Bộ Nội vụ hướng dẫn trường hợp tham gia dân quân thường trực sau khi thuộc diện dôi dư

Cụ thể, bà Nguyễn Thị Tố Huyên (Quảng Ngãi) là người hoạt động không chuyên trách tại UBND xã cũ từ tháng 9/2015.

Sau khi thực hiện sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính, bà tiếp tục kéo dài thời gian công tác và được phân công nhiệm vụ của người hoạt động không chuyên trách giúp việc tại Ban Chỉ huy Quân sự xã cho đến ngày 31/12/2025 (theo đúng các quyết định, văn bản bố trí nhân sự dôi dư của địa phương).

Đến ngày 31/12/2025, bà thuộc diện dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính, đủ điều kiện nghỉ tinh giản biên chế theo quy định tại Nghị định số 154/2025/NĐ-CP.

Do thời điểm cuối năm 2025 chưa có chủ trương và văn bản hướng dẫn lập hồ sơ chi tiết từ cơ quan có thẩm quyền, bà chưa thể thực hiện hồ sơ nghỉ việc và chưa được ban hành quyết định giải quyết chế độ ngay tại thời điểm đó.

Tháng 01/2026, bà được địa phương tuyển dụng tham gia lực lượng Dân quân thường trực.

Đây là công việc phát sinh hoàn toàn độc lập và sau thời điểm đã xác định đối tượng tinh giản biên chế của vị trí công tác cũ.

Ngày 04/5/2026, bà nộp hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ dôi dư theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP đối với tổng thời gian công tác từ tháng 9/2015 đến ngày 31/12/2025.

Tuy nhiên, Sở Nội vụ đã ban hành công văn từ chối hồ sơ với lý do: Hiện tại bà đang là dân quân thường trực nên không thuộc đối tượng hưởng chế độ theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP.

Bà Huyên cho rằng việc Sở Nội vụ từ chối áp dụng tinh giản biên chế với trường hợp bà là không hợp lý vì tại thời điểm ngày 31/12/2025, bà là người hoạt động không chuyên trách dôi dư.

Giai đoạn công tác kéo dài 10 năm (2015 - 2025) thuộc diện đối tượng áp dụng tại khoản 2 Điều 2 Nghị định số 154/2025/NĐ-CP. Việc bà chưa làm hồ sơ ngay là do nguyên nhân khách quan chờ văn bản hướng dẫn, pháp luật hiện hành.

Sở Nội vụ căn cứ vào Công văn số 4078/BNV-CQĐP ngày 29/4/2026 của Bộ Nội vụ để khẳng định dân quân thường trực không phải đối tượng tinh giản biên chế.

Nội dung này đúng nhưng là áp dụng cho những người đang thực hiện chế độ dân quân thường trực hưởng phụ cấp quốc phòng trong khi hồ sơ của bà đề nghị giải quyết cho giai đoạn là người hoạt động không chuyên trách cũ.

Ngoài ra, tại Công văn số 4941/BNV-TCBC ngày 22/5/2026 của Bộ Nội vụ hướng dẫn thực hiện chi trả chế độ theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP đã quy định tại mục hoàn trả trợ cấp: Người hoạt động không chuyên trách cấp xã nghỉ việc dôi dư, nếu sau đó được tuyển chọn tham gia lực lượng dân quân thường trực thì không phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận.

Như vậy, việc làm dân quân thường trực ở giai đoạn sau không phải là lý do để từ chối chế độ tinh giản biên chế với trường hợp của bà.

Bà Huyên đề nghị xem xét, hướng dẫn đối với trường hợp của bà để có căn cứ giải quyết chi trả chế độ dôi dư theo đúng quy định, bảo đảm sự công bằng cho người lao động công tác tại cơ sở.

Bộ Nội vụ trả lời vấn đề này như sau:

Thực hiện Kết luận số 163-KL/TW1 ngày 6/6/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, từ ngày 1/7/2025 không còn người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã.

Ngoài ra, theo định hướng tại Văn bản số 12/CV-BCĐ, các địa phương căn cứ tình hình thực tiễn và yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của hệ thống chính trị ở cấp xã (mới) để bố trí tạm thời người hoạt động không chuyên trách cấp xã vào vị trí hỗ trợ công việc cho hoạt động của hệ thống chính trị của đơn vị hành chính cấp xã đến ngày 31/5/2026.

Trong thời gian này mà có nguyện vọng nghỉ việc thì được hưởng chế độ, chính sách theo quy định tại Nghị định số 154/2025/NĐ-CP.

Căn cứ hướng dẫn nêu trên và nội dung đơn kiến nghị của bà Nguyễn Thị Tố Huyên, đề nghị bà Huyên bổ sung, làm rõ một số thông tin sau: (1) Có đơn tự nguyện xin nghỉ làm công việc hỗ trợ tại Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã để hưởng chính sách theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP không; (2) ý kiến của Ban Chỉ huy Quân sự xã; (3) tại Quyết định số 188/QĐ-UBND ngày 29/1/2026 của Ủy ban nhân dân xã Nghĩa Hành về nghỉ việc đối với bà Huyên; trong đó không xác định thuộc đối tượng áp dụng chính sách theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP, về vấn đề này, bà Huyên đã trao đổi, thống nhất với chính quyền xã như thế nào; (4) các ý kiến có liên quan khác nếu có. Ngoài ra, việc xác định thời gian để tính chính sách nghỉ việc được tính đến trước ngày 1/7/2025.

Trên cơ sở làm rõ các nội dung này, đề nghị bà Huyên kiến nghị với các cơ quan chức năng ở địa phương để được xem xét, hướng dẫn, giải quyết theo thẩm quyền.