Trốn nghĩa vụ quân sự có thể bị phạt đến 75 triệu đồng, trường hợp nào bị phạt tù?
Không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ không chỉ có thể bị xử phạt hành chính với số tiền lên đến 75 triệu đồng mà còn có nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Nhiều hành vi vi phạm bị xử phạt nặng
Năm 2026, công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ tiếp tục được triển khai theo hướng bảo đảm công khai, công bằng, đúng quy định pháp luật, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Vì vậy, việc nắm rõ quy định về nghĩa vụ quân sự và chế tài đối với hành vi trốn tránh nghĩa vụ là cần thiết đối với công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Theo Điều 10 Nghị định 218/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 5/8/2025, người không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm tập trung ghi trong quyết định gọi nhập ngũ mà không có lý do chính đáng bị phạt tiền từ 30 triệu đến 40 triệu đồng.
Trường hợp gian dối nhằm trốn tránh quyết định gọi nhập ngũ hoặc cản trở người khác thực hiện nghĩa vụ quân sự có thể bị phạt từ 40 triệu đến 50 triệu đồng. Đặc biệt, hành vi không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này bị phạt từ 50 triệu đến 75 triệu đồng.
Đối với khâu khám sức khỏe, Điều 9 Nghị định 218/2025/NĐ-CP quy định người không có mặt đúng thời gian, địa điểm khám theo quyết định mà không có lý do chính đáng bị phạt từ 15 triệu đến 20 triệu đồng. Hành vi không chấp hành quyết định gọi kiểm tra, khám sức khỏe có thể bị phạt từ 50 triệu đến 75 triệu đồng.
Trốn nghĩa vụ quân sự có thể bị truy cứu hình sự
Không chỉ dừng ở xử phạt hành chính, người trốn tránh nghĩa vụ quân sự còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 332 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.
Theo đó, người đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Trường hợp phạm tội thuộc các tình tiết tăng nặng được quy định tại khoản 2 Điều 332, mức phạt tù có thể từ 1 năm đến 5 năm.
Pháp luật cũng quy định các trường hợp được tạm hoãn hoặc miễn gọi nhập ngũ nếu đáp ứng đủ điều kiện. Do đó, công dân có hoàn cảnh đặc biệt hoặc vấn đề sức khỏe cần chủ động liên hệ cơ quan quân sự có thẩm quyền để được hướng dẫn, thực hiện đúng thủ tục.
Việc tự ý vắng mặt hoặc sử dụng thủ đoạn gian dối để né tránh lệnh gọi nhập ngũ không phải là cách hợp pháp để từ chối nghĩa vụ quân sự; công dân cần thực hiện đúng quy định và chịu trách nhiệm về hành vi vi phạm của mình.
