Đầu xuân nghe kể chuyện đón Bác từ Fontainebleau trở về theo nghi lễ trang trọng nhất của Pháp

Hồ sơ tư liệu: Những năm tháng Bác Hồ ở Quế Lâm

Người họa sĩ dành gần cả cuộc đời vẽ Bác Hồ kính yêu

Sau Cách mạng tháng Tám thành công, Bác Hồ sang Pháp dự hội nghị Fontainebleau. Đến tháng 10/1946, Người về nước tại cảng Hải Phòng và nhận nhiệm vụ đón Bác Hồ là Thiếu tá Cao Phong, Nguyên Trưởng Ty liên kiểm Việt - Pháp miền duyên hải Bắc bộ năm 1946.

Ông Nguyễn Thế Vinh, con trai cố Thiếu tá Cao Phong đã hồi hưởng lại giây phút tự hào nhưng khó quên qua lời kể của cha mình về Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Theo lời kể của ông Vinh: Trong những năm hoạt động cách mạng, cha tôi đã tham dự rất nhiều sự kiện lớn và trọng đại, nhưng ông vẫn ấn tượng nhất lần được đón đón Bác Hồ từ Fontainebleau trở về.

Đây là kỷ niệm khó quên bởi chính cha tôi đã trực tiếp truyền chỉ thị yêu cầu binh sĩ Pháp đón Bác Hồ về nước theo nghi thức đón chào Tổng thống, nghi lễ trọng thể nhất của nước Pháp.

Sau khi tham gia trận đánh lớn tiễu phỉ vào cuối năm 1945, giải phóng thành Hà Giang, ông Phong được Bộ Quốc Phòng điều về công tác tại Trường Cán bộ Việt Nam Trần Quốc Tuấn (do đồng chí Trần Tử Bình làm Giám đốc). Ngày 15/3/1946, ông tiếp tục được giao nhiệm vụ Trưởng Ty Liên kiểm Việt - Pháp Hải Phòng với Quân hàm Thiếu tá.

Tháng 8/1946 ông Vinh nhận nhiệm vụ Trưởng Ty Liên kiểm Việt - Pháp miền duyên hải Bắc Bộ, quản lý một vùng đất từ Hải Phòng đến Móng Cái.

Cũng trong thời gian đó, Bác Hồ trở về nước. Lúc này, phía Pháp có cử Đại tá Đép, là Tổng chỉ huy sư đoàn thuỷ quân lục chiến ở Hải Phòng có đến gặp Thiếu ta Cao Phong, đề nghị cho binh sỹ Pháp được tham gia lễ đón Chủ tịch Hồ Chí Minh.

“Tôi báo cáo ngay với đồng chí Hoàng Văn Thái về yêu cầu trên và được sự đồng ý với điều kiện phía Pháp phải đón Bác Hồ theo nghi lễ trọng thể nhất của nước Pháp”, cha tôi từng kể lại.

Cũng theo tài liệu mà con trai Thiếu tá Phong cung cấp, sau đó ông trở lại làm việc với Đại tá Đép, nói rõ về những điều mà phía Pháp phải làm trong nghi lễ đón rước Chủ tịch Hồ Chí Minh và được chấp nhận.

Tuy nhiên, riêng phần quân kỳ danh dự của nước Pháp chào Hồ Chủ tịch như thế nào thì hai bên cứ “bàn tính” mãi. Cuối cùng phía Pháp phải đồng ý cử hành nghi lễ như đón chào Tổng thống của chính nước họ. Nghĩa là khi Hồ Chủ tịch đi qua quân kỳ của nước Pháp thì quân kỳ danh dự của nước Pháp phải hạ xuống chấm đất để chào Người. Đó là nghi lễ trọng thể nhất của nước Pháp.

Ngày 21/10/1946, thông báo hạm Đuy-mông Đuyếc-vin-lơ của hải quân Pháp đưa Bác cập bến Ngự, Hải Phòng. Hàng quân danh dự đứng đón Bác, một bên là Vệ quốc đoàn của ta, còn một bên là hàng quân danh dự của Sư đoàn thuỷ quân lục chiến Pháp, có quân kỳ trung đoàn, có cả quân nhạc.

Nhân dân Hải Phòng đứng đón Bác chật ních cả hai bên đường.

Cha tôi từng kể lại rằng: Vì có quân đội Pháp tham gia nghi lễ đón Bác và phải chịu sự chỉ huy chung của tôi nên khẩu lệnh tôi sẽ phải hô bằng tiếng Pháp. Hôm ấy, đứng ngay dưới cầu tàu đón Bác, tôi thấy có đông đảo quan khách trong đó có cụ Nguyễn Văn Tố; Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Tổng chỉ huy quân đội Võ Nguyên Giáp; ông Nghiêm Kế Tố; ông Trần Huy Liệu; ông Phạm Văn Bạch.

Lúc đó, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Võ Nguyên Giáp gọi cha tôi lại gần, ra chỉ thị: “Anh là chỉ huy cuộc duyệt binh, anh phải lên tàu rước mời Bác xuống duyệt đội danh dự”.

Nhận lệnh của Bộ trưởng, cha tôi bước lên tàu Đuy-mông Đuyếc-vin-lơ trong bộ quân phục chỉnh tề, bên mình đeo kiếm chỉ huy danh dự. Thấy Bác Hồ, ông đưa tay lên vành mũ kính cẩn chào Bác và thưa: “Kính thưa Bác, Quân uỷ Trung ương uỷ nhiệm cháu lên đón Bác, kính mời Bác xuống duyệt đội danh dự ạ”.

“Là chỉ huy cuộc duyệt binh, cha tôi hiểu trọng trách và vinh dự lớn của mình. Tôi đi chếch về phía bên phải Bác, theo đúng nghi thức một sỹ quan cận vệ bên cạnh một nguyên thủ quốc gia. Khi còn cách hàng quân danh dự chừng mười thước, tôi hô to khẩu lệnh để nghi lễ đón Bác được bắt đầu”, ông Vinh tâm sự.

Sau lời hô của tôi, hai bên hàng quân danh dự nghiêm lệnh bồng súng chào. Quân nhạc phía Pháp long trọng cử Quốc ca. Khi Bác qua hàng quân danh dự, Quân kỳ danh dự của nước Pháp đã hạ xuống chấm đất để chào Người theo đúng nghi thức trọng thể nhất. Lúc ấy, tôi thấy một nhà quay phim nước ngoài đã quỳ xuống sát đất rất lâu để quay cảnh ấy. Lòng tôi bỗng rộn lên một niềm vui sướng.

Đi qua hàng quân, Bác tiếp cận đông đảo nhân dân Hải Phòng đứng chật hai bên đường. Bác giơ tay vẫy chào đồng bào rồi lên xe về nhà khách của Ủy ban thành phố.

Trong ngày xuân đoàn viên ấm áp, tôi luôn tự hào và nhớ về người của mình, người đã hoàn thành được nhiệm vụ trọng đại mà cả dân tộc giao phó. Lần được đón Bác là kỷ niệm sâu sắc nhất của một người lính đã đi suốt hai cuộc trường chinh.