Già hóa dân số tăng nhanh, TP HCM tăng tốc hoàn thiện hệ thống chăm sóc người cao tuổi


Trong năm 2025, hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành y tế TP HCM, hướng đến mục tiêu mọi người cao tuổi đều được khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh không lây nhiễm và quản lý hồ sơ sức khỏe đầy đủ.

Tính đến ngày 30/10/2025, TP HCM hiện có 27 Trung tâm bảo trợ xã hội đang chăm sóc hơn 1.500 người cao tuổi; trong đó, có 01 cơ sở công lập và 26 cơ sở ngoài công lập. Mạng lưới này bước đầu đáp ứng nhu cầu chăm sóc và nuôi dưỡng người cao tuổi, nhưng so với tốc độ già hóa dân số nhanh, số lượng và loại hình cơ sở còn hạn chế.

Phần lớn là mô hình nội trú truyền thống, thiếu nhân lực chuyên môn sâu về lão khoa, chưa đáp ứng đa dạng phân tầng thu nhập. Đặc biệt, thành phố hiện thiếu cơ sở chất lượng cao và chưa có chính sách hỗ trợ chi phí cho người cao tuổi thu nhập thấp nhưng không thuộc đối tượng bảo trợ xã hội.

Trước thực tế đó, TP HCM đang rà soát và khuyến khích phát triển mô hình mới, trong đó có cơ sở chăm sóc bán trú (sáng đi - chiều về), nhằm đa dạng hóa dịch vụ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc về thể chất, tinh thần của người cao tuổi và giảm gánh nặng cho gia đình.

Sau ba năm triển khai Kế hoạch 2762/KH-UBND (ngày 22/6/2023), TP HCM đã xây dựng được cơ sở dữ liệu sức khỏe cho 597.849 người cao tuổi, trong đó 452.798 người được khám trực tiếp và 145.051 người được thu thập dữ liệu từ các nguồn khác. Kho dữ liệu này giúp ngành y tế chủ động theo dõi mô hình bệnh tật, thiết kế các giải pháp can thiệp phù hợp và kịp thời.

Hoạt động khám sức khỏe định kỳ mang lại nhiều kết quả. Qua rà soát, phát hiện 64.568 trường hợp tăng huyết áp chưa được chẩn đoán trước đó (chiếm 14,5%) và 35.887 trường hợp nghi ngờ đái tháo đường (chiếm 8%). Việc phát hiện sớm giúp nâng cao hiệu quả quản lý bệnh mạn tính và giảm chi phí điều trị về lâu dài.

Già hóa dân số tăng nhanh, TP HCM tăng tốc hoàn thiện hệ thống chăm sóc người cao tuổi. (Ảnh minh họa: Sở Y tế TP HCM)

Năm 2025 là năm đầu tiên TP HCM mở rộng điểm khám sức khỏe người cao tuổi tại một số bệnh viện đa khoa, phòng khám đa khoa công lập và tư nhân, bên cạnh hệ thống y tế tư nhân trực thuộc phòng khám đa khoa, Trung tâm Y tế khu vực.

Nhờ vậy, người dân có thêm lựa chọn thuận tiện hơn khi tham gia khám sức khỏe định kỳ. Chỉ trong giai đoạn 1/10- 10/11/2025, toàn thành phố đã khám cho 188.124 người cao tuổi, đạt 14,5% tổng số người cao tuổi. Toàn bộ kết quả được liên thông trên Cổng dân số, giúp người dân dễ dàng tra cứu thông tin sức khỏe.

Tháng 7/2025, sau khi sáp nhập địa giới hành chính ba khu vực, Sở Y tế TP HCM đã trình UBND TP đề án mở rộng hệ thống chăm sóc sức khỏe người cao tuổi sang khu vực tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và khu vực Bình Dương (trước sáp nhập).
Từ ngày 22/8/2025, người cao tuổi tại hai khu vực này chính thức được khám sức khỏe miễn phí theo quy trình chuẩn của TP HCM. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc đồng bộ chăm sóc sức khỏe người dân, đồng thời giảm tải cho các bệnh viện lớn của TP HCM khi nhóm dân số có tuổi thọ và nhu cầu chăm sóc ngày càng tăng.

Sở Y tế TP HCM cho biết sẽ tiếp tục duy trì và mở rộng hoạt động khám sức khỏe người cao tuổi, hướng đến mục tiêu quản lý toàn diện và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân lớn tuổi. Song song đó, Sở đang hoàn thiện Dự thảo Đề án Phát triển các loại hình nhà dưỡng lão giai đoạn 2025 - 2030, trong đó mô hình bán trú được xác định là một cấu phần quan trọng.

Đề án đặt mục tiêu đa dạng hóa loại hình dịch vụ dưỡng lão, đảm bảo an toàn, chất lượng, dễ tiếp cận; đồng thời xây dựng cơ chế thu hút xã hội hóa đầu tư, đào tạo nhân lực và quy hoạch phát triển hệ thống dưỡng lão đồng bộ. Thời gian tới, Sở sẽ tổ chức hội thảo chuyên đề với sự tham gia của các cơ quan, chuyên gia và tổ chức xã hội để trao đổi, góp ý, hoàn thiện Đề án.