Việt Nam lần đầu có vaccine phòng não mô cầu từ 6 tuần tuổi

Vắc xin MenACWY-TT do Pfizer (Mỹ), tập đoàn dược phẩm hàng đầu thế giới với hơn 130 năm kinh nghiệm, sản xuất tại nhà máy hiện đại ở Bỉ. Nhằm phòng ngừa 4 nhóm huyết thanh não mô cầu A, C, W, Y. Vaccine giúp tạo kháng thể bền vững, duy trì trí nhớ miễn dịch lâu dài, đồng thời giảm tỷ lệ người lành mang trùng, góp phần xây dựng miễn dịch cộng đồng vững chắc.

Đây là vắc xin tứ giá đầu tiên trên thế giới được chỉ định tiêm cho trẻ em từ 6 tuần tuổi, sử dụng an toàn tại hơn 80 quốc gia với trên 32 triệu liều.

Việt Nam là một trong số ít quốc gia ở Đông Nam Á được ưu tiên nguồn cung vắc xin quan trọng này.

Việc Hệ thống Tiêm chủng VNVC tiên phong đưa vắc xin MenACWY-TT vào sử dụng không chỉ mở ra cơ hội để trẻ em Việt Nam được bảo vệ sớm ngay từ những tuần đầu đời như các quốc gia phát triển khác, mà còn khẳng định quyết tâm hội nhập, tiếp cận nhanh các thành tựu y học tiên tiến và bắt kịp xu hướng phòng bệnh truyền nhiễm toàn cầu.

Bệnh do não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, lây truyền theo đường hô hấp, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Dựa trên vị trí gây bệnh, bệnh được chia thành các thể lâm sàng như viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp...

Theo ngành y tế, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, cả nước đã ghi nhận hàng chục ca mắc, 2 ca tử vong, cảnh báo nguy cơ bùng phát dịch ở khu vực phía Nam.

Tại Việt Nam, các bệnh gây ra do não mô cầu được xếp vào nhóm 6 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hàng đầu, có tỷ lệ tử vong cao nhất. Hai thể bệnh thường gặp là viêm màng não và nhiễm trùng huyết, hoặc kết hợp cả hai. Nếu không được điều trị kịp thời, có tới 50% bệnh nhân tử vong.

Riêng thể nhiễm trùng huyết tối cấp có thể cướp đi sinh mạng trong vòng 6 - 8 giờ. Trong số những người sống sót, 10 - 20% chịu di chứng nặng nề như đoạn chi, sẹo da, mất thính lực, mù lòa, suy thận, suy tim, co giật, động kinh, rối loạn hành vi.

Tỷ lệ gặp di chứng có thể lên đến 50% ở trẻ dưới 12 tháng tuổi. Không chỉ vậy, bệnh còn gây nhiều hệ lụy và gánh nặng cho gia đình cũng như xã hội. Tại Việt Nam, chi phí chăm sóc bệnh nhân viêm màng não chiếm 83% tổng chi tiêu hàng tháng của hộ gia đình.

VNVC cung ứng vaccine này từ 15/8. Vaccine não mô cầu mới có phác đồ theo tuổi.

Trẻ từ tròn 6 tuần tuổi đến dưới 6 tháng tiêm hai mũi cơ bản cách nhau 2 tháng, mũi nhắc (mũi 3) tiêm khi trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và cách mũi hai tối thiểu hai tháng.

Trẻ từ tròn 6 tháng tuổi đến dưới 12 tháng tuổi tiêm một mũi cơ bản, sau đó mũi nhắc (mũi 2) tiêm khi trẻ từ 12 tháng tuổi và cách mũi đầu tiên ít nhất hai tháng.

Trẻ từ tròn một tuổi tiêm một mũi cơ bản. Người từ 15 tuổi nếu tiếp tục có nguy cơ, cần tiêm mũi nhắc cách mũi trước đó tối thiểu 4 năm.

Bác sĩ khám sàng lọc sẽ chỉ định lịch tiêm cụ thể nếu người tiêm có nguy cơ cao mắc não mô cầu xâm lấn bao gồm người suy giảm miễn dịch, thiếu hụt bổ thể, bệnh nhân cắt lách, bất thường về chức năng lách, nhiễm HIV, đang điều trị thuốc ức chế miễn dịch, ức chế bổ thể... Dự kiến một mũi vaccine có giá khoảng 1,7 triệu đồng.

Tại Việt Nam, bệnh lưu hành và ghi nhận rải rác tại nhiều địa phương, thường gặp vào mùa đông - xuân, được xếp vào bệnh truyền nhiễm nhóm B. Khu vực tập trung đông người như nhà trẻ, trường học, ký túc xá... thuận lợi cho mầm bệnh lây lan nhanh hơn. Ngoài vaccine, người dân được khuyến cáo vệ sinh cá nhân thường xuyên, ăn uống đủ chất dinh dưỡng, luyện tập nâng cao thể trạng, vệ sinh nơi ở và nơi làm việc, để phòng ngừa bệnh do não mô cầu. Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, người dân cần khám hoặc thông báo ngay cho cơ quan y tế gần nhất.