Con dâu khai tử bố mẹ chồng để chiếm di sản thừa kế: Vi phạm pháp luật nghiêm trọng

"Hủy diệt" Brunei, CĐV Thái Lan vẫn chê đội nhà thua kém Việt Nam

Quản lý di sản thừa kế

Liên quan đến vụ việc con dâu khai tử bố mẹ chồng để nhận thừa kế, TAND TP Hà Nội xác định việc con dâu khai tử bố mẹ chồng khi bố mẹ chồng vẫn còn sống là có dấu hiệu tội phạm nên đã chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra Công an TP Hà Nội xem xét, làm rõ hành vi của các tổ chức, cá nhân có liên quan, xử lý theo quy định của pháp luật.

TAND TP Hà Nội trong quá trình xét xử vụ án tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ đã yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà nguyên đơn trong vụ án là ông Nguyễn Nghĩa cùng vợ là bà Hoàng Thùy Linh, bị đơn là bà Vũ Thị Viễn, người được cho là đã khai tử bố mẹ chồng khi đang còn sống để bán đất.

Theo hồ sơ vụ án, năm 1998, cụ Hợp chia 185 m2 đất tại phường Nhật Tân cho con trai cả để làm nhà, nhưng chưa làm thủ tục chính thức tặng, cho hay thừa kế. Năm 2005, ông Tiến qua đời. Vợ ông là bà Vũ Thị Viễn và hai con gái tiếp tục sống cùng bố mẹ chồng trong căn nhà 3 tầng.

Sáu tháng sau khi chồng chết, ngày 4/7/2005, bà Viễn ra phòng công chứng làm thủ tục khai nhận di sản cho bà Viễn và hai con gái, trong đó có nội dung "cha mẹ đẻ của ông Đỗ Mạnh Tiến đã chết".

Ngày 11/8/2005, hai con gái bà Viễn làm thủ tục nhượng lại toàn bộ quyền thừa kế cho mẹ. Từ đây, bà Viễn chính thức có toàn quyền sử dụng đăng ký, sang nhượng với khu đất.

Tháng 5/2015, bà Viễn làm thủ tục bán nhà đất cho vợ chồng anh Ngọc Hải và chuyển đi khỏi nhà. Cụ Hợp kể khi biết chuyện bị "khai tử" đã sốc kiến phải nhập viện. Trong thời gian chung sống và kể cả sau khi con trai mất, gia đình cụ không có mâu thuẫn với bà Viễn.

Người mua là anh Ngọc Hải nhiều lần đến đòi nhà, đất đã mua nhưng gia đình cụ Hợp không chấp thuận. Liên lạc với bà Viễn không được, đầu năm 2017, vợ chồng anh khởi kiện bà, đòi nhà và yêu cầu hủy sổ đỏ trong giao dịch với bà.

Gia đình cụ Hợp trong quá trình tham gia vụ án cũng đề nghị toà án tuyên huỷ mọi giấy tờ do bà Viễn lập ra, trả lại toàn bộ nhà và đất cho vợ chồng cụ.

Cụ Hợp sau đó cũng phản ánh UBND và cán bộ tư pháp phường Nhật Tân vi phạm pháp luật khi thực hiện xác nhận Thông báo khai nhận di sản của bà Viễn với nội dung hai cụ đã chết. "Mười năm nay tháng nào, chúng tôi cũng cầm đi nhận trợ cấp người cao tuổi, cán bộ phường không thể nói không biết chúng tôi còn sống hay đã chết", cụ nói.

Sau phần xét hỏi công khai tại phiên tòa, HĐXX xử nhận định có hành vi gian dối của bà Viễn đối với việc khai tử bố mẹ chồng và có sai phạm của cán bộ phòng công chứng. Tòa án quyết định dừng phiên tòa để hội ý, sau khi hội ý thì tòa án xác định vụ việc có dấu hiệu tội phạm, bởi vậy quyết định dừng phiên tòa và chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra Công an TP Hà Nội xem xét làm rõ hành vi của các tổ chức, cá nhân có liên quan để xử lý theo quy định của pháp luật, trường hợp đủ căn cứ xử lý hình sự thì sẽ truy cứu trách nhiệm hình sự.

Các chuyên gia pháp lý cho biết, nếu có căn cứ cho thấy hành vi gian dối này nhằm chiếm đoạt tài sản đã sang tên mất tài sản của hai cụ thì hành vi có dấu hiệu của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại điều 174 bộ luật hình sự năm 2015, trong trường hợp này thì cơ quan điều tra sẽ khởi tố vụ án khởi tố bị can về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và vụ án dân sự này sẽ bị đình chỉ để giải quyết theo thủ tục tố tụng hình sự.

Trong vụ án này, nguyên đơn là chị Linh khởi kiện đòi nhà đối với bà Viễn và yêu cầu cụ Hợp và cụ An phải ra khỏi nhà để trả nhà cho Chị Linh. Còn 2 cụ An và Hợp thì đề nghị hủy hợp đồng và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà bà Viễn đã xác lập đối với chị Linh. Như vậy, Quan điểm của luật sư Đặng Văn Cường là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho cụ An và cụ Hợp cho rằng, nếu tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Linh thì cụ An và cụ Hợp mất nhà và ngược lại, nếu chấp nhận yêu cầu khởi phản tố của cụ Hợp và cụ An thì chị linh mất 12.000.000.000 đồng cho bà Viễn.

Thiệt hại chắc chắn sẽ xảy ra với một trong hai bên xuất phát từ hành vi gian dối của bà Viễn và sai phạm của các cơ quan chức năng trong việc xác nhận, thực hiện các thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thủ tục khai nhận thừa kế và chuyển quyền sử dụng đất không đúng quy định pháp luật.

Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng, nếu hành vi có dấu hiệu của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và các tội phạm về chức vụ như "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ", "Lạm quyền trong khi thi hành công vụ", "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".. thì các tội danh này không thuộc trường hợp khởi tố theo yêu cầu của người bị hại.

Bản thân cụ An và Cụ Hợp chỉ yêu cầu tòa án xác định hai cụ còn sống và hủy bỏ các giấy tờ khai tử đối với các cụ không đúng quy định, trả lại nhà đất cho hai cụ, các cụ không muốn ai phải đi tù. Tuy nhiên, do vụ việc không thuộc trường hợp khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại nên theo quy định của pháp luật, nếu cụ An và cụ Hợp không yêu cầu đề nghị xử lý hình sự nhưng xét thấy vụ việc có dấu hiệu hình sự thì tòa án vẫn có thể khởi tố vụ án hình sự hoặc chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra xem xét hành vi có dấu hiệu tội phạm.

Sau khi lắng nghe nội dung trả lời của các bên, nghe ý kiến của luật sư và những người đương sự trong vụ án thì tòa án quyết định chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra Công an TP Hà Nội để xem xét dấu hiệu hình sự của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Luật Hộ tịch năm 2014 quy định: Nội dung đăng ký khai tử bao gồm: Họ, chữ đệm, tên, năm sinh của người chết; số định danh cá nhân của người chết, nếu có; nơi chết; nguyên nhân chết; giờ, ngày, tháng, năm chết theo dương lịch; quốc tịch nếu người chết là người nước ngoài.

Thông tư 04/2020 của Bộ Tư Pháp quy định: Trường hợp người yêu cầu đăng ký khai tử không có giấy tờ, tài liệu, chứng cứ chứng minh theo quy định tại khoản 1 Điều này hoặc giấy tờ, tài liệu, chứng cứ không hợp lệ, không bảo đảm giá trị chứng minh thì cơ quan đăng ký hộ tịch từ chối đăng ký khai tử.

Vụ việc đang được các cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, làm rõ.