Trong bức tranh phát triển của giáo dục Việt Nam, sự song hành giữa trường công và trường tư tạo nên một hệ thống đa dạng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.
Tuy nhiên, thực tế nhiều năm qua cho thấy, giáo dục trường tư đang thể hiện rõ những ưu thế vượt trội so với trường công trên nhiều phương diện: từ cơ sở vật chất, phương pháp đào tạo, tính tự chủ đến khả năng hội nhập quốc tế.
Một trong những ưu điểm nổi bật của trường tư chính là khả năng đầu tư cơ sở vật chất hiện đại, đồng bộ.
Học sinh trường tư được học trong những phòng học thông minh, thư viện điện tử, phòng thí nghiệm công nghệ cao, sân thể thao và khu nghệ thuật đạt chuẩn quốc tế.
Trong khi đó, nhiều trường công lập, nhất là ở khu vực nông thôn, miền núi, vẫn đối diện với tình trạng thiếu thốn: lớp học đông, thiết bị giảng dạy lạc hậu, thậm chí xuống cấp.
 |
| Đội ngũ giáo viên thì chất lượng và chuyên nghiệp, trường tư có khả năng tuyển dụng giáo viên chất lượng cao. |
Chính sự khác biệt này giúp trường tư trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều phụ huynh có điều kiện.
Chương trình giảng dạy thì đa dạng và linh hoạt, nếu trường công thường đi theo khung chương trình chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thì các trường tư có lợi thế trong việc xây dựng, bổ sung và mở rộng nội dung đào tạo.
Học sinh trường tư có cơ hội học song ngữ, tiếp cận chương trình quốc tế, hoặc tham gia các môn học hiện đại như STEM, công nghệ số, kỹ năng mềm, nghệ thuật sáng tạo.
Bên cạnh đó, trường tư còn mạnh dạn áp dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến: Montessori, IB (International Baccalaureate), hay học tập qua dự án. Những phương pháp này giúp học sinh phát triển tư duy độc lập, khả năng sáng tạo, tinh thần hợp tác – những kỹ năng thiết yếu trong thời đại mới.
Đội ngũ giáo viên thì chất lượng và chuyên nghiệp, trường tư có khả năng tuyển dụng giáo viên chất lượng cao, kể cả chuyên gia, giảng viên nước ngoài. Chế độ đãi ngộ linh hoạt và thu nhập hấp dẫn cũng giúp trường tư thu hút, giữ chân những nhân tài giảng dạy.
Trong khi đó, đội ngũ giáo viên trường công thường bị ràng buộc bởi cơ chế biên chế, mức lương cố định, ít có cơ hội đổi mới trong môi trường làm việc.
 |
| Hệ thống trường tư có nhiều điểm ưu việt hơn trường công. |
Các trường tư được vận hành theo cơ chế tự chủ, từ quản trị nhân sự đến chiến lược phát triển. Nhờ nguồn lực tài chính linh hoạt, trường tư dễ dàng đầu tư, đổi mới và bắt kịp xu thế giáo dục toàn cầu.
Ngược lại, trường công phụ thuộc nhiều vào ngân sách nhà nước và chịu sự quản lý chặt chẽ theo hệ thống hành chính, dẫn đến chậm đổi mới và hạn chế tính linh hoạt.
Nhiều trường tư đã nhanh chóng thiết lập quan hệ hợp tác với các trường quốc tế, triển khai chương trình liên kết, tổ chức trao đổi giáo viên – học sinh, thậm chí đưa học sinh tham gia các kỳ thi và hoạt động học thuật toàn cầu.
Điều này giúp học sinh trường tư không chỉ tiếp cận kiến thức tiên tiến mà còn rèn luyện khả năng ngoại ngữ, kỹ năng hội nhập, tạo nền tảng vững chắc để bước ra thế giới.
Có thể thấy, giáo dục trường tư đang chứng minh sự ưu việt hơn trường công ở nhiều khía cạnh: cơ sở vật chất, chương trình đào tạo, chất lượng giáo viên, quản trị và hội nhập quốc tế. Đây là kết quả tất yếu của sự đầu tư mạnh mẽ và cơ chế linh hoạt mà hệ thống trường tư đang áp dụng.
Tuy nhiên, để đảm bảo công bằng và tạo sự cân bằng trong hệ thống giáo dục, Nhà nước cũng cần có chính sách phù hợp, vừa khuyến khích sự phát triển của trường tư, vừa tiếp tục đầu tư để trường công cải thiện chất lượng.
Khi cả hai hệ thống cùng phát triển, học sinh sẽ là những người được hưởng lợi nhiều nhất.
