Viết tiếp kỳ án “Hủy hoại tài sản” tại Phan Thiết - Bài 2: Bỏ ngoài hồ sơ nhiều chứng cứ, nhân chứng quan trọng

LTS: Ngày 23/12/2024 Pháp Luật PLus đăng bài “Bình Thuận: Cần làm rõ góc khuất trong ‘kỳ án’ hủy hoại tài sản”. Ngày 6/1/2025, PLVN đăng tiếp bài “Kỳ án hủy hoại bức tường người khác ‘xây nhầm’ trên đất của mình ở Bình Thuận”, phản ánh những góc khuất khiến ông Nguyễn Văn Thảo có dấu hiệu bị hàm oan. Hai “kỳ án” này, cơ quan tố tụng thành phố Phan Thiết trước đây (nay là phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng) xác định bị can là ông Nguyễn Văn Thảo (SN 1965). Hai vụ án này, PLVN gọi tắt là vụ án “mái tôn” và vụ án “bức tường”.

Trở lại vụ án “mái tôn”

Theo Kết luận điều tra (KLĐT), vào ngày 7/5/2012 vợ chồng ông Hồ Lương Sơn-Nguyễn Thị Thùy Trang mua diện tích 2,6 hecta của bà Nguyễn Thị Bảy phía sau Dự án Summerland thuộc Khu phố 5 phường Phú Hài (nay là phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng) với giá 200 triệu đồng, sau đó vợ chồng ông Sơn thuê người xây một nhà căn nhà cấp 4 trị giá 180 triệu đồng.

Đến ngày 2/9/2016, ông Hồ Lương Sơn ký bán cho ông Nguyễn Văn Thảo (SN 1965) diện tích 1,2 hecta trong khu đất 2,6 hecta của vợ chồng ông bà Sơn-Trang. Trong giấy bán đất cho ông Thảo, ông Sơn viết: “Tôi Sơn, đồng ý sang nhượng lại cho ông Thảo khu đất rộng 1,2 hecta (12.000m2) nằm phía trái căn trại tôi đã xây xong cách đường 706B 400m với giá 132 triệu đồng...”.

Vụ án hủy hoại tài sản khiến ông Thảo bị bắt giam và kêu oan liên quan đến căn lán trại này. Do hai bên mua bán giấy tay, “chỉ” tay về phía vị trí đất chứ không đo đạc cụ thể, nên ông Sơn hay ông Thảo, đều không xác định rõ phía trái căn trại cụ thể là vị trí nào, trong diện tích ông Sơn bán cho ông Thảo có bao gồm căn trại hay không?

Theo Kết luận điều tra vụ án hủy hoại mái tôn mà ông Thảo bị khởi tố, bắt tạm giam, thể hiện: Ngày 20/5/2023, ông Thảo thuê một số người làm công đến khu đất có căn nhà cấp 4 của bà Trang (vợ ông Sơn) để tháo dỡ 03 mái hiên lợp bằng tôn sắt đem xuống căn nhà gỗ của Thảo gần đó cất giữ, mục đích tận dụng để làm chuồng gà. Bà Trang biết sự việc đã gửi đơn tố cáo ông Thảo ra công an. Ngày 3/6/2023, Cơ quan CSĐT - Công an TP Phan Thiết (cũ) ra lệnh khám xét khu đất nhà của ông Thảo, tang vật thu giữ gồm 30 tấm tôn, 19 cây sắt, 8 ống sắt tròn. Ngày 5/6/2023, Cơ quan CSĐT - Công an TP Phan Thiết (cũ) đã ra quyết định khởi tố vụ án “Hủy hoại tài sản”, tiến hành định giá thiệt hại tài sản, sau đó khởi tố, bắt giam ông Nguyễn Văn Thảo.

Các hộ dân góp sức kéo đường điện

Ngày 24/6/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Bình Thuận (cũ) ra Kết luận điều tra số 388/BKL-ĐCSHS, nội dung như sau: Năm 2017, bà Trang bắt đầu hùn với Trần Ngọc Lợi (cách nhà bà Trang khoảng 300m) kéo đường dây điện từ Thị trấn Phú Long vào nhà sử dụng và là người trả tiền điện cho ông Lợi đến cuối năm 2019 khi bị nhóm người bên phía ông Nguyễn Văn Thảo đến chiếm căn nhà thì mới không đóng tiền điện nữa”.

Kết luận này để chứng minh rằng, căn nhà là của bà Trang, do bà Trang và ông Lợi kéo điện vào sử dụng. Thực tế kết luận bà Trang hùn với ông Lợi để kéo điện về căn nhà, khác xa tìm hiểu của PLVN.

Trích băng ghi âm đối thoại của PLVN với ông Lợi: “Kéo đường dây điện này là đậu chung (hùn chung-PV) của hai mươi mấy hộ, còn 3 triệu ghi tên “ A Sơn Trang” tôi không nhận, hình như Phúc nhận...”.

Vậy Phúc là ai? Bà Nguyễn Thị Thu Phương, sinh năm 1970, trú khu phố 11, phường Phú Thủy-Tp Phan Thiết nay là phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng, trao đổi với PLVN: “Tôi là người làm công cho ông Thảo, năm 2017, ông Thảo đưa cho tôi 27 triệu đồng, bảo tôi kéo điện về khu đất ông Thảo, tôi gặp ông Phúc, ông Phúc kéo điện về khu đất ông Thảo từ ông Tho và hàng tháng ông Phúc thu tiền điện các hộ dân”.

Ông Nguyễn Thành Tho (SN 1970, trú tại phường phường Bình Thuận, tỉnh Lâm Đồng), viết giấy xác nhận như sau: “Vào khoảng năm 2016-2017, tôi có kéo điện nhờ Bảy Tý Phú Long lên khu phố 5 phường Phú Hài, hiện giờ sau lưng dự án Sunmerland. Sau đó, vào năm 2017 tôi có chia đường dây điện cho ông Phúc và ông Phúc có chia lại đường điện cho bà Phương, đường điện tôi kéo có chung tay của các hộ dân...”.

Chính ông Trần Ngọc Lợi (theo Kết luận 388 kết luận là người hùn với bà Trang) xác nhận như sau: “Tôi xác nhận vào năm 2017, ông Phúc có chia đường điện bắt từ Phú Long về của Nguyễn Thanh Tho cho bà Phương với số tiền 27 triệu...”.

Như vậy, bà Phương làm công cho ông Thảo, nhận 27 triệu đồng từ ông Thảo để kéo đường điện về đất ông Thảo từ ông Phúc, ông Tho. Vậy bà Phương kéo điện vào đâu? Có phải vào căn chòi trên đất ông Sơn bán cho ông Thảo hay không? Và ông Phúc, ông Tho, bà Phương không có trong Kết luận điều tra 388?

Bỏ sót nhân chứng và biên bản lời khai?

Một nhân chứng rất quan trọng khác (vì lý do công tác nên xin được giấu tên) cho biết: “Năm 2013 đến 2015, trên khu đất này không có căn nhà nào, bởi tôi đến nhận nhiệm vụ ngày 1/1/2015, trên khu rừng này thì không có căn nhà nào cả ngoài một căn chòi giữ rẫy lợp vải bạt của ông Tuấn và bà Bảy (người bán đất cho ông Hồ Lương Sơn-PV).

Tháng 6/2016, tôi không nhớ rõ ngày, nhưng biên bản xử phạt ông Sơn (người bán đất cho ông Thảo-PV) lấn chiếm đất rừng hiện còn lưu giữ tại cơ quan tôi. Thời điểm ông Sơn chiếm đất rừng, ông Sơn có dựng một căn chòi gỗ trên phần đất do địa phương quản lý. Gần đây, Công an tỉnh Bình Thuận (cũ) có mời tôi lên làm việc, tôi có ký vào biên bản “hỏi-đáp” những gì tôi nói ngày hôm nay...”.

Theo kết luận điều tra của Công an TP Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận (cũ), năm 2012 ông Hồ Lương Sơn mua 2,6 hecta đất của bà Bảy với giá là 200 triệu đồng. Ông Sơn bán 1,2 hecta cho ông Thảo, tính từ phía trái căn lán trại. Theo lời nhân chứng này, căn lán trại không lợp tôn, vậy thì ông Thảo tháo dỡ mái tôn căn nhà nào, của ai? Đây cũng là một tình tiết quan trọng cần làm rõ.

Theo nhân chứng này thì trong hồ sơ vụ án phải có biên bản lời khai của người này. Tuy nhiên trong Kết luận điều tra 388 hoàn toàn không có nội dung nào thể hiện hay nhắc đến biên bản lời khai của nhân chứng này. Và trong Cáo trạng 33 cũng không nhắc đến nhân chứng này cùng biên bản lời khai kể trên.

Luật sư Trần Quốc Tuấn (VPLS Quốc Tuấn Phát - Đoàn luật sư tỉnh Đồng Nai) nhận định: “Trong vụ án này, cơ quan điều tra phải chứng minh được 4 yếu tố cấu thành tội phạm như sau, nếu thiếu một trong 4 yếu tố thì sẽ không cấu thành tội phạm. Thứ nhất, về mặt khách quan của tội này phải chứng minh được có hành vi làm cho tài sản của người khác có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên bị hư hỏng đến mức mất hẳn giá trị sử dụng hay không. Nếu ông Thảo chỉ tháo dỡ mái tôn xuống mà chưa tiêu huỷ chưa làm mất giá trị sử dụng thì chưa cấu thành tội. Đồng thời, xem lại quy trình định giá tài sản có đúng pháp luật? Hoá đơn mua tôn của bà Trang cung cấp dùng để định giá tài sản có phải là hoá đơn mua chính tài sản bị huỷ hoại không, hay là hoá đơn bà Trang mua dùng vào việc khác, ở vị trí khác? Thứ hai, về mặt khách thể là hành vi phạm tội nêu trên phải xâm phạm vào quyền sở hữu tài sản của người khác, trong khi các nhân chứng đều cho rằng tài sản này do ông Thảo mua? Tức là phải chứng minh được tài sản bị huỷ hoại không phải là của ông Thảo mà là của bà Trang. Trong vụ việc này nên áp dụng nguyên tắc “suy đoán vô tội” vì không xác định được mái tôn bị hủy hoại là của ai. Thứ ba, về mặt chủ quan, phải chứng minh được ông Thảo có mục đích cố ý thực hiện những hành vi nhằm huỷ hoại tài sản của bà Trang hay không? Hay chỉ là hành vi tháo dỡ để sửa chữa? Thứ tư, về mặt chủ thể, ông Thảo có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự hay không?