Hà Nội 21 °C
TP Hồ Chí Minh 26 °C
Hải Phòng 21 °C
Đà Nẵng 24 °C
Yên Bái 15 °C
  • Hà Nội Hà Nội 21°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 26°C
  • Hải Phòng Hà Nội 21°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 24°C
  • Yên Bái Hà Nội 15°C

Giấy Bãi Bằng - quyển vở bìa xanh với cậu bé cưỡi trâu, một huyền thoại kinh tế quốc doanh vật lộn với thua lỗ

Pháp luật về kinh tế
21/08/2020 13:50
Hoàng Thư
aa
Không còn ai dùng quyển vở bìa xanh với cậu bé cưỡi trâu nữa. Chúng đã bị thay thế bởi nhiều quyển vở đẹp đẽ, bìa bóng, in hình ca sĩ, cầu thủ, nhân vật hoạt hình…


Chung tình cảnh với giày Thượng Đình, xe đạp Thống Nhất…, tên tuổi “vang bóng một thời” của ngành giấy Việt Nam - giấy Bãi Bằng dần mất đi vị trí độc tôn. Để thích ứng với thị trường sôi động hiện tại, thương hiệu lâu năm này đang phải loay hoay tồn tại khi những đối thủ trong ngành đã tiến lên phía trước rất xa.

Bầu trời ký ức của thế hệ học sinh 7X, 8X

Tháng 9/1969, Bộ trưởng Cơ khí luyện kim Nguyễn Văn Kha sang thăm Thụy Điển, phía Việt Nam đề xuất hỗ trợ xây dựng một nhà máy giấy. Chưa đầy nửa năm sau đó, nhóm chuyên gia lâm nghiệp Thụy Điển đầu tiên đến Việt Nam khảo sát các cánh rừng phía Bắc.

Và đến đầu năm 1975, một nhà máy giấy được khởi công ở Phù Ninh, Phú Thọ, tọa lạc trên diện tích gần 100ha, là một biểu tượng cho sự hợp tác hữu nghị Việt Nam - Thụy Điển với tổng số vốn là 2,5 tỷ SEK (tương đương với 415 triệu USD) bằng tiền viện trợ không hoàn lại do Chính phủ và nhân dân Thụy Điển giúp đỡ.

Nhà máy Giấy Bãi Bằng được xây dựng với quy mô lớn và hiện đại lúc bấy giờ, có công suất thiết kế là 55.000 tấn/năm. Trong đó 50.000 tấn là giấy viết và giấy in tẩy trắng, 5.000 tấn là giấy bao gói tự dùng.

Một góc Nhà máy giấy Bãi Bằng cũ kỹ, hoang tàn (ảnh chụp năm 2019)
Một góc Nhà máy giấy Bãi Bằng cũ kỹ, hoang tàn (ảnh chụp năm 2019)

Cuối năm 1980, cuộn giấy Bãi Bằng đầu tiên ra lò. Cuộn giấy nặng gần 5 tấn, dài 3,8 mét hoàn thành lúc 11h30. Hai năm sau, vào cuối năm 1982, Nhà máy Giấy Bãi Bằng mới chính thức thành lập với sự giúp đỡ tài chính và kỹ thuật công nghệ của các chuyên gia Thụy Điển. Sau 15 năm xây dựng, đào tạo và chuyển giao, năm 1990, toàn bộ đoàn chuyên gia Thụy Điển rời khỏi Việt Nam.

Năm 2004, 16 lâm trường cung cấp nguyên liệu làm bột giấy vốn trước kia thuộc Công ty Nguyên liệu giấy Vĩnh Phú được sáp nhập vào Bãi Bằng. Công ty còn sản xuất cả phân bón vi sinh từ phế thải của quá trình sản xuất giấy. Năm 2006, Công ty Giấy Bãi Bằng trở thành một thành viên của Tổng công ty Giấy Việt Nam, đóng góp hơn 50% sản lượng giấy in và giấy viết của Tổng công ty này.

Vào những năm tháng đó, quyển vở giấy Bãi Bằng với hình ảnh cậu bé cưỡi trâu đã là vật phẩm quen thuộc, thân thương, là vật bất ly thân của của các cô, cậu nhóc những năm 1970, 1980, dù chất lượng giấy không cao, vở cũng không dày. Bây giờ thì các loại vở có chất giấy tốt hơn, bắt mắt hơn song không thể nào khiến người ta hoài niệm được như vở giấy Bãi Bằng.

Không chỉ được đánh giá cao trong nước, giấy Bãi Bằng còn được phân phối khắp trên toàn lãnh thổ Việt Nam và xuất khẩu sang các nước như Singapore, Malaysia, Thái Lan, Myanmar, Lào, Hong Kong…

Câu hỏi khó dành cho Bãi Bằng

Vài năm gần đây, Công ty Giấy Bãi Bằng đang phải vật lộn với những khoản thua lỗ. Trong một lần trả lời báo chí, ông Mạc Mạnh Đang, Phó tổng giám đốc đương nhiệm Tổng công ty Giấy Việt Nam (Vinapaco), thừa nhận khó khăn lớn nhất mà Vinapaco và Nhà máy Giấy Bãi Bằng đang đối mặt chính là việc không thoát khỏi các di sản thời trước Đổi mới: từ dây chuyền sản xuất cho đến cây giống đều là sản vật từ 30 - 40 năm trước.

Năm 2006, Giấy Bãi Bằng trở thành một thành viên của Tổng công ty Giấy Việt Nam, đóng góp hơn 50% sản lượng giấy.
Năm 2006, Giấy Bãi Bằng trở thành một thành viên của Tổng công ty Giấy Việt Nam, đóng góp hơn 50% sản lượng giấy.

Chỉ trong vòng 2 năm 2014 - 2015, Công ty Giấy Bãi Bằng lỗ 255 tỷ đồng, trong khi vốn chủ sở hữu chỉ có 218,5 tỷ. Trong báo cáo tài chính gần nhất của Vinapaco, cái tên Bãi Bằng chỉ xuất hiện nổi bật ở phần nợ xấu với 37 tỷ chưa thể thu hồi. Năm 2017, hiện trạng của công ty này được cho là một trong những lý do chính khiến Tổng giám đốc Vinapaco bị thay thế.

Nhìn lại hai thập niên qua, ngoại trừ vàng mã, phần lớn nhu cầu liên quan đến giấy của người Việt đều tăng. Tổng lượng tiêu thụ giấy của Việt Nam tăng với tỷ lệ hai con số trong suốt 10 năm qua, giờ đã đạt gần 5 triệu tấn một năm. Nhưng Vinapaco và Nhà máy Giấy Bãi Bằng nằm ngoài bức tranh sôi động ấy - một kịch bản thường thấy dành cho nhiều huyền thoại kinh tế quốc doanh khác.

Thị trường giấy Việt Nam hiện do các doanh nghiệp FDI dẫn dắt. Một thực tế đáng buồn đã được thừa nhận rằng khả năng “làm ra tiền” của doanh nghiệp nhà nước luôn thấp hơn các doanh nghiệp tư nhân hoặc FDI. Một trong những lý do được nêu ra là phương pháp quản lý của doanh nghiệp nhà nước mang những đặc thù riêng.

Ông Trần Ngọc Quế, nguyên Phó Tổng giám đốc Vinapaco từng chia sẻ “số phận” những đề xuất đổi mới của mình sau năm 90. Năm 1994, Giấy Bãi Bằng đệ trình kế hoạch nâng công suất gấp đôi, 100.000 tấn mỗi năm. Ông Quế đưa ra ý tưởng mua công nghệ xeo giấy của Nhật, còn công nghệ xử lý bột của Thụy Điển, đắt hơn 25% so với dự toán ban đầu, nhưng “tận dụng được cái tốt của cả hai nước”.

Ông Quế cùng lúc hứng chịu chỉ trích từ Bộ Khoa học & Công nghệ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính và cả Văn phòng Chính phủ.

"Cái rẻ không làm, tự dưng muốn làm cái tốn tiền tốn của", nhà máy bị mắng.

Bốn năm sau đó là quãng thời gian "không thể áp lực hơn" với lãnh đạo nhà máy. Điều này chỉ kết thúc khi cố Thủ tướng Phan Văn Khải chủ trì một cuộc họp đủ các bên. Nhưng cũng mất thêm 5 năm nữa, kế hoạch tăng năng suất mới được thực hiện. Chiến lược cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước đã được Chính phủ thực hiện gấp rút trong thập kỷ qua.

Nhưng Tổng công ty Giấy Việt Nam vẫn chưa nằm trong danh sách. Thế hệ lãnh đạo mới của Vinapaco đang loay hoay tìm cách “đổi mới” trên nền tảng các di sản đó trước khi quá muộn. Họ tìm cách đầu tư công nghệ mới, chủ động nhập giống cây trồng mới, cho ra các sản phẩm mới phù hợp hơn với thị trường sôi động hiện nay.

Tuy nhiên, cũng như thời ông Quế, vai trò của các lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước vẫn phải thiên về tư cách "cán bộ nhà nước" hơn tư cách "doanh nhân", tức là các sáng kiến đều phải vượt qua thử thách báo cáo và giải trình nhiều cấp trước khi được đưa vào thực nghiệm.

Không còn ai dùng quyển vở bìa xanh với cậu bé cưỡi trâu nữa. Chúng đã bị thay thế bởi nhiều quyển vở đẹp đẽ, bìa bóng, in hình ca sĩ, cầu thủ, nhân vật hoạt hình…

Thời điểm hiện tại, việc thương hiệu Bãi Bằng sẽ còn tồn tại bao lâu vẫn là câu hỏi khó trả lời trước sự cạnh tranh quyết liệt của hàng loạt tên tuổi giấy ngoại nhập.

bài liên quan
Xây dựng hình ảnh Hệ thống Thi hành án dân sự ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại

Xây dựng hình ảnh Hệ thống Thi hành án dân sự ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại

Ngày 10/3, tại Hà Nội, Cục Quản lý Thi hành án dân sự (THADS) và Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) Bộ Tư pháp phối hợp tổ chức Lễ ký kết Quy chế phối hợp truyền thông trong lĩnh vực THADS, thi hành án hành chính và công bố Thể lệ Cuộc thi “Chuyện nghề THADS” lần thứ 2.
Quảng Ninh giải ngân hơn 1.200 tỷ đồng vốn đầu tư công ngay đầu năm

Quảng Ninh giải ngân hơn 1.200 tỷ đồng vốn đầu tư công ngay đầu năm

Bước vào đầu năm 2026, Quảng Ninh giải ngân 1.220 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 6% kế hoạch năm 2026, cao hơn nhiều so với cùng kỳ năm trước.
Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh: Báo Pháp luật Việt Nam phải trở thành một thiết chế truyền thông pháp lý hiện đại

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh: Báo Pháp luật Việt Nam phải trở thành một thiết chế truyền thông pháp lý hiện đại

Chiều ngày 3/3, Bộ trưởng Bộ Tư pháp - Nguyễn Hải Ninh đã có buổi làm việc với Báo Pháp luật Việt Nam về chương trình công tác và kế hoạch truyền thông chính sách năm 2026.
Hà Nội: Vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách đạt gần 13.000 tỷ đồng

Hà Nội: Vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách đạt gần 13.000 tỷ đồng

Tính chung 2 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách nhà nước do địa phương quản lý đạt 12.843 tỷ đồng, tăng 41,7% so với cùng kỳ.
Phú Thọ tuyển 745 công dân thực hiện nghĩa vụ CAND năm 2026

Phú Thọ tuyển 745 công dân thực hiện nghĩa vụ CAND năm 2026

Mùa tuyển quân năm 2026 của Công an tỉnh Phú Thọ ghi nhận nhiều điểm sáng về chất lượng nguồn tuyển với 98 đảng viên, 145 công dân có trình độ đại học, cao đẳng và 6 nữ cử nhân xuất sắc tình nguyện lên đường thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân.
Luật Bảo vệ bí mật nhà nước chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026 với nhiều điểm mới đáng chú ý

Luật Bảo vệ bí mật nhà nước chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026 với nhiều điểm mới đáng chú ý

Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (Luật số 117/2025/QH15) do Bộ Công an chủ trì xây dựng được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026.
Mới nhất
Đọc nhiều
Đồng Nai: Giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đạt hơn 24,8 ngàn tỷ đồng

Đồng Nai: Giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đạt hơn 24,8 ngàn tỷ đồng

Ngày 13/3, Phó Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Hồ Văn Hà và Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đồng Nai Nguyễn Tất Độ đã chủ trì Hội nghị tổng kết công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2025, đồng thời triển khai ph
Hà Nội lấy ý kiến nhân dân về Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm

Hà Nội lấy ý kiến nhân dân về Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm

UBND TP Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.
Đồng Nai: Phường Bảo Vinh rộn ràng chuẩn bị đón Ngày hội non sông

Đồng Nai: Phường Bảo Vinh rộn ràng chuẩn bị đón Ngày hội non sông

Những ngày này, tại tổ 23, khu phố Ruộng Lớn, phường Bảo Vinh, tỉnh Đồng Nai, không khí chuẩn bị cho ngày hội lớn của đất nước - ngày bầu cử đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp - đang diễn ra hết sức rộn ràng, sôi nổi.
Tin bài khác
Đồng Nai: Giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đạt hơn 24,8 ngàn tỷ đồng

Đồng Nai: Giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đạt hơn 24,8 ngàn tỷ đồng

Ngày 13/3, Phó Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Hồ Văn Hà và Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đồng Nai Nguyễn Tất Độ đã chủ trì Hội nghị tổng kết công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2025, đồng thời triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
Xử phạt và đình chỉ hoạt động nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch ở Lũng Cú

Xử phạt và đình chỉ hoạt động nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch ở Lũng Cú

Quá trình kiểm tra đột xuất, chính quyền xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang đã nhắc nhở 6 nhà hàng và 8 homestay, xử phạt 3 cơ sở kinh doanh ăn uống.
Ballet Nga: Sức hút vượt thời gian của nghệ thuật kinh điển

Ballet Nga: Sức hút vượt thời gian của nghệ thuật kinh điển

Từ những nhà hát lộng lẫy tại St. Petersburg hay Moscow đến sân khấu Nhà hát Hồ Gươm, ballet Nga vẫn giữ nguyên sức mê hoặc khi âm nhạc, chuyển động và cảm xúc hòa quyện để kể những câu chuyện vượt thời gian.
Đang có hơn 1,3 triệu tỷ đồng gửi ở ngân hàng

Đang có hơn 1,3 triệu tỷ đồng gửi ở ngân hàng

Theo đó, Ngân hàng Nhà Nước vừa cập nhật số liệu tài khoản tiền gửi thanh toán của cá nhân tại cuối quý 4/2025 với số dư hơn 1,3 triệu tỷ đồng.
"Chóng mặt" vì giá gas: 3 lần tăng trong 12 ngày, cán mốc hơn nửa triệu đồng mỗi bình

"Chóng mặt" vì giá gas: 3 lần tăng trong 12 ngày, cán mốc hơn nửa triệu đồng mỗi bình

Cơn sốt giá năng lượng đang trực tiếp tấn công vào túi tiền của người tiêu dùng khi giá gas tại TP.HCM vừa ghi nhận đợt điều chỉnh tăng thứ ba chỉ trong vòng nửa tháng. Với mức giá mới áp dụng từ ngày 12/3, mỗi bình gas 12kg hiện đã vượt ngưỡng 500.000 đồng, tạo nên một áp lực tài chính không nhỏ lên các hộ gia đình.
Làm đường nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội theo hình thức xây dựng khẩn cấp

Làm đường nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội theo hình thức xây dựng khẩn cấp

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đồng ý UBND tỉnh Bắc Ninh thực hiện dự án tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội (đoạn qua địa bàn tỉnh Bắc Ninh) theo hình thức công trình xây dựng khẩn cấp.
Thủ tướng yêu cầu bảo đảm cung ứng xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng

Thủ tướng yêu cầu bảo đảm cung ứng xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 22/CĐ-TTg ngày 11/3/2026 về việc tăng cường các giải pháp bảo đảm cung ứng xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp.
Giá xăng dầu lại biến động: Xăng RON95 tăng, dầu hỏa vọt hơn 2.500 đồng/lít

Giá xăng dầu lại biến động: Xăng RON95 tăng, dầu hỏa vọt hơn 2.500 đồng/lít

Trong kỳ điều chỉnh giá vào tối ngày 12/3, giá xăng dầu trong nước tiếp tục biến động theo diễn biến thị trường the giới. Xăng E5RON92 giảm nhẹ, trong khi xang RON95 và nhiều mặt hàng dầu tăng giá, đáng chú ý dầu hỏa tăng mạnh hơn 2.500 đồng mỗi lít.
Thủ tướng đề nghị giảm thuế bảo vệ môi trường xăng dầu về 0 đồng

Thủ tướng đề nghị giảm thuế bảo vệ môi trường xăng dầu về 0 đồng

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu phương án điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng dầu về 0 đồng.
Thị trường UPCoM tháng 2: Thanh khoản giảm 29,91%

Thị trường UPCoM tháng 2: Thanh khoản giảm 29,91%

Thanh khoản thị trường giảm mạnh với khối lượng giao dịch bình quân đạt 56,03 triệu cổ phiếu/phiên, giảm 29,91% so với tháng trước.
tong bi thu to lam lam viec voi 2 tinh an giang kien giang

Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với 2 tỉnh An Giang, Kiên Giang

Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
tien giang dieu tra vu chu doanh nghiep gao nghi bi lua hon 420 ty dong

Tiền Giang: Điều tra vụ chủ doanh nghiệp gạo nghi bị lừa hơn 420 tỷ đồng

Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
quang ninh can canh xe tai cho dat chay ram rap suot ngay dem dan lo hong duong o nhiem

Quảng Ninh: Cận cảnh xe tải chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, dân lo hỏng đường, ô nhiễm

Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
trao quyet dinh bo nhiem thu truong bo tu phap nguyen thanh tu

Trao quyết định bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú

Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
cong nhan tp phu quoc la do thi loai i truc thuoc tinh kien giang

Công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang

Ngày 21/1, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký quyết định về việc công nhận TP Phú Quốc là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Kiên Giang.