Các bị hại của Mr.Pips phải làm gì để có cơ hội lấy lại được số tiền bị lừa đảo chiếm đoạt?
Vụ án Mr Pips - Phó Đức Nam và đồng phạm “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” qua mạng chiếm đoạt số tiền vô cùng lớn. Riêng giá trị tài sản bị cơ quan công an đang tạm thu giữ đã lên đến trên 5.200 tỷ đồng. Vậy các nạn nhân là bị hại liên quan đến vụ án này có cơ hội nhận lại được số tiền đã bị Nam và đồng bọn chiếm đoạt không và thủ thục để nhận lại tiền như thế nào?
PV có cuộc trao đổi với Luật sư Vũ Thị Thu Hường, Luật sư điều hành Công ty luật E&D (Đoàn luật sư TP Hà Nội) xung quanh nội dung này.
* Xin luật sư cho biết những nạn nhân bị Mr.Pips và đồng bọn lừa đảo cần phải thực hiện những thao tác gì để có cơ hội lấy lại số tiền bị chiếm đoạt?
- Các nạn nhân bị lừa đảo trong vụ án liên quan đến Mr. Pips và đồng phạm muốn có cơ hội lấy lại được tiền thì họ phải được tham gia tố tụng vụ án với tư cách là Bị hại, thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình trong quá trình giải quyết vụ án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân.
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 62 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 (gọi tắt là “Bộ luật TTHS”): “Bị hại là cá nhân trực tiếp bị thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản hoặc là cơ quan, tổ chức bị thiệt hại về tài sản, uy tín do tội phạm gây ra hoặc đe dọa gây ra”.
Như vậy, những cá nhân, tổ chức bị thiệt hại trực tiếp về thể chất, tinh thần, tài sản do hành vi phạm tội của Mr. Pips và đồng phạm gây ra thì có thể được tham gia tổ tụng với tư cách là người bị hại để được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
* Vậy những người bị lừa tiền cần phải thực hiện những thao tác gì để được tham gia tố tụng với tư cách là Bị hại trong vụ án? Trình tự, thủ tục pháp luật quy định ra sao?
Bước 1: Trước tiên, các cá nhân, tổ chức bị thiệt hại trực tiếp từ hành vi phạm tội của Mr. Pips phải thu thập các tài liệu, chứng cứ liên quan đến những thiệt hại trực tiếp của bản thân và hành vi phạm tội của Mr. Pips. Lưu ý: có nhiều trường hợp nạn nhân không còn lưu giữ được đầy đủ chứng cứ, trong trường hợp này nên liên hệ với luật sư để được tư vấn nhằm bảo đảm quyền lợi của mình một cách tốt nhất.
Bước 2: Những cá nhân, tổ chức này phải làm Đơn trình báo (gửi kèm theo các tài liệu chứng cứ liên quan) đến cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền đang giải quyết vụ án. Trong vụ án này, cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền đang giải quyết vụ án là Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an thành phố Hà Nội.
Cơ quan tiến hành tố tụng xem xét và nếu thấy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật sẽ đưa các cá nhân/tổ chức này vào tham gia tố tụng với tư cách là Bị hại. Bị hại sẽ thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.
Pháp luật quy định về quyền và nghĩa vụ của Bị hại trong vụ án hình sự như thế nào, thưa Luật sư?
Khoản 2 Điều 62 Bộ luật TTHS quy định quyền của người bị hại như sau:
a) Được thông báo, giải thích quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều này;
b) Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu;
c) Trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan và yêu cầu người có thẩm quyền tiến hành tố tụng kiểm tra, đánh giá;
d) Đề nghị giám định, định giá tài sản theo quy định của pháp luật;
đ) Được thông báo kết quả điều tra, giải quyết vụ án;
e) Đề nghị thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật;
g) Đề nghị hình phạt, mức bồi thường thiệt hại, biện pháp bảo đảm bồi thường;
h) Tham gia phiên tòa; trình bày ý kiến, đề nghị chủ tọa phiên tòa hỏi bị cáo và người khác tham gia phiên tòa; tranh luận tại phiên tòa để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình; xem biên bản phiên tòa;
i) Tự bảo vệ, nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình;
k) Tham gia các hoạt động tố tụng theo quy định của Bộ luật này;
l) Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp khác của mình, người thân thích của mình khi bị đe dọa;
m) Kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án;
n) Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng;
o) Các quyền khác theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, Bị hại cũng có các nghĩa vụ quy định tại Khoản 4 Điều 62 Bộ luật TTHS như sau:
“a) Có mặt theo giấy triệu tập của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng; trường hợp cố ý vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan thì có thể bị dẫn giải;
b) Chấp hành quyết định, yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng”.
Sau khi các cơ quan tiến hành tố tụng khởi tố, truy tố, xét xử vụ án và ra bản án có hiệu lực pháp luật, trong đó tuyên về quyền lợi của Bị hại thì Bị hại có quyền làm đơn yêu cầu Cơ quan thi hành án có thẩm quyền thi hành quyết định của Bản án liên quan đến quyền lợi của mình.
Như vậy, để các nạn nhân bị trong vụ án liên quan đến Mr. Pips có cơ hội lấy lại được tiền thì họ phải được tham gia tố tụng với tư cách là Bị hại, thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình trong quá trình giải quyết vụ án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân; và cuối cùng là yêu cầu Cơ quan thi hành án có thẩm quyền thi hành bản án có hiệu lực pháp luật đối với nội dung liên quan đến quyền lợi của mình đã được toà án tuyên.
Trong trường hợp cần hỗ trợ về pháp lý thì các nạn nhân có thể liên hệ với luật sư để được tư vấn và hỗ trợ cụ thể.
CÔNG TY LUẬT TNHH E&D
P303 tòa nhà Thái Hà, 26 Dương Đình Nghệ, Cầu Giấy, Hà Nội.
0913.239.376 - 0986.114.112
