Nam Định: Hai bản án còn nhiều khuất tất, bị đơn kháng nghị giám đốc thẩm

Dư luận huyện Giao Thủy, cũng như tỉnh Nam Định đang rất quan tâm đến vụ án "Tranh chấp hợp đồng vay tài sản" dân sự giữa nguyên đơn là bà Vũ Thị Vi (SN 1967) trú tại tổ dân phố 3, thị trấn Ngô Đồng, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định; bị đơn là vợ chồng ông Mai Văn Lưu (SN 1953) và bà Trần Thị Oanh (SN 1958) đều trú tại, tổ dân phố 5B, thị trấn Ngô Đồng, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định.

Theo đó, bà Vi khởi kiện vợ chồng ông Lưu, bà Oanh ra Tòa án nhân dân huyện Giao Thủy (TAND huyện Giao Thủy) với số tiền gốc của hai hợp đồng trước đó vợ chồng ông Lưu và bà Oanh vay là hơn 2,3 tỷ đồng (con số đã được làm tròn) tương đương 956 chỉ vàng 9999 tại thời điểm cho vay (theo quy đổi trong hợp đồng Tòa thụ lý vụ án).

Sau khi được hai cấp tòa đưa ra xét xử bản án có hiệu lực pháp luật. Chi cục THADS huyện Giao Thủy có quyết định cho thi hành bản án phúc thẩm. Ngày 02/8/2016 ông Lưu, bà Oanh có đơn đề nghị kháng nghị Bản án phúc thẩm số 20/2016/DS-PT ngày 30/5/2016 của TAND tỉnh Nam Định gửi đến Chánh án TAND cấp cao, Viện trưởng VKSND cấp cao tại Hà Nội đề nghị xem xét lại bản án phúc thẩm. Đồng thời, ông Lưu, bà Oanh đề nghị tạm dừng thi hành án để chờ có kháng nghị của cơ quan tố tụng có thẩm quyền.

Pháp luật plus nhận được đơn cầu cứu của Ông Mai Văn Lưu và Bà Trần Thị Oanh: Giữa bà Vũ Thị Vy và vợ chồng ông Mai Văn Lưu, bà Trần Thị Oanh có vay tiền của bà Vy để kinh doanh, cụ thể: Ngày 7/6/2009 vợ chồng ông Lưu, bà Oanh có vay của bà Vy 420.000.000 đồng, thời hạn là 06 tháng, lãi suất 1,5%/tháng (số tiền này bà Vy huy động vốn nhàn rỗi của bà Nguyễn Thị Thành là chị chồng bà Vy);

Ngày 10/6/2009 bà Vy cho ông Lưu, bà Oanh vay 390.000.000 đồng với lãi suất 1,5%/tháng. Đến hạn trả nợ khoản vay của bà Thành nhưng bà Oanh không có tiền trả, nên ngày 19/4/2010 giữa bà Vy và bà Oanh thống nhất chuyển số tiền tại 02 (hai) giấy biên nhận vay tiền thành Hợp đồng vay tài sản với tổng số tiền là 802.150.000 đồng với mục đích bà Oanh vay để kinh doanh.

Hai bên thỏa thuận bảo đảm số tiền vay bằng vàng 9999, giá trị quy đổi tại thời điểm ký Hợp đồng là 305 chỉ vàng 9999, lãi suất 10.000.000 đồng/tháng, Hợp đồng chỉ có chữ ký của bà Oanh không có chữ ký của ông Lưu.

Ngày 11/10/2009 bà Vy cho vợ chồng ông Lưu, bà Oanh vay 1.500.555.000 đồng để kinh doanh. Hai bên thỏa thuận bảo đảm số tiền vay bằng vàng 9999, giá trị quy đổi tại thời điểm ký hợp đồng là 651 chỉ vàng 9999, lãi suất 1%/tháng bằng 15.000.000 đồng. Số tiền trên được bà Vy giao cho bà Oanh thành 03 đợt.

Ngày 19/2/2014 bà Vy khởi kiện yêu cầu vợ chồng ông Lưu, bà Oanh có trách nhiệm thanh toán cho bà Vy tổng số tiền gốc của 02 hợp đồng ký ngày 19/4/2010 và ngày 11/10/2009 + tiền lãi là: 3.922.000.705 đồng.

Bản án sơ thẩm số 02/2015/DS-ST ngày 13/7/2015 của TAND huyện Giao Thủy tuyên buộc: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Vũ Thị Vy. Buộc vợ chồng bà Oanh, ông Lưu có nghĩa vụ thanh toán cho bà Vy số tiền gốc tại Hợp đồng vay ký kết ngày 11/10/2009 là 1.500.555.000 đồng; số tiền lãi là 591.818.892 đồng và số tiền gốc theo giấy biên nhận ngày 10/6/2009 là 382.150.000 đồng; số tiền lãi là 137.404.958 đồng. Tổng cộng tiền gốc là 1.882.660.000 đồng, lãi 729.223.850 đồng.

Không đồng ý với bản án sơ thẩm của TAND huyện Giao Thủy vợ chồng ông Lưu, bà Oanh có đơn kháng cáo, ngày 30/5/2016 TAND tỉnh Nam Định mở phiên tòa phúc thẩm xét đơn kháng cáo của phía Bị đơn ông Lưu, bà Oanh, theo đó HĐXX cấp phúc thẩm tuyên sửa một phần bản án sơ thẩm buộc vợ chồng bà Oanh, ông Lưu phải có nghĩa vụ trả cho bà Vũ Thị Vy khoản tiền gốc theo Hợp đồng vay tài sản ký kết ngày 11/10/2009 số tiền là 1.500.555.000 đồng; bà Oanh có nghĩa vụ thanh toán cho bà Vy số tiền gốc vay theo giấy biên nhận ngày 10/6/2009 là 382.150.000 đồng; Không chấp nhận yêu cầu của bà Vũ Thị Vy V/v buộc ông Lưu, bà Oanh phải trả tiền lãi cho hai khoản vay trên;

Sau khi bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật. Chi cục THADS huyện Giao Thủy có quyết định cho thi hành bản án phúc thẩm. Ngày 02/8/2016 ông Lưu, bà Oanh có đơn đề nghị kháng nghị Bản án phúc thẩm số 20/2016/DS-PT ngày 30/5/2016 của TAND tỉnh Nam Định gửi đến Chánh án TAND cấp cao, Viện trưởng VKSND cấp cao tại Hà Nội đề nghị xem xét lại bản án phúc thẩm.

Đồng thời, ông Lưu, bà Oanh đề nghị tạm dừng thi hành án để chờ có kháng nghị của cơ quan tố tụng có thẩm quyền.

Liên quan đến vụ việc, Luật sư Lê Ngọc Huy Phó trưởng Văn phòng luật sư Bách Gia Luật và Liên danh (Đoàn luật sư TP. Hà nội) cho rằng: “Qua hồ sơ vụ việc bản án phúc thẩm có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, xâm phạm đến quyền lợi hợp pháp của đương sự, cụ thể:

Thứ nhất: Bản án phúc thẩm không giải quyết hậu quả hợp đồng vô hiệu.

Bản án Phúc thẩm nhận định: “đối với khoản vay 420.000.000 đồng bà Oanh viết giấy biên nhận vay của bà Thành. Cấp sơ thẩm nhận định hợp đồng ngày 19/4/2010 là vô hiệu, hơn nữa bà Nguyễn Thị Thành chưa có yêu cầu. Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét giải quyết trong vụ án. Cũng tại phiên tòa, bà Vy rút yêu cầu đòi bà Oanh trả khoản vay 420.000.000 đồng theo giấy biên nhận đề ngày 8/6/2009. Do vậy cấp phúc thẩm cũng không xem xét giải quyết.”.

Nhận định trên của HĐXX cấp phúc thẩm Bản án sơ thẩm đã tuyên Hợp đồng vay tài sản ký ngày 19/4/2010 giữa bà Oanh với bà Vy tổng số tiền bà Oanh vay của bà Vy là 802.105.000 (gộp cả 02 giấy biên nhận vay), Trong đó: Giấy biên nhận vay ngày 8/6/2009 số tiền 420.000.000 đồng bà Oanh vay của bà Thành, Giấy biên nhận vay ngày 10/6/2009 bà Oanh vay của bà Vy số tiền 390.000.000 đồng là Hợp đồng vô hiệu không phát sinh hiệu lực.

Tuy nhiên cả Bản án sơ thẩm và Bản án Phúc thẩm vẫn yêu cầu bà Oanh phải có nghĩa vụ trả nợ cho bà Vy khoản nợ gốc 382.150.000 đồng, đồng thời cũng không xem xét giải quyết hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu là vi phạm nghiêm trọng tố tụng, vi phạm Điều 131 và khoản 1, Điều 407 Bộ luật Dân sự năm 2005.

Thứ hai: Bản án sơ thẩm và phúc thẩm không đưa bà Nguyễn Thị Thành tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi liên quan, đồng thời chấp thuận cho bà Vy rút một phần yêu cầu đối với khoản vay 420 triệu ngay tại tòa phiên tòa phúc thẩm là “vượt quá phạm vi giới hạn xét xử” quy định Điều 242, vi phạm Điều 269 BLTTDS sửa đổi bổ sung năm 2011 về rút đơn yêu cầu khởi kiện.

Thứ ba: Bản án sơ thẩm và phúc thẩm xem xét và đánh giá chứng cứ không phù hợp với tình tiết khách quan của vụ án gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của Bị đơn là ông Lưu, bà Oanh và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là bà Vui . Nhận định bản án phúc thẩm không thừa nhận việc bà Vui vay của bà Oanh số tiền 2.001.000.000 đồng (tương đương 870 chỉ vàng), trong đó có khoản tiền 1.500.555.000 đồng (tương đương 651 chỉ vàng) mà bà Oanh vay của bà Vy và số tiền này cũng không chuyển cho Vy mua 02 căn hộ chung cư CT8-CT18.08 và CT8-CT 21.04 tại Khu đô thị Dương Nội, Hà Đông (Hà Nội).

Tuy nhiên qua các tài liệu, chứng cứ như: Lời trình bày, bản tự khai của ông Lưu, bà Oanh và bà Vui có trong hồ sơ vụ án phù hợp với tài liệu chứng cứ là sổ theo dõi nộp tiền mua nhà chung cư Khu đô thị Dương Nội, Hà Đông do bà Vũ Thị Vy thiết lập có lưu bút tích chữ viết của bà Vy, thể hiện bà Vy dùng khoản tiền này nhờ bà Vui mua hộ 02 căn chung cư là có thật, vì vậy bản án phúc thẩm bỏ qua không xem xét tài liệu chứng cứ này là không khách quan, toàn diện.

Ngoài ra, bản án phúc thẩm có sai lầm trong việc tính án phí, lệ phí tòa án đối với Nguyên đơn và Bị đơn. Về cách tính án phí của bà Vũ Thị Vy: Bản án phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu của bà Vy số tiền lãi 729, 223, 850 đồng, buộc bà Vy phải nộp tiền án phí đối với yêu cầu này số tiền là 33.168.000 đồng, theo quy định về yêu cầu của bà Vy khoản tiền 420.000.000 đồng bà Oanh vay của bà Thành (chị chồng bà Vy), Bản án sơ thẩm nhận định do việc bà Thành không có đơn yêu cầu và bà Thành cũng không ủy quyền cho bà Vy đòi khoản tiền này, nên yêu cầu khởi kiện của bà Vy về khoản tiền 420.000.000 đồng vô hiệu, cấp phúc thẩm còn nhận định tại phiên tòa bà Vy đã rút yêu cầu này nên không xem xét.

Như vậy yêu cầu khởi kiện của bà Vy đã được cấp sơ thẩm xem xét và cho rằng yêu cầu này vô hiệu nên yêu cầu của bà Vy không được tòa án cấp sơ thẩm, phúc thẩm chấp nhận, bà Vy phải nộp tiền án phí đối với yêu cầu này theo quy định tại khoản 4, Điều 27 Pháp lệnh án phí, lệ phí tòa án năm 2009. Tuy nhiên cả bản án sơ thẩm, phúc thẩm đều bỏ qua tình tiết này là có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật về án phí, lệ phí tòa án”.