Đổi mới hoạt động giám sát góp phần phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Theo thông tin từ Cổng thông tin điện tử Quốc hội cho biết, sáng 6/8, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tổ chức Diễn đàn "Giám sát của Quốc hội để kiến tạo phát triển".

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, đổi mới hoạt động giám sát là yêu cầu tất yếu khách quan, đảm bảo quyền lực nhà nước được thực thi hiệu quả, minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân.

Đây là lần đầu tiên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Diễn đàn về hoạt động giám sát, cho thấy sự đổi mới không ngừng trong hoạt động của Quốc hội. Diễn đàn nhằm đánh giá toàn diện hoạt động giám sát thời gian qua, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của công tác quan trọng này.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chỉ rõ, thời gian qua, hoạt động giám sát của Quốc hội đã đạt được những kết quả nổi bật.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc Diễn đàn. Ảnh Quochoi.vn

Thứ nhất, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế về hoạt động giám sát được tăng cường, cơ bản đáp ứng với thực tiễn; sự phối hợp chặt chẽ, kịp thời, hiệu quả giữa các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, MTTQ Việt Nam, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Thanh tra Chính phủ; các bộ ngành, địa phương, các cơ quan thông tấn, báo chí.

Thứ hai, hoạt động chất vấn đã trở thành một hình thức giám sát hiệu quả trong hoạt động của Quốc hội, thu hút sự quan tâm, theo dõi của Nhân dân.

Nội dung chất vấn đã bám sát thực tiễn, “đúng”, “trúng” những vấn đề “nóng”, bức xúc nổi lên trong xã hội. Đặc biệt, có những vấn đề đã được chất vấn nhưng chưa có chuyển biến hoặc chậm chuyển biến thì tiến hành chất vấn lại.

Thứ ba, hoạt động giám sát thể hiện rõ quan điểm đồng hành của Quốc hội với Chính phủ, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc; đồng thời, làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan chịu sự giám sát, để kịp thời điều chỉnh trong chỉ đạo, điều hành, hoàn thiện chính sách, pháp luật.

Thứ tư, công tác dân nguyện được đổi mới thực chất, thường xuyên, công khai, kịp thời, đúng thẩm quyền và quy định pháp luật.

Tại phiên họp hằng tháng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thảo luận báo cáo về công tác dân nguyện; Quốc hội tiến hành thảo luận Báo cáo kết quả tiếp công dân, xử lý đơn thư và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến Quốc hội.

Quang cảnh Diễn đàn. Ảnh: Phạm Thắng

Thứ năm, hoạt động giám sát văn bản quy phạm pháp luật ngày càng thiết thực, hiệu quả, năm sau tốt hơn năm trước; không chỉ báo cáo kết quả giám sát hằng năm, các cơ quan của Quốc hội báo cáo giám sát hằng quý để kịp thời theo dõi, đôn đốc việc ban hành văn bản theo thẩm quyền.

Dù vậy, Chủ tịch Quốc hội cũng chỉ ra nhiều hạn chế trong công tác giám sát, điển hình là việc thực hiện các kết luận, kiến nghị giám sát thời gian vừa qua chưa đầy đủ; việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kết luận giám sát chưa thực hiện quyết liệt, thường xuyên.

Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa hoạt động giám sát của Quốc hội với hoạt động kiểm toán, thanh tra, kiểm tra có lúc chưa chặt chẽ; chưa có cơ chế, chính sách rõ ràng, thuận lợi để nhân dân, cử tri thực hiện quyền giám sát…

Chủ tịch Quốc hội cho biết, tại các kỳ họp gần đây của Quốc hội khóa 15 đã ban hành số lượng lớn các luật, Nghị quyết; cùng với những đổi mới trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong đó phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho Chính phủ và chính quyền địa phương; yêu cầu quản lý nhà nước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng đặt ra những vấn đề.

Điều đó yêu cầu đổi mới hoạt động giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội là tất yếu khách quan, đảm bảo quyền lực nhà nước được thực thi hiệu quả, minh bạch, trách nhiệm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiếp thu ý kiến của các đại biểu để nghiên cứu, sửa đổi toàn diện Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 10 tới đây.

Dẫn chứng về khối lượng công việc, Chủ tịch Quốc hội thông tin, nếu Kỳ họp thứ 9 đã thông qua 34 luật và 34 nghị quyết, thì tại Kỳ họp thứ 10, Chính phủ sẽ trình trên 90 nội dung, trong đó có 47 luật.

“Trên tinh thần kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm tại hội nghị Ban Chỉ đạo 66, những vấn đề cấp bách, cấp thiết phải sửa thì chúng ta trình ngay, không thể là kỳ thứ 10 này mà trình luật mà phải hai kỳ”, ông Trần Thanh Mẫn nêu rõ.

Nhắc lại tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Phiên khai mạc Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa 15, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cần sớm nghiên cứu, xác định rõ phương pháp, hình thức giám sát tối cao phù hợp thực tiễn, tránh trùng dẫm, gây lãng phí; tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động chất vấn và đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát.

Diễn đàn được tổ chức trong 1 ngày với 2 chuyên đề trọng tâm: “Hoạt động giám sát của Quốc hội góp phần phát triển kinh tế - xã hội” và “Hoạt động giám sát của Quốc hội góp phần hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật”.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các diễn giả và đại biểu thảo luận tập trung, đi thẳng vào các nội dung trọng tâm, đề xuất những giải pháp cụ thể, thiết thực. Ông cũng đề nghị các đại biểu tham dự nghiêm túc, đầy đủ, tránh tình trạng "khai mạc thì đông, buổi chiều lại vắng".

“Tôi tin tưởng rằng, Diễn đàn sẽ nhận được nhiều ý kiến trí tuệ, tâm huyết, trách nhiệm, đóng góp tích cực vào việc hoàn thiện thể chế liên quan đến hoạt động giám sát, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”, Chủ tịch Quốc hội phát biểu.