Số hóa hạ tầng chất lượng: "Chìa khóa" để hàng việt vươn xa

Quyết định này khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc đưa Việt Nam vào nhóm 45 quốc gia dẫn đầu thế giới về Chỉ số hạ tầng chất lượng toàn cầu (GII), xem đây là đòn bẩy chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo Quyết định vừa được phê duyệt, quan điểm chủ đạo của Chính phủ là đẩy mạnh hội nhập quốc tế về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng (TCĐLCL) theo hướng chủ động, toàn diện, thực chất và linh hoạt.

Hoạt động này không chỉ dừng lại ở khía cạnh kỹ thuật mà được xác định là một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, trong đó lấy doanh nghiệp làm trung tâm, Hạ tầng chất lượng quốc gia (NQI) làm nền tảng và chuyển đổi số là động lực then chốt.

Mục tiêu xuyên suốt là phát triển NQI theo hướng đồng bộ, hiện đại, phù hợp với các thông lệ quốc tế và gắn liền với các yêu cầu về tăng trưởng xanh, phát triển bền vững.

Điều này nhằm hỗ trợ đắc lực cho doanh nghiệp Việt Nam vượt qua các rào cản kỹ thuật thương mại, gia tăng giá trị xuất khẩu và nâng cao uy tín thương hiệu quốc gia trên trường quốc tế.

Cụ thể hóa các định hướng chiến lược, Chính phủ đặt ra các chỉ tiêu phấn đấu rõ ràng đến năm 2030.

Việt Nam sẽ tập trung xây dựng và công bố ít nhất 100 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) mới phục vụ các nhóm công nghệ chiến lược, đồng thời đảm bảo tỷ lệ hài hòa giữa TCVN với tiêu chuẩn quốc tế và khu vực đạt mức tối thiểu 75%.

Đối với lĩnh vực đo lường, nhiệm vụ trọng tâm là duy trì hệ thống chuẩn đo lường quốc gia với ít nhất 60 chuẩn liên kết trực tiếp tới hệ đơn vị đo quốc tế (SI).

Việc mở rộng danh mục năng lực đo và hiệu chuẩn (CMC) được quốc tế thừa nhận cũng được chú trọng đặc biệt nhằm phục vụ cho các sản phẩm công nghệ chiến lược và hội nhập kỹ thuật sâu rộng.

Song song với việc hoàn thiện hệ thống chuẩn, Quyết định cũng đặt mục tiêu tối thiểu 80% kết quả đánh giá sự phù hợp của Việt Nam được quốc tế thừa nhận thông qua các thỏa thuận đa phương (MLA) và song phương (MRA).

Chính phủ yêu cầu 100% các tổ chức đánh giá sự phù hợp trọng điểm phải được công nhận theo tiêu chuẩn ISO/IEC và có đủ năng lực hỗ trợ xuất khẩu sang các thị trường khó tính.

Không chỉ dừng lại ở việc tuân thủ, Việt Nam còn phấn đấu nâng cao vị thế, chuyển từ vai trò tham gia sang dẫn dắt tại các diễn đàn quốc tế.

Theo đó, Việt Nam đặt mục tiêu đảm nhiệm vai trò chủ trì hoặc thư ký từ 1 đến 2 Ủy ban kỹ thuật của các tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế; trở thành thành viên chính thức của Văn phòng Cân đo Quốc tế (BIPM);

Tham gia đầy đủ các Ban kỹ thuật của Chương trình Đo lường khu vực Châu Á Thái Bình Dương (APMP) và cử chuyên gia giữ vai trò lãnh đạo tại các tổ chức như OIML hay APLMF.

Để thực hiện điều này, việc đào tạo và thu hút tối thiểu 300 chuyên gia chất lượng cao tham gia vào các hoạt động quốc tế là nhiệm vụ cấp bách.

Để hiện thực hóa các mục tiêu đầy tham vọng nói trên, Thủ tướng Chính phủ đã đề ra 9 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, bao gồm từ hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực các tổ chức công nhận, đến đào tạo nhân lực và truyền thông.

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là yêu cầu tăng cường chuyển đổi số trong lĩnh vực TCĐLCL.

Chính phủ chỉ đạo vận hành hiệu quả các nền tảng số dùng chung, kết nối dữ liệu với các đối tác quốc tế.

Các công nghệ số như mã số mã vạch, truy xuất nguồn gốc, nhãn điện tử và đặc biệt là hộ chiếu số sản phẩm sẽ được triển khai mạnh mẽ.

Đây là giải pháp then chốt giúp minh bạch hóa thông tin, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng quốc tế đối với sản phẩm Việt Nam.

Bên cạnh đó, giải pháp về đầu tư phát triển hạ tầng cũng được đặc biệt quan tâm.

Hệ thống đo lường sẽ được phát triển thống nhất từ trung ương đến địa phương, với các trang thiết bị tiên tiến ngang tầm khu vực.

Để đảm bảo nguồn lực thực hiện, Việt Nam ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước, đồng thời thiết lập cơ chế linh hoạt để huy động nguồn lực xã hội hóa, khuyến khích mô hình hợp tác công - tư (PPP).

Chính phủ cũng yêu cầu các bộ ngành chủ động hợp tác với chuyên gia quốc tế để xây dựng và đề xuất từ 2 đến 3 tiêu chuẩn quốc tế mới do Việt Nam chủ trì, khẳng định sự trưởng thành và năng lực đóng góp của Việt Nam vào hệ thống tiêu chuẩn toàn cầu.