Thường Tín: Một vụ việc phải chăng cơ quan chức năng cần xác minh thận trọng hơn?

Bị hại có phải là người mất khả năng tự vệ hay không?

Tại cuộc họp giao ban tại Công ty CP dược phẩm QD-Meliphar, giữa ông Nguyễn Trọng Việt (SN 1982, HKTT phường Phố Huế, quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội) và chị gái là bà Nguyễn Thị Bích Nhung (SN 1976, HKTT phường Mai Động, quận Hoàng Mai, TP Hà Nội) đã có lời qua tiếng lại do vẫn luôn tồn tại nhiều mâu thuẫn từ trước.

Đỉnh điểm, ông Việt dùng chân đạp vào bên phải người của bà Nhung khiến bà Nhung bị ngã từ trên ghế xuống đất. Hậu quả, bà Nhung bị chấn thương phải đi viện điều trị. Theo kết luận giám định tỉ lệ phần trăm tổn thương cơ thể của bà Nhung là 10% (gãy xương bàn 3, 4 bàn tay trái).

Tại Cơ quan điều tra, ông Việt cũng đã thừa nhận về hành vi gây thương tích của mình. Tuy nhiên, theo như ông Việt chia sẻ, sự việc xảy ra đều xuất phát từ dồn nén những việc bà Nhung đã làm với ông Việt cũng như toàn bộ nhân viên của công ty. Và theo nhiều nhân chứng, trước đó, bà Nhung đã có nhiều hành vi gây hấn, đánh đập ông Việt và các nhân viên trong công ty.

Nhiều cán bộ, nhân viên Công ty CP dược phẩm QD-Meliphar khẳng định, bà Nhung chỉ bị hạn chế một phần khả năng vận động do một bên chân bị tật nhưng mọi công việc sinh hoạt cá nhân, bà Nhung hoàn toàn có thể tự mình thực hiện được mà không cần sự trợ giúp. Thậm chí, bà Nhung thường xuyên chửi bới, lăng mạ ông Việt rất nhiều lần trong các cuộc họp giao ban đầu tuần của Công ty.

Tại thời điểm xảy ra sự việc, bà Nhung tuy bị khuyết tật nhưng vẫn tự đi lại, sinh hoạt mà không cần người trợ giúp.

Theo như tìm hiểu, bà Nhung do lúc bé bị sốt dẫn đến ảnh hưởng sức khoẻ khiến một chi hoạt động không bình thường.

Bà Trần Thị Lịch (mẹ bà Nhung) cũng cho biết: “Con gái tôi không thuộc trường hợp là người bị liệt, không phải là người khuyết tật nặng vì Nhung vẫn có thể thực hiện công việc mà không cần trợ giúp của người khác. Năm 2005 và 2016, Nhung sinh con và có thể tự chăm sóc con khi không có ai bên cạnh”.

Qua lời bà Lịch, năm 2016, bà Nhung được cơ quan chức năng cấp Giấy xác nhận thuộc đối tượng người khuyết tật nặng, dạng khuyết tật: vận động. Mức độ suy giảm khả năng lao động: mất khả năng lao động tay chân (T) do liệt (Giấy xác nhận do ông Trịnh Xuân Bền – Nguyên Chủ tịch UBND xã Đông Sơn và ông Trịnh Văn Thắng – Cán bộ lao động Thương binh xã hội của xã Đông Sơn cấp ngày 26/10/2016 cho bà Nguyễn Thị Bích Nhung). Cùng với phiếu đánh giá mức độ khuyết tật ngày 18/10/2016 đạt thang điểm 08 (tương đương với mức độ khuyết tật nặng).

Bản thân bà Lịch cũng đã có nhiều đơn kiến nghị các cơ quan chức năng xem xét việc cấp giấy chứng nhận khuyết tật cho bà Nhung, cũng như đề nghị việc tiến hành giám định và đánh giá lại mức độ khuyết tật của con gái mình.

Cần làm rõ mức độ khuyết tật của bị hại

Theo như nội dung Bản Cáo trạng số 104/CT-VKSTT ngày 09/10/2024, ông Việt gây thương tích với tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể bà Nhung là 10%. Như vậy, theo quy định tại Khoản 1 Điều 134 thì chỉ được khởi tố về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác nếu tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định từ điểm a đến điểm k Khoản 1 Điều 134 BLHS.

Trong trường hợp này, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Thường Tín cho rằng bà Nhung là người khuyết tật không có khả năng tự vệ nên đã quyết định khởi tố vụ án, khởi tố đối với ông Nguyễn Trọng Việt theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 134 BLHS.

Theo khoản 1, Điều 2, Luật Người khuyết tật năm 2010 có giải thích “Người khuyết tật là người bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc bị suy giảm chức năng được biểu hiện dưới dạng tật khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp khó khăn”.

Và tại khoản 7 Điều 3 Nghị quyết số 06/2019/NQ-HĐTP ngày 01/10/2019 của Hội đồng thẩm phán hướng dẫn về tình tiết “7. Lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân quy định tại khoản 1 Điều 141 và khoản 1 Điều 142 của Bộ luật Hình sự là việc người phạm tội lợi dụng tình trạng người bị hại lâm vào một trong những hoàn cảnh sau đây để giao cấu …: a) Người bị hại không thể chống cự được (ví dụ: người bị hại bị tai nạn, bị ngất, bị trói, bị khuyết tật... dẫn đến không thể chống cự được)”.

Nếu có thể áp dụng tương tự thì cũng không thể xác định bà Nhung là người không có khả năng tự vệ, bởi lẽ quy định này xác định “người khuyết tật dẫn đến không thể chống cự”, tức là không đương nhiên là người không có khả năng tự vệ.

Hơn nữa, trên thực tế, bà Nhung trước đó đang nắm giữ vị trí chủ tịch Hội đồng quản trị của Công ty CP dược phẩm QD-Meliphar, vẫn luôn luôn có khả năng tự vệ và tất cả các hoạt động đã thể hiện rất rõ ràng, rõ rệt và chi tiết từng cử chỉ, hành động. Thậm chí, nhiều lần bà Nhung có những hành vi hung hãn, đe tọa tấn công người khác trong công ty.

Cùng với đó, theo tài liệu trong vụ án, cơ quan Nhà nước đã nhiều lần yêu cầu bà Nhung đi khám và đánh giá lại mức độ khuyết tật nhưng bà Nhung không đi. Việc bà Nhung từ chối đi khám đánh giá lại mức độ khuyết tật cũng là vấn đề khiến dư luận quan tâm và cũng khiến công tác đánh giá, xem xét, giải quyết vụ án gặp nhiều khó khăn.

Như vậy, xét về mặt khách quan và mặt chủ quan cùng với tình hình thực tiễn của tội phạm có thể thấy chưa thể đủ yếu tố để cấu thành tội hình sự theo quy định tại Điều 134 Bộ luật Hình sự.

Như vậy, phải chăng Cơ quan chức năng cần xem xét lại việc xác định bà Nhung có phải là người không có khả năng tự vệ hay không? Đồng thời tiến hành giám định lại mức độ khuyết tật của bà Nhung trước khi tiến hành truy tố ông Nguyễn Trọng Việt về tội “Cố ý gây thương tích”, quy định tại điểm c khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự. Có như vậy mới đảm bảo việc chứng minh tội phạm được chính xác và khách quan, từ đó bảo vệ công lý, công bằng và tránh được oan sai.