồi trọc hoang sơ thành vườn khá quy củ.”

Cũng theo ông Linh, trải qua gần 20 năm, khu đất Khau Sung đã có hơn 40 hộ với hơn 100 nhân khẩu, riêng phần đất của ông Linh nằm trên đồi Khau Sung có 22 hộ gia đình với 50 người sinh sống. Do phù hợp với quy hoạch nhà ở khu dân cư nên năm 2000, một số hộ dân đã được UBND tỉnh Cao Bằng cấp sổ đỏ. Diện tích khu đất được gia đình ông Linh và các hộ dân khác sử dụng ổn định, minh bạch, không có tranh chấp và không có văn bản đòi quản lí của cơ quan tổ chức nào.

Ngày 7/5/2003, tỉnh Cao Bằng ban hành quyết định số 846/QĐ-UB về việc thu hồi đất thực hiện dự án cải tạo Quốc lộ 3 và sau đó, cơ quan chức năng xác định ông Linh bị thu hồi 8.076m2 đất đang sử dụng. Ông Linh cho rằng thực tế số lượng đất bị thu hồi là hơn 15.000 m² chứ không phải là 8.076m2.

Căn cứ Quyết định 1563/QĐ-UB ngày 16/7/2014, quyết định 3128/QĐ-UB ngày 29/11/2015 phê duyệt phương án bồi thường bổ sung cho toàn bộ diện tích thu hồi 8.631m2 thì ông Linh được bồi thường hỗ trợ số tiền hơn 1 tỷ đồng, chủ yếu là công trình xây dựng, hoa màu, giá trị đất không đáng kể.

Theo Văn bản số 1897/UBND-NĐ ngày 2/12/200 của UBND tỉnh Cao Bằng, căn cứ Quyết định 1563/QĐ-UB ngày 16 tháng 07 năm 2004 của UBND tỉnh Cao Bằng thì UBND Thị xã Cao Bằng đồng ý cấp cho ông Linh 7 lô đất tái định cư có thu tiền sử dụng đất. Theo ông Linh nếu theo đúng hướng dẫn của hai văn bản nêu trên thì việc ông bị thu hồi hơn 15.000 m² ông phải được bồi thường 30 lô đất tái định cư mới là phù hợp. Ông Linh đã đóng tiền sử dụng đất cho cả 7 lô này. Tuy nhiên, sau đó, UBND TX Cao Bằng bất ngờ có quyết định thu hồi lại 6 lô đất đã cấp cho ông Linh.

Ông Sầm Đăng Linh cho biết: UBND tỉnh Cao Bằng cho rằng đất chúng tôi đang sử dụng là đất Quốc phòng nên UBND tỉnh Cao Bằng không chấp nhận bồi thường số đất bị thu hồi mà chỉ đồng ý hỗ trợ công khai phá đất. Như vậy, chúng tôi không những không được đất mà còn mất luôn cả tiền tái định cư đã nộp.

“Theo nhiều tài liệu nghiên cứu được biết, khu vườn chúng tôi chưa bao giờ được quy hoạch, duyệt quy hoạch đất Quốc phòng. Chúng tôi không phản đối việc cơ quan chức năng khẳng định đất tôi sử dụng là đất Quốc phòng, nhưng cơ quan chức năng lại không xuất trình được bất cứ tài liệu pháp lý nào. Do vậy tôi nhận thấy không có cơ sở để khẳng định khu đồi Khau Sung gia đình tôi sử dụng là đất Quốc Phòng để UBND tỉnh Cao Bằng và UBND TP Cao Bằng từ chối việc bồi thường cho gia đình tôi".

Liên quan đến vụ việc, Luật sư Quách Thành Lực, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, theo những tài liệu mà ông Linh cung cấp thì xác định ông Linh sử dụng đất ổn định, kéo dài 15 năm từ 1988 đến thời điểm bị thu hồi 2003.

Theo quy định của luật đất đai 1993, khoản 4 điều 50 Luật đất đai năm 2003 thì ông Linh là người đủ điều kiện được công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp bằng việc cấp giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất (QSDĐ).

Luật sư Lực viện dẫn: “Hộ gia đình cá nhân đang sử dụng đất ổn định từ trước ngày 15/10/1993, nay được UBND xã phường, thị trấn xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch, sử dụng đất đã được xét duyệt đối với nơi đã có quy định sử dụng đất thì được cấp GCN QSĐ và không phải nộp tiền SDĐ”. Ông Linh là người sử dụng đất hợp pháp nên khi đất của ông bị nhà nước thu hồi thì phải được bồi thường đầy đủ quyền lợi về đất và tài sản gắn liền với đất.

Theo luật sư, diện tích đất được coi là đất quốc phòng khi thỏa mãn đồng thời các điều kiện sau: 1) Được nhà nước giao: Được giao đất hoặc quyết định đóng quân, hoặc quyết định địa điểm công trình. 2) Mục đích sử dụng QPAN: Quy định tại khoản 1 điều 56 của luật đất đai và khoản 2 điều 2 của Nghị định 09/CP.

Hoặc các điều kiện khác do thực tế sử dụng như phù hợp và thuộc quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc phòng theo quyết định 404/TTg của Thủ tướng Chính phủ năm 1996. Được đơn vị vũ trang quản lý, sử dụng thực tế và được thống kê là đất quốc phòng theo từng năm.

Theo Báo cáo số 2198/VB0BCH ngày 01 tháng 10 năm 2004 Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Cao Bằng đã khẳng định rõ: “Chưa có cơ quan nào tổ chức giao đất cho BCHQS Tỉnh”.

Trao đổi với PV Phapluatplus.vn, ông Lê Hồng Hải, Chánh Thanh Tra sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng cho biết, về sự việc liên quan đến gia đình ông Sầm Đăng Linh, UBND tỉnh giao nhiệm vụ cho sở TNMT thu thập tài liệu hồ sơ liên quan đến nguồn gốc và quá trình sử dụng đất của ông Linh và tài liệu liên quan đến đất Quốc phòng. Sở TNMT đã thu thập hồ sơ, tài liệu từ Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Cao Bằng và khẳng định đây là đất Quốc phòng, yêu cầu của ông Linh là không có căn cứ.

Theo ông Hải, Khu đất mà ông Linh đang có đơn thư yêu cầu nằm trong Công trình phòng thủ BCHQS Cao Bằng với diện tích 2,9 ha. Công trình này thuộc danh mục số 91, các vị trí đất quốc phòng do quân đội quản lí, sử dụng trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, theo Quyết định số 404/Ttg ngày 13/6/1996 của Thủ tướng Chính phủ (Phê duyệt quy hoạch đất Quốc phòng do quân đội quản lý trên địa bàn Quân khu I).

Nói về việc ông Linh đã được cấp đất đã thu tiền, Chánh thanh tra Sở TNMT tỉnh Cao Bằng cho biết: Trước đây, UBND tỉnh Cao Bằng đã có văn bản giao đất và thu tiền sử dụng đất đối với ông Linh, nhưng bản đó là áp dụng đối với dự án đường tránh QL3, sau đó bị hủy bỏ là không được áp dụng nữa. Hiện nay tỉnh đang có phương án giải quyết để đảm bảo quyền lợi cho ông Linh.

Ông Sầm Đăng Linh, nguyên Đại tá, Phó Chỉ huy trưởng - Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cao Bằng. Đã từng tham gia kháng chiến chống Mỹ, quân chư hầu, quân Ngụy, Pul ro, Miên... Được Nhà nước và các cấp tặng thưởng 14 Huân chương các loại, một Huy chương Quân kỳ Quyết thắng, nhiều huy hiệu, danh hiệu, giấy khen. Ông Linh đã có 45 tuổi Đảng và 48 tuổi Quân và cũng là nạn nhân chất độc da cam.