Hà Nội dự kiến mở rộng vùng, rút ngắn thời gian cấm xe gây ô nhiễm

Ngày 28/8, UBND TP Hà Nội bắt đầu lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Quy định thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn, thực hiện theo Điều 28 Luật Thủ đô.

Vùng phát thải thấp (LEZ) là khu vực giới hạn trong thành phố, nơi có mức độ ô nhiễm không khí cao. Phương tiện giao thông hoạt động ở vùng này phải đáp ứng tiêu chuẩn phát thải nghiêm ngặt. Phương tiện không đạt tiêu chuẩn sẽ bị hạn chế hoặc phải trả phí.

Dự thảo cơ bản giữ nguyên nội dung như Nghị quyết 47/2024 của HĐND thành phố về việc thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn, chỉ điều chỉnh lộ trình, phạm vi thực hiện cho phù hợp với Chỉ thị số 20 của Thủ tướng về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường.

Theo Nghị quyết 47, từ năm 2025 đến 2030 Hà Nội thí điểm lập vùng phát thải thấp ở một số khu vực thuộc quận Hoàn Kiếm, Ba Đình cũ và từ năm 2031 trở đi mở rộng tới các khu vực đáp ứng tiêu chí vùng phát thải thấp.

Dự thảo mới đưa ra lộ trình sớm hơn 5 năm, phạm vi rộng hơn. Cụ thể từ ngày 1/7/2026, Hà Nội thực hiện vùng phát thải thấp trong vành đai 1; từ ngày 1/1/2028 mở rộng tới vành đai 2 và từ ngày 1/1/2030 mở rộng tới vành đai 3 và khuyến khích các xã phường khác lập vùng phát thải thấp.

Từ năm 2031 trở đi, các khu vực trên địa bàn có một trong các tiêu chí quy định tại Điều 4 Nghị quyết phải thực hiện vùng phát thải thấp. Điều 4 đưa ra ba tiêu chí xác định vùng phát thải thấp.

Thứ nhất là thuộc vùng bảo vệ nghiêm ngặt và vùng hạn chế phát thải được xác định tại Quy hoạch Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đó là các khu dân cư tập trung tại 12 quận cũ: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Thanh Xuân, Cầu Giấy, Hoàng Mai, Tây Hồ, Long Biên, Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Hà Đông.

Thứ hai là khu vực thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông từ mức độ D đến F theo TCVN 13592:2022 đường đô thị - yêu cầu thiết kế. Theo tiêu chuẩn này, mức phục vụ (LOS) là thước đo về chất lượng vận hành của dòng giao thông mà người điều khiển phương tiện và hành khách nhận biết được. Mức phục vụ được chia làm 6, theo thứ tự từ cao xuống thấp, được ký hiệu là A, B, C, D, E, F. Mức A là phương tiện giao thông lưu thông tốt, mức B có lượng xe lưu thông trên đường cao hơn, mức E phương tiện bắt đầu ùn ứ và mức F là tắc đường.

Thứ ba là chất lượng không khí trung bình năm đánh giá tối thiểu một năm gần nhất không đạt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí hiện hành với các thông số chính: SO2, NO2, tổng bụi lơ lửng (TSP), bụi PM10, bụi PM2.5.

Theo dự thảo, trong vùng phát thải thấp (LEZ), Hà Nội sẽ cấm xe tải hạng nặng chạy dầu diesel, cấm xe mô tô và xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 sẽ bị hạn chế hoặc cấm lưu thông theo khung giờ, thời điểm hoặc khu vực.

UBND TP Hà Nội cũng sẽ đề xuất áp dụng phí, lệ phí đối với phương tiện phát thải cao hoặc không khuyến khích lưu thông trong vùng LEZ; đồng thời nghiên cứu chính sách hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trong khu vực chuyển đổi sang phương tiện năng lượng sạch, không phát thải.

Dự thảo nghị quyết dự kiến được trình HĐND thành phố xem xét thông qua tại kỳ họp cuối năm 2025 và có hiệu lực từ năm 2026.