Trong nhiều năm qua, hệ thống giáo dục Việt Nam phát triển song hành cả trường công lập và tư thục, góp phần đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng đa dạng của xã hội.
Tuy nhiên, thực tế vẫn còn sự chênh lệch rõ rệt giữa hai loại hình này, từ chính sách quản lý, cơ chế tài chính đến nhận thức xã hội.
Để bảo đảm sự bình đẳng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có những giải pháp mang tính đồng bộ, lâu dài. Tạo khung pháp lý thống nhất, minh bạch.
Một trong những yếu tố quyết định là phải hoàn thiện khung pháp lý chung cho cả trường công và trường tư.
Điều này bao gồm việc ban hành chuẩn mực thống nhất về chương trình đào tạo, chất lượng giáo viên, cơ sở vật chất và cơ chế kiểm định chất lượng.
Hoạt động thanh tra, giám sát cũng cần thực hiện công bằng, tránh tình trạng trường tư bị kiểm soát chặt chẽ hơn, trong khi trường công ít chịu áp lực về chất lượng, cơ chế tài chính cần công bằng, minh bạch. Bởi lẽ, hiện nay, trường công vẫn được Nhà nước bao cấp một phần lớn kinh phí, trong khi trường tư hoàn toàn tự chủ.
Điều này dẫn đến sự bất bình đẳng trong tiếp cận giáo dục, đặc biệt với học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ tài chính cho học sinh trường tư, chẳng hạn cấp học bổng, voucher giáo dục hoặc ưu đãi tín dụng.
 |
| Một trong những yếu tố quyết định là phải hoàn thiện khung pháp lý chung cho cả trường công và trường tư. |
Đồng thời, khuyến khích xã hội hóa giáo dục bằng cách mở rộng ưu đãi thuế, đất đai, nhưng có ràng buộc cụ thể về chất lượng đào tạo và kiểm soát học phí.
Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Giáo viên là yếu tố then chốt quyết định chất lượng giáo dục. Vì vậy, Bộ cần ban hành chuẩn nghề nghiệp thống nhất, bảo đảm quyền lợi và cơ hội phát triển nghề nghiệp ngang nhau cho cả giáo viên trường công và tư.
Các chương trình tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cũng cần mở rộng đối tượng tham gia, để giáo viên trường tư được tiếp cận các chính sách hỗ trợ như đồng nghiệp ở trường công.
Thúc đẩy nhận thức xã hội, một rào cản lớn hiện nay là tâm lý xã hội vẫn còn coi trường tư là “lựa chọn thứ hai”. Để thay đổi nhận thức, Bộ cần đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời tôn vinh những mô hình trường tư hoạt động hiệu quả, đạt chuẩn quốc tế.
 |
| Bộ Giáo dục và Đào tạo phải thực hiện các chính sách theo hướng “công bằng, minh bạch, cùng phát triển”, đặt quyền lợi học sinh lên hàng đầu. |
Chỉ khi phụ huynh và xã hội nhìn nhận công bằng, thì trường tư mới có thể phát huy vai trò là cánh tay nối dài của hệ thống giáo dục quốc gia.
Hướng tới hệ sinh thái giáo dục công bằng, trường công và trường tư không nên tồn tại trong sự cạnh tranh thiếu lành mạnh, mà cần bổ sung cho nhau, cùng tạo nên một hệ sinh thái giáo dục phong phú.
Điều quan trọng là Bộ Giáo dục và Đào tạo phải thực hiện các chính sách theo hướng “công bằng, minh bạch, cùng phát triển”, đặt quyền lợi học sinh lên hàng đầu.
Có thể khẳng định, bảo đảm bình đẳng giữa trường công và trường tư không chỉ là trách nhiệm quản lý, mà còn là bước đi tất yếu để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước.
