Hoàn thiện chính sách, tháo gỡ vướng mắc trong triển khai Luật Địa chất và Khoáng sản

Bộ Nông nghiệp và Môi trường hiện đang tích cực soạn thảo Nghị định nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 193/2025/NĐ-CP ngày 02/7/2025 của Chính phủ, quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Địa chất và Khoáng sản.

Mục tiêu then chốt của việc điều chỉnh chính sách này là nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc đã phát sinh trong thực tiễn triển khai Nghị định 193, đảm bảo tính đồng bộ với các Luật liên quan đang được sửa đổi và tránh gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư kinh doanh, tiến độ các dự án đầu tư công cũng như hiệu quả quản lý tài nguyên.

Trong thực tiễn, nhiều khó khăn, vướng mắc đã được chỉ ra, đặc biệt liên quan đến thủ tục hành chính. Cụ thể, do sự thay đổi của các Luật có liên quan như Luật Đầu tư, Luật Quy hoạch, việc yêu cầu tổ chức, cá nhân trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản phải thực hiện thêm thủ tục "Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư" trở nên không cần thiết, làm kéo dài thời gian và tăng chi phí cho doanh nghiệp.

Dự thảo Nghị định hướng tới việc cắt giảm thủ tục không cần thiết này. Theo đề xuất, sẽ bổ sung quy định miễn thủ tục lựa chọn nhà đầu tư và quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các trường hợp tổ chức, cá nhân đã trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản, được thể hiện qua các điều khoản sửa đổi tại Điều 61, Điều 79 (Khai thác khoáng sản và Khai thác tận thu) và Điều 89 (Cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhóm IV).

Bên cạnh đó, dự thảo cũng nhằm thể chế hóa rõ ràng hơn về cơ chế đặc thù cho vật liệu xây dựng (VLXD), đặc biệt là các khoáng sản nhóm III như cát, đá, đất san lấp, phục vụ cho các dự án đầu tư công và dự án trọng điểm quốc gia, cấp tỉnh.

Việc này nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP đã cho phép cơ chế đặc thù không phải thực hiện thủ tục quyết định/chấp thuận chủ trương đầu tư, đất đai và môi trường đối với các khoáng sản nhóm III làm VLXD.

Dự thảo sẽ mở rộng tiêu chí khu vực không đấu giá (Điều 143 Nghị định 193) để bao gồm các khoáng sản nhóm III làm VLXD phục vụ các công trình trọng điểm.

Một vấn đề quan trọng khác là tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Dự thảo bổ sung quy định nhằm đơn giản hóa, quyết toán tiền cấp quyền đối với các trường hợp được cấp phép trước ngày 01/7/2025 và đang còn hiệu lực, nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân, phù hợp với Luật Địa chất và Khoáng sản.

Vấn đề thu hồi và xử lý khoáng sản dôi dư (nhóm II, III, IV) đã tập kết từ các dự án đầu tư xây dựng cũng được đề cập, nhằm tránh lãng phí tài nguyên và nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Việc xây dựng dự thảo Nghị định nhằm đảm bảo tính đồng bộ với Luật Địa chất và Khoáng sản sửa đổi, Nghị định số 136/2025/NĐ-CP về phân cấp, phân quyền và Nghị quyết 66.4/2025/NQ-CP, tạo hành lang pháp lý thống nhất, minh bạch, khắc phục các bất cập nhằm quản lý chặt chẽ, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả khoáng sản.