Xét xử vụ kiện Quyết định hành chính tại Đại Từ, Thái Nguyên: Nghị án 6 ngày

Tòa án có được “từ chối” nhận đơn khởi kiện hành chính của đương sự

Sẽ mở rộng địa bàn thí điểm hòa giải tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính

Mở rộng địa bàn thí điểm hòa giải tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính

Ngày 7/5/ 2021, phóng viên Pháp luật Plus có mặt tại trụ sở TAND huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên để đưa tin về phiên tòa xét xử vụ kiện hành chính giữa chị Hoàng Thị Hạnh và Quyết định của Chủ tịch UBND thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên.

Mặc dù phóng viên đã tuân thủ đầy đủ quy định để tác nghiệp như giấy giới thiệu của tòa soạn, chứng minh thư nhân dân, thẻ, thực hiện các quy định về phòng chống Covid-19. Thế nhưng, bảo vệ và cán bộ của Tòa án đã ngăn cản không cho phóng viên tác nghiệp với lý do phải có giấy triệu tập đương sự do Covid-19, do phải thực hiện công văn chỉ đạo của Tòa tỉnh.

Thậm chí, Chánh án tòa Đại Từ đã gọi công an để yêu cầu phóng viên phải rời trụ sở tòa. Vì sao một phiên tòa xét xử hành chính công khai lại căng thẳng như vậy?

Trở lại sự việc, năm 1961, bà Trần Thị Cúc (trú tại thị trấn Hùng Sơn, Đại Từ) đã khai hoang thửa đất tại phố Đình, thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên và sử dụng ổn định từ đó đến nay.

Năm 2013, gia đình bà Cúc đã được địa phương hướng dẫn kê khai và bà đã làm đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (QSDĐ) theo quy định của pháp luật. Sau đó, chính quyền kiểm tra và xác minh hiện trạng nguồn gốc sử dụng đất của bà Cúc.

Ngày 07/3/2014, ông Nguyễn Nam Tiến, khi đó là Chủ tịch UBND Thị trấn Hùng Sơn, (nay là Phó Chủ tịch UBND huyện Đại Từ) đã ra thông báo số 37/TB-UBND, kèm theo cả trích lục bản đồ, có ghi rõ diện tích đất, ranh giới và xác nhận các hộ giáp ranh ký công nhận không có tranh chấp.

Cụ thể, thửa đất số 78, tờ bản đồ số 02, diện tích 185m2 là loại đất trồng cây hàng năm. Thông báo này được niêm yết công khai trong 15 ngày, thời gian niêm yết công khai từ ngày 7/3/2013 đến hết ngày 21/3/2013 (trên thông báo số 37 ghi năm 2014, bên dưới ghi năm 2013).

Tuy nhiên, gần 10 năm trôi qua, UBND huyện Đại Từ vẫn chưa cấp Giấy chứng nhận QSDĐ cho bà Trần Thị Cúc. Cực chẳng đã, gia đình bà Cúc đã quây lưới và rào khu đất nói trên để giữ đất.

Ngày 12/8/2019, UBND thị trấn Hùng Sơn ra Quyết định số 143/QĐ-XPVPHC (xử phạt vi phạm hành chính) đối với chị Hoàng Thị Hạnh (con dâu bà Cúc) với lý do “tự ý thuê người chôn cọc tre, quây lưới đen, vi phạm đất công”. Người ký Quyết định là ông Trần Quang Đáng, phó Chủ tịch Thị trấn Hùng Sơn.

Nội dung Quyết định nêu rõ: “XPVPHC đối với bà Hoàng Thị Hạnh (trú tại phố Đình, thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên) đã có hành vi vi phạm hành chính tự ý thuê người chôn cọc tre, quây lưới đen xung quanh diện tích vi phạm là 177,7m2, trên thửa đất số 32, tờ bản đồ số 2 (bản đồ địa chính Thị trấn Đại Từ) là đất nghĩa trang (đất do UBND Thị trấn Hùng Sơn quản lý). Hành vi của bà Hạnh là hành vi chiếm đất công (đất nghĩa trang do UBND thị trấn Hùng Sơn quản lý).

Quyết định này khiến chị Hạnh và gia đình rất bức xúc. Điều phi lý là, thửa đất nói trên của bà Trần Thị Cúc là thửa đất số 78, tờ bản đồ số 02, diện tích 185m2 – loại đất trồng cây hàng năm (trích thông báo niêm yết số 37 của UBND thị trấn Hùng Sơn), chị Hoàng Thị Hạnh là con dâu, vậy mà UBND thị trấn lại ra Quyết định để XPHC đối với chị Hạnh?.

Mặt khác, thửa đất ghi trong Quyết định XPVPHC lại là thửa số 32, tờ bản đồ số 02. Chính vì lẽ đó, chị Hoàng Thị Hạnh đã khởi kiện quyết định hành chính này.

Trao đổi với chị Hạnh về nội dung phiên tòa, chị Hạnh cho hay: “Tôi cảm thấy bất bình và không minh bạch ngay từ phút đầu tiên, vì sao phiên tòa xét xử công khai mà lại không cho phóng viên vào tác nghiệp, trong khi phiên tòa có tới gần 40 người tham dự?

Điều phi lý là, cán bộ địa chính xã có trình bày trước tòa rằng, năm 2014, gia đình tôi có xuống UBND thị trấn để đăng ký quyền sử dụng đất “bằng miệng” và được chủ tịch UBND thị trấn chỉ đạo cho Phó chủ tịch và 2 cán bộ địa chính tới thửa đất mẹ chồng tôi khai phá từ năm 1961 để thực địa và đo đạc. Sau đó, trích lục bản đồ thửa đất là thửa số 78, tờ bản đồ số 2 - trong khi chờ đợi cấp giấy chứng nhận QSDĐ thì gia đình tôi vẫn sử dụng ổn định. Tôi xin hỏi, có ai đi đăng ký QSDĐ bằng miệng? Như vậy có đúng pháp luật hay không?

Hơn nữa, tôi khởi kiện Quyết định xử phạt hành chính nhưng tại sao thẩm phán lại yêu cầu tôi làm rõ nguồn gốc đất đai? Tình tiết này không nằm trong nội dung tôi khởi kiện. Đất của mẹ chồng tôi, mẹ tôi thuê người chôn cọc che, vây lưới xung quanh thửa đất mà phó Chủ tịch Tiến đã niêm yết bằng thông báo số 37. Tại sao UBND thị trấn lại xử phạt đối với tôi?".

Ông Lưu Bình Dương, là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho chị Hoàng Thị Hạnh nêu quan điểm: Toàn bộ phân tích đánh giá hồ sơ vụ án khởi kiện và phạm vi khởi kiện vụ án hành chính cho thấy, Quyết định xử phạt không đủ căn cứ pháp lý xác định chị Hoàng Thị Hạnh có hành vi chiếm đất như quy định tại Khoản 2 Điều 10 Nghị định 102 của Chính phủ về xử phạt hành chính trong lĩnh vực đất đai. Vì chị Hạnh không có hành vi vi phạm.

Cụ thể, hồ sơ XPHC không xác định được thửa đất nào được coi là có hành vi vi phạm trên đất. Tại phiên tòa hôm nay, đại diện UBND thị trấn Hùng Sơn khẳng định hành vi vi phạm hành chính của chị Hạnh là chiếm đất công, cụ thể là đất nghĩa trang do UBND thị trấn Hùng Sơn quản lý. Tuy nhiên, trong thực tế cho thấy diện tích đất này là thửa đất số 32 tờ bản đồ số 2, bản đồ địa chính thị trấn Hùng Sơn là đất ở đô thị, có ký hiệu ODT.

Dựa vào các tài liệu sau: Quyết định số 269 ngày 26/6/2020 của UBND thị trấn Hùng Sơn giải quyết khiếu nại của bà Trần Thị Cúc (lần đầu); quyết định số 5522 ngày 22/10/2020 của UBND huyện Đại Từ giải quyết khiếu nại của bà Trần Thị Cúc (lần 2); quyết định số 251 ngày 26/5/2020 của UBND thị trấn Hùng Sơn giải quyết khiếu nại của bà Trần Thị Cúc (lần đầu), quyết định này sau đó bị thu hồi.

Như vậy, người xử phạt hành chính không có căn cứ nào để xác định chị Hoàng Thị Hạnh có hành vi chiếm đất trái phép như quyết định nêu. Vì thửa đất trên là của mẹ chồng chị Hạnh (tức bà Trần Thị Cúc, đã sử dụng đất liên tục từ năm 1961 đến nay).

Năm 2013, bà Cúc đã làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất và được UBND thị trấn Đại Từ thông báo niêm yết công khai số 37, từ ngày 07/3/2013 đến 21/3/2013 tại UBND thị trấn Hùng Sơn là thửa đất số 78, tờ bản đồ số 02, diện tích 185m2 – loại đất trồng cây hàng năm.

Mặt khác, UBND huyện Đại Từ và UBND thị trấn Hùng Sơn đều khẳng định đang quản lý thửa đất nói trên và trong hồ sơ địa chính nghi là đất ở đô thị (ODT). Thế nhưng, khi lập biên bản vi phạm hành chính và Quyết định XPVPHC đối với chị Hạnh lại khẳng định đây là đất nghĩa trang?

"Hiện tại, Quyết định XPVPHC đối với chị Hoàng Thị Hạnh đã hết thời hiệu thi hành về phạt tiền, đây là Quyết định trái pháp luật, xâm phạm tới danh dự cá nhân người khởi kiện. Việc cần thiết là HĐXX phải hủy bỏ quyết định trái luật, minh oan cho người vi phạm”- ông Dương phân tích.

Chiều cùng ngày, phóng viên đã tới TAND tỉnh Thái Nguyên để phản ánh về việc, cán bộ Tòa Đại Từ ngăn cản phóng viên tác nghiệp. Bà Lô Thị Lương, Chánh văn phòng TAND tỉnh cho hay: “Chúng tôi tiếp thu ý kiến phản ánh của phóng viên Pháp luật Plus và sẽ báo cáo Chánh án, tham mưu về ứng xử của cán bộ 2 cấp, Tòa cấp huyện nói chung, Tòa Đại Từ nói riêng. Đồng thời, bà Lương cũng chia sẻ, do dịch bệnh Covid đang nguy hiểm, rất có thể cán bộ Tòa Đại Từ đã phản ứng quá mức cần thiết”.

Phiên tòa diễn ra trong một ngày nhưng phần nghị án kéo dài tới 6 ngày, tức ngày 13/5 sẽ tuyên án. Dư luận đang chờ một quyết định công tâm của HĐXX TAND huyện Đại Từ.

Pháp luật Plus sẽ tiếp tục đưa tin về sự việc này.