Tuyệt đối tránh bệnh thành tích, sắp xếp cơ học, cào bằng trong giáo dục

Thông báo kết luận nêu rõ, Phó Thủ tướng ghi nhận sự cố gắng, nỗ lực của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các Bộ, cơ quan và các địa phương trong việc triển khai thực hiện việc sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập và xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền; đạt được những kết quả tích cực bước đầu.

Trong đó, 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành phương án sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giảm được 18.975 đầu mối cơ sở giáo dục công lập (tương đương 50,6%), vượt mức mục tiêu tối thiểu 30%; cơ cấu lại đội ngũ nhà giáo, tăng cường nhân lực trực tiếp giảng dạy với 28.217 cán bộ quản lý cơ sở giáo dục được chuyển sang công tác giảng dạy; hoạt động giáo dục của các cơ sở giáo dục sau sắp xếp cơ bản được duy trì ổn định, bảo đảm quyền học tập của học sinh.

Việc xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp các xã biên giới được các Bộ, ngành, các địa phương tích cực triển khai, nỗ lực khắc phục khó khăn; đến nay 108 trường giai đoạn 01 đã tổ chức khai giảng phục vụ năm học 2026-2027, trong đó có 40 trường đã hoàn thành 100% hạng mục; đồng thời 121 trường khởi công giai đoạn 2 tại 17 tỉnh, thành phố đang được tập trung triển khai xây dựng theo quy định.

Bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn những hạn chế, khó khăn; trong đó sau quá trình sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, một số cơ sở giáo dục có quy mô rất lớn với nhiều phân hiệu, điểm trường dẫn đến khó khăn trong công tác quản trị nhà trường; vẫn còn một số cán bộ quản lý cơ sở giáo dục dự kiến chuyển sang giảng dạy, cán bộ quản lý và nhân viên chưa có phương án bố trí công việc; việc bàn giao tài chính, tài sản, dữ liệu và hoàn tất các thủ tục pháp nhân mới ở một số nơi thực hiện còn chậm.

Đối với các trường phổ thông nội trú liên cấp giai đoạn 1, vẫn còn nhiều trường chưa hoàn thành toàn bộ hạng mục, dẫn đến tình trạng vừa tổ chức dạy học vừa thi công; việc triển khai nhiều dự án gặp khó khăn do khan hiếm vật liệu, nhân công, vướng mắc trong giải phóng mặt bằng; quá trình vận hành các trường mới còn nhiều lúng túng, nhất là do thiếu hụt nhân lực quản sinh, tư vấn tâm lý, dinh dưỡng và giáo vụ.

Để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc nêu trên, bảo đảm thực hiện hiệu quả, vận hành tốt các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông sau sắp xếp và hoàn thành xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới bảo đảm chất lượng, tiến độ, an ninh, an toàn theo đúng chủ trương của Bộ Chính trị, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, cơ quan liên quan, các địa phương theo chức năng, nhiệm vụ được giao tập trung triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp đề ra.

Thống nhất quan điểm sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông phải gắn với nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường và chất lượng giáo dục; xây dựng trường nội trú biên giới phải bảo đảm đầy đủ điều kiện vận hành, bảo đảm chất lượng, hiệu quả, an ninh, an toàn. Trong đó, chất lượng giáo dục, an toàn và quyền lợi của học sinh là thước đo cuối cùng và quan trọng nhất; tuyệt đối tránh bệnh thành tích, sắp xếp cơ học, cào bằng; xác định rõ việc sắp xếp các cơ sở giáo dục chỉ hoàn thành khi bộ máy mới vận hành ổn định, hiệu quả, bảo đảm đầy đủ đội ngũ, nguồn lực và điều kiện dạy học tốt hơn.

Kịp thời điều chỉnh phù hợp đối với những cơ sở vượt khả năng quản trị

Về sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập: Phó Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả sắp xếp và vận hành các cơ sở giáo dục trên địa bàn.

Trong đó, rà soát toàn bộ cơ sở giáo dục quy mô lớn, nhiều cấp học, nhiều phân hiệu, nhiều điểm trường, địa bàn rộng, nhất là đối với 114 cơ sở có trên 100 lớp; kịp thời điều chỉnh phù hợp đối với những cơ sở vượt khả năng quản trị, ảnh hưởng đến chất lượng, an toàn hoặc quyền học tập của học sinh; hoàn thành trong tháng 10 năm 2026.

Bảo đảm các điều kiện vận hành của cơ sở giáo dục sau sắp xếp, bàn giao và quản lý tài chính, tài sản, hồ sơ, dữ liệu của nhà trường, con dấu, tài khoản, mã trường, cơ sở vật chất, phân định trách nhiệm tại các phân hiệu, điểm trường và các điều kiện bảo đảm an toàn, chất lượng giáo dục theo quy định; hoàn thành trong tháng 10 năm 2026.

Khẩn trương hoàn thành việc bố trí cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên theo Nghị quyết số 37/2026/NQ-CP của Chính phủ; có phương án xử lý dứt điểm đối với số cán bộ quản lý cơ sở giáo dục dự kiến chuyển sang giảng dạy, cán bộ quản lý và nhân viên chưa có phương án bố trí, báo cáo Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo kết quả thực hiện; trường hợp chưa hoàn thành phải làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các đơn vị, cá nhân liên quan và xác định, đề xuất cụ thể thời hạn hoàn thành, gửi Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ; hoàn thành trước ngày 15 tháng 10 năm 2026.

Nghiên cứu, đề xuất chế độ phù hợp đối với cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục quy mô lớn, nhiều cấp học

Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo làm đầu mối tiếp nhận, tổng hợp các khó khăn, vướng mắc của địa phương trong quá trình thực hiện sắp xếp, tổ chức, vận hành cơ sở giáo dục; chủ động xử lý theo thẩm quyền đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền; phối hợp, đôn đốc các bộ, ngành liên quan giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền những vấn đề vượt thẩm quyền.

Rà soát, hoàn thiện các quy định về tổ chức, quản trị cơ sở giáo dục sau sắp xếp, nhất là trường có quy mô đặc biệt lớn, nhiều cấp học, nhiều phân hiệu, điểm trường; bảo đảm phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm quản lý, phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục.

Chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan, địa phương rà soát, đề xuất hoàn thiện quy định về vị trí việc làm, số lượng người làm việc, số lượng cấp phó, cơ cấu đội ngũ, chế độ làm việc của giáo viên và các điều kiện bảo đảm hoạt động giáo dục, trong đó có tính đến quy mô học sinh, số lớp, số cấp học, số phân hiệu, điểm trường, khoảng cách địa lý và phạm vi quản lý bảo đảm phù hợp, hiệu quả; không cào bằng giữa các cơ sở giáo dục; hoàn thành trong tháng 10 năm 2026.

Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương liên quan khẩn trương nghiên cứu, xây dựng mô hình trường học xã hội chủ nghĩa tại những địa bàn có đủ điều kiện; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15 tháng 11 năm 2026.

Bộ Nội vụ nghiên cứu, đề xuất chế độ, chính sách phù hợp đối với cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục quy mô lớn, nhiều cấp học, nhiều phân hiệu, điểm trường; chính sách đối với cán bộ quản lý, nhân viên sau sắp xếp không còn vị trí việc làm phù hợp, nhất là trường hợp có nguyện vọng nghỉ hưu, tinh giản biên chế, thôi giữ chức vụ quản lý hoặc chuyển công tác nhưng chưa thuộc đối tượng được giải quyết theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP và Nghị quyết số 37/2026/NQ-CP của Chính phủ; báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong tháng 10 năm 2026. Rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung quy định về số lượng cấp phó trong các đơn vị sự nghiệp phù hợp với mô hình cơ sở giáo dục sau sắp xếp, hoàn thành trong năm 2026.

Có giải pháp cụ thể về phân luồng, hướng nghiệp, hỗ trợ học nghề

Theo số liệu từ Cục Thống kê, trong quý III năm 2026, Việt Nam hiện có khoảng 1,6 triệu thanh niên (15-24 tuổi) rơi vào tình trạng: không có việc làm, không đi học và không tham gia các chương trình đào tạo. Do vậy, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, cơ quan liên quan, các địa phương khẩn trương rà soát, có các giải pháp khắc phục tình trạng này.

Trong đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan rà soát, nâng cao hiệu quả công tác hướng nghiệp, phân luồng; nghiên cứu cơ chế hỗ trợ học sinh, sinh viên chuyển tiếp từ nhà trường sang học nghề, việc làm; tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp. Chuyển từ chú trọng số lượng tuyển sinh, đào tạo sang đánh giá kết quả thực chất về khả năng tiếp tục học tập, có việc làm và thích ứng với thị trường lao động của người học sau tốt nghiệp.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thực hiện rà soát, đánh giá thực trạng thanh niên từ 15 - 24 tuổi không có việc làm, không đi học và không tham gia các chương trình đào tạo trên địa bàn; làm rõ nguyên nhân, nhất là tình trạng bỏ học, không tiếp tục học sau trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Có giải pháp cụ thể về phân luồng, hướng nghiệp, hỗ trợ học nghề, kết nối việc làm; phát huy vai trò của chính quyền cấp xã, cơ sở giáo dục và doanh nghiệp, không để thanh niên rời nhà trường nhưng thiếu cơ hội tiếp tục học tập, đào tạo hoặc tham gia thị trường lao động.