Hà Nội xây dựng Hồ sơ đề nghị UNESCO vinh danh Danh nhân lịch sử, văn hóa Tô Hiến Thành

Theo Kế hoạch, việc xây dựng Hồ sơ nhằm khẳng định vị trí, công lao, tầm ảnh hưởng của Danh nhân Tô Hiến Thành trong lịch sử, văn hóa Việt Nam.

Tôn vinh các giá trị tiêu biểu về tư tưởng, chuẩn mực quản trị quốc gia, tầm nhìn chiến lược trong bảo vệ chủ quyền và phát triển đất nước; đạo đức công vụ, trách nhiệm chính trị, sự chính trực, liêm khiết, giữ nghiêm kỷ cương phép nước, đặt lợi ích của đất nước và nhân dân lên trên hết; khả năng truyền cảm hứng về trách nhiệm công dân và phụng sự cộng đồng.

Thông qua việc đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 850 năm ngày mất Danh nhân Tô Hiến Thành, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa, lịch sử, đạo đức công vụ, tinh thần phụng sự và trách nhiệm với quốc gia; phục vụ giáo dục truyền thống, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, giàu bản lĩnh văn hóa.

Nâng cao nhận thức của cộng đồng trong và ngoài nước trong việc gìn giữ, bảo vệ và phát huy giá trị các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể gắn liền với Danh nhân, với vương triều nhà Lý trên địa bàn các địa phương liên quan.

Mở rộng giao lưu văn hóa quốc tế, quảng bá các giá trị văn hóa dân gian Việt Nam nói chung và Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến, năng động, hiếu khách tới bạn bè quốc tế; góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trong dòng chảy văn minh nhân loại thông qua ngoại giao văn hóa.

Theo tiến độ, TP Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành Hồ sơ khoa học chính thức song ngữ Việt - Anh theo mẫu của UNESCO.

Khảo sát, thu thập, hệ thống hóa tư liệu tại Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình, Thanh Hóa và các địa phương liên quan. Hoàn thành các sản phẩm: Hồ sơ khoa học chính thức; hệ thống phim tài liệu, phim khoa học; album ảnh tư liệu; kỷ yếu Hội thảo, Tọa đàm; ấn phẩm xuất bản; Website; báo cáo kết quả điền dã; thư mục tài liệu; báo cáo tổng hợp và thư ủng hộ. Hoàn thành Hồ sơ gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trước ngày 15/10/2026; hoàn thiện để gửi qua kênh quốc gia trước ngày 01/12/2026.

Phối hợp bổ sung, giải trình, hiệu đính và hoàn thiện Hồ sơ từ tháng 12/2026 đến tháng 3/2027 theo yêu cầu của UNESCO. Tổ chức quảng bá, vận động ủng hộ Hồ sơ trong năm 2027; triển khai các hoạt động phát huy giá trị năm 2028 và tổ chức Lễ vinh danh cùng Kỷ niệm năm 2029 khi có Nghị quyết của UNESCO.

Kế hoạch được triển khai qua 5 giai đoạn. Giai đoạn 1 tập trung xin chủ trương, giao nhiệm vụ và tổ chức bộ máy. TP Hà Nội thành lập Ban Chỉ đạo/Tổ công tác cấp Thành phố và Tổ biên soạn Hồ sơ, gồm đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND xã Ô Diên, các nhà khoa học, chuyên gia biên soạn, dịch thuật, truyền thông di sản và các cơ quan phối hợp.

Giai đoạn 2 tập trung nghiên cứu, khảo sát và lập Hồ sơ khoa học. TP Hà Nội sẽ khảo sát, thu thập thông tin về thực trạng di tích, địa điểm, địa danh; hiện vật, di vật; tư liệu thành văn, di văn Hán Nôm và các tư liệu liên quan đến Danh nhân tại Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình, Thanh Hóa và các địa phương liên quan; xây dựng báo cáo kết quả khảo sát, thu thập tư liệu.

Cùng với đó, TP Hà Nội xây dựng Website về Danh nhân và các di sản liên quan; khảo sát, thu thập tư liệu khoa học chuyên sâu; nghiên cứu, hệ thống hóa và phân tích các nguồn tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp, công trình nghiên cứu và di sản liên quan; xây dựng lý lịch Hồ sơ Danh nhân; xây dựng phim, ảnh tư liệu và các ấn phẩm; tổ chức Hội thảo, Tọa đàm, lấy ý kiến chuyên gia và cộng đồng.

Giai đoạn 3 là thẩm định cấp quốc gia và trình Thủ tướng Chính phủ. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì phối hợp thực hiện quy trình thẩm định cấp chuyên ngành, Hội đồng cấp Bộ và lấy ý kiến Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia; trên cơ sở kết quả thẩm định, hoàn thiện Hồ sơ và trình Thủ tướng Chính phủ quyết định việc chính thức đề nghị UNESCO vinh danh.

Giai đoạn 4 tập trung trình UNESCO và vận động quốc tế. Hồ sơ chính thức được nộp lên UNESCO theo kênh quốc gia trước ngày 01/12/2026. Từ tháng 12/2026 đến tháng 3/2027, các cơ quan liên quan phối hợp bổ sung, giải trình, hiệu đính và hoàn thiện Hồ sơ theo yêu cầu của UNESCO.

Trong năm 2027, TP Hà Nội tổ chức các đoàn công tác quảng bá, vận động ủng hộ Hồ sơ tại nước ngoài với các hoạt động phù hợp như quảng bá, trưng bày, triển lãm và giao lưu văn hóa.

Giai đoạn 5 được triển khai nhằm phát huy giá trị và tổ chức Kỷ niệm. Năm 2028, TP Hà Nội xây dựng và triển khai chương trình hành động phát huy giá trị di sản văn hóa liên quan đến Danh nhân Tô Hiến Thành, gắn với giáo dục truyền thống, văn hóa cơ sở và phát triển du lịch.

Năm 2029, trên cơ sở Nghị quyết của UNESCO và chỉ đạo của Trung ương, TP Hà Nội tham mưu tổ chức Lễ vinh danh cùng Kỷ niệm 850 năm ngày mất tại Hà Nội, cùng Lễ dâng hương và các hoạt động văn hóa, giáo dục phù hợp.