Sửa đổi Luật Xây dựng: Nhiều tranh luận liên quan đến việc bỏ giấy phép xây dựng

Trao đổi về việc miễn giấy phép xây dựng đối với một số công trình, ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn TP Hải Phòng) cho biết, so với Luật Xây dựng hiện hành thì dự thảo Luật quy định miễn giấy phép xây dựng đối với một số loại công trình theo hướng giảm tiền kiểm và tăng hậu kiểm trong việc quản lý các công trình xây dựng.

Đây là nội dung phù hợp với mục tiêu cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính, giảm thời gian và chi phí thực hiện các thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, thực tiễn nhiều năm qua cho thấy tình trạng xây dựng không phép, sai phép, lấn chiếm vỉa hè, đất công, xây dựng vượt tầng, thay đổi công năng còn diễn ra ở rất nhiều nơi; nhiều công trình không được phát hiện từ sớm và chỉ khi công trình đã xây gần xong hoặc hoàn thiện thì mới bị phát hiện, xử lý và khâu xử lý lúc này thì rất phức tạp.

Trước thực trạng như vậy, cùng với bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đội ngũ cán bộ chuyên môn về xây dựng ở cấp xã hiện nay rất mỏng và phần lớn là kiêm nhiệm, không có đủ lực lượng để thực hiện giám sát, phát hiện kịp thời vi phạm và ở một số địa phương còn thiếu cán bộ có chuyên môn sâu về xây dựng, điều này dẫn tới những khó khăn trong việc thực hiện kiểm tra, giám sát các công trình xây dựng trên thực tế.

Vì vậy, song song với việc cắt giảm khâu tiền kiểm miễn giấy phép xây dựng đối với một số công trình xây dựng, ĐB đề nghị cần bổ sung có cơ chế để tăng cường hậu kiểm, phát hiện và xử lý các sai phạm về xây dựng kịp thời, quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp xã, phường trong việc kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm các quy định xây dựng ngay từ giai đoạn đầu.

ĐBQH Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP Hồ Chí Minh) chia sẻ, có người đã nói với ông rằng người dân không thấy vui khi bỏ giấy phép. Vì người dân sợ nhất khâu hoàn công để xin cấp quyền sở hữu và lúc đó sẽ “đụng” đến Luật Đất đai.

Theo đó, nếu như không được cấp quyền sở hữu thì việc xây dựng do không được cấp phép là cứ xây dựng rồi sẽ dẫn đến sự lãng phí. Cho nên, ĐB đề nghị chỉ nên bỏ giấy phép đối với việc sửa chữa mà không làm ảnh hưởng đến kết cấu của dự án trước đây.

Giải trình vấn đề các ĐBQH quan tâm về cấp giấy phép quản lý trật tự xây dựng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc cấp giấy phép của các cơ quan nhà nước, các nhà doanh nghiệp, người dân từ xưa đến nay đều phải cấp giấy phép.

Nhưng từng khâu như quy hoạch chi tiết; quy mô, mục tiêu đầu tư, kiến trúc kết cấu, bảo đảm an toàn phòng cháy, phòng chống, lập dự án, nghiên cứu tiền khả thi; thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công hay trước khi xây dựng thì người dân, doanh nghiệp đều phải xin giấy phép thì hết sức vô lý.

Dự thảo Luật thay đổi theo hướng là chỉ một trong những bước đó mà được thẩm định (ví dụ như thẩm định quy hoạch, thẩm định dự án) thì một số loại dự án sẽ không phải cấp giấy phép.

Vừa qua, Bộ Xây dựng đã hướng dẫn cho các địa phương về trình tự, thủ tục trên cơ sở Nghị quyết 66.1 và 66.2 và Nghị định 145 của Chính phủ.

Còn đối với những dự án và công trình đặc biệt, cần phải đơn giản hóa thủ tục giấy phép cho người dân. Người dân vẫn phải thuê tư vấn thiết kế nhưng không phải xin cấp phép ở phường, xã và trong cam kết, người dân phải thực hiện theo quy định về các công trình không phải cấp giấy phép song vẫn phải thực hiện chức năng bảo đảm an toàn về kết cấu, về kiến trúc, về phòng cháy, chữa cháy, về điện, nước…

Như vậy, thủ tục không cầu kỳ như cấp giấy phép và thời gian sẽ rút từ 30 ngày xuống còn 7 - 10 ngày. “Đây là những quy định chúng tôi đã hướng dẫn, mong các ĐB và Nhân dân ủng hộ”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh bày tỏ.

Trình Quốc hội về xây dựng sân bay Gia Bình đạt chuẩn quốc tế 5 sao Ngày 14/11, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế (CHKQT) Gia Bình. Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, CHKQT Gia Bình sẽ xây dựng theo chuẩn mực quốc tế, trở thành cảng hàng không thông minh, xanh, bền vững, thế hệ mới đẳng cấp quốc tế hướng đến: đạt tiêu chuẩn dịch vụ CHKQT 5 sao, thuộc nhóm 10 cảng hàng không 5 sao hàng đầu thế giới theo tiêu chí của Skytrax và nằm trong nhóm sân bay có trải nghiệm hành khách xuất sắc (AQS)… Được đầu tư với quy mô cấp 4F theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng Quốc tế (ICAO), CHKQT Gia Bình đáp ứng nhu cầu khai thác khoảng 30 triệu hành khách/năm và 1,6 triệu tấn hàng hóa/năm giai đoạn đến năm 2030; khoảng 50 triệu hành khách/năm và 2,5 triệu tấn hàng hóa/năm tầm nhìn đến năm 2050. Theo Bộ trưởng, việc đầu tư xây dựng CHKQT Gia Bình là bước đi chiến lược, mang tính đột phá, góp phần tái cấu trúc mạng lưới hàng không Vùng Thủ đô theo mô hình "trung tâm kép" đã được nhiều đô thị lớn trên thế giới áp dụng thành công như London (Anh), Tokyo (Nhật Bản).