Vỡ trận?
“Tối hậu thư” 31.12.2019, thời hạn mà Thủ tướng yêu cầu tất cả các trạm BOT phải triển khai thu phí tự động không dừng đang đứng trước nguy cơ đổ bể. Và lý do, thật rất khó chấp nhận: Quá lỗ, trong khi các BOT thì lần khân.
Vì sao dư luận thiếu thiện cảm với dự án BOT?
Giảm phí qua trạm BOT trên quốc lộ 3
Bộ Giao thông công khai mức phí, thời gian “tồn tại” trạm BOT
Doanh nghiệp làm BOT và những khó khăn khó nói hết bằng lời
Sắp hết hạn thu phí, ông chủ BOT cầu Yên Lệnh xây nối đường để thu thêm tiền
Công điện của Thủ tướng yêu cầu trước ngày 31.12.2019 phải chuyển sang thu phí tự động đối với tất cả các trạm thu phí trên toàn quốc. Ảnh LDO
Công ty TNHH thu phí tự động VETC, nhà đầu tư thu phí không dừng giai đoạn 1 vừa có văn bản xin “trả lại dự án” cho Bộ GTVT.
Báo chí, dẫn lời lãnh đạo doanh nghiệp này cho biết, việc triển khai dự án quá chậm, kéo dài đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến dòng tiền để duy trì vận hành dự án.
Lỗ lũy kế của VETC đến thời điểm này đã hơn 300 tỉ. Đây là lý do khiến VETC đề xuất Bộ GTVT chấm dứt hợp đồng dự án, lựa chọn nhà đầu tư khác nhận chuyển giao dự án hoặc nhà nước nhận lại dự án.
Có thể hiểu và thông cảm phần nào cho thế khó của VETC. Với tỉ lệ thu phí tự động không dừng chỉ đạt khoảng 10% so với kế hoạch, không một DN nào có thể chịu đựng nổi khi liên tục phải bù lỗ. Nhưng sự thất bại của VETC cũng cho thấy bất cứ một doanh nghiệp nào khác, thậm chí là do nhà nước chỉ định cũng sẽ tiếp tục thất bại, dẫn đến nguy cơ vỡ trận toàn tập nếu như sự trây ỳ của các nhà đầu tư BOT vẫn được nhân nhượng.
Hãy nhìn lại cái lý do cho cái lý do “lỗ nặng” của VETC: Đến nay mới chỉ có 11/44 trạm ký hợp đồng, 33 trạm còn lại chưa ký được vì các nhà đầu tư lần khân.
Có nghĩa rằng kể cả khi Bộ trưởng Bộ GTVT 2 - 3 lần chốt thời hạn cuối, ngay cả khi Thủ tướng ra “tối hậu thư” ngày 31.12.2019 thì các nhà đầu tư trạm BOT vẫn luôn có lý do để trì hoãn, để “nhờn” các chỉ đạo của Bộ GTVT, thậm chí của Thủ tướng!
Có thể, cũng bởi lý do đã 2 - 3 lần “thời hạn cuối” để rồi cơ quan quản lý lại chấp nhận nới “thời hạn cuối”.
Còn nhớ tại phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ GTVT ngày 5.6, ĐBQH Bùi Văn Phương công bố: Sau kiểm toán 61 dự án BOT giao thông, số năm giảm thu phí từ 61 dự án này lên tới con số: 222 năm.
Còn dư luận, vẫn chưa quên vụ việc sử dụng phần mềm gian lận doanh số, kéo dài thời gian thu phí tại trạm thu phí tuyến cao tốc TPHCM - Trung Lương kéo dài suốt từ 2015.
Thu phí đường bộ tự động không dừng, một trong những biện pháp hữu hiệu có thể giúp minh bạch doanh thu các trạm thu phí, rút ngắn thời gian xe dừng trả phí và tránh tối đa tình trạng tài xế dùng tiền lẻ trả phí… Và việc thu phí tự động không dừng không thể bị cản trở, bị vỡ trận chỉ vì một số nhà đầu tư BOT sợ minh bạch, thiếu hợp tác, lần khân, trây ỳ được.
