Cần làm rõ những điểm "mờ" trong quyết định của TAND tỉnh Tây Ninh

Tuấn Ngọc

Trong bài báo trước, báo Pháp luật Việt Nam đã phân tích việc “bỏ sót” nhưng câu chữ quan trọng trong Hợp đồng thế chấp số 13.112201/HĐTC, ngày 6/2/2013 khi ghi vào quyết định 01/QĐNVTS-PS nhằm xác định nghĩa vụ tài sản liên quan đến Công ty CP NIVL của Toà án nhân dân tỉnh Tây Ninh, khiến cho ông Nguyễn Xuân Mẫn (SN 1965, ngụ phường Bàn Cờ, TP HCM), người có nghĩa vụ liên quan đã thiệt hại nhiều về tài sản.

Trước khi Quyết định số 01/QĐNVTS-PS được ban hành, một số cá nhân, tổ chức đã tiến hành thủ tục đấu giá tài sản.

Ông Mẫn cho rằng việc này diễn ra khi ông đang trong quá trình khiếu nại, tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

Thông tin từ Quyết định 01 nêu trên cho biết: Tài sản đã được đấu giá từ 21/10/2024 và đấu giá thành công vào ngày 04/01/2025 sau 5 lần đấu giá. Như vậy việc đấu giá thành công tài sản có trước khi công bố quyết định 01/QĐNVTS-PS ngày 01/07/2025 (gần 06 tháng).

Công ty đấu giá nêu ý kiến tại quyết định 01 rằng “Niêm yết thông báo tổ chức cuộc đấu giá thực hiện công khai, rộng rãi, minh bạch. Ngoài ra, công ty đấu giá không có nghĩa vụ thông báo cho bất cứ cá nhân, tổ chức nào khác”.

Ông Nguyễn Xuân Mẫn cùng tập hồ sơ chứng minh bản chất vụ việc.

“Và khi được biết tin, tôi có gửi đơn ngày 05/04/2025 và trực tiếp làm việc với Thẩm phán vào ngày 12/05/2025 yêu cầu hủy kết quả đấu giá theo Điều 300, Bộ Luật Dân sự và thậm chí có yêu cầu quyền ưu tiên mua lại khi biết tài sản bị dìm giá hơn 25,7 tỷ đồng nhưng vẫn bị bác bỏ quyền theo luật định của tôi để bán cho người khác”, ông Mẫn bức xúc.

Ông Mẫn cho biết thêm: Hệ quả là tài sản bị mang ra đấu giá đến 5 lần và bán chốt giá thấp hơn định giá tận 25,7 tỷ đồng trong khi ông hoàn toàn bị tước đi quyền tham gia giám sát

Quá trình thanh lý tài sản, theo điều 300 của Bộ luật Dân sự 2015 có một quy định mang tính bắt buộc bên nhận bảo đảm phải thông báo bằng văn bản cho bên bảo đảm trước khi xử lý tài sản.

Đây là lá chắn pháp lý cơ bản nhất để bảo vệ người có tài sản, thế chấp, cho họ cơ hội giám sát hoặc ưu tiên chuộc lại tài sản của chính mình.

“Biên bản làm việc với Thẩm phán ngày 12/5/2025, tôi có yêu cầu hủy kết quả phiên đấu giá thửa đất 643 vì tôi không hề được thông báo (theo điều 5.03(a) “Bên A sẽ gửi văn bản yêu cầu bán tài sản thế chấp cho bên B”, điều 5.04(b)(i) “Bên A gửi thông báo xử lý tài sản thế chấp với có nội dung phù hợp với quy định của pháp luật cho bên B” và tôi cũng không được tham gia vào quá trình thủ tục xử lý tài sản thế chấp thửa đất số 643 theo điều 5.04(b)(iii) “giá trị tài sản thế chấp sẽ do các bên thỏa thuận bằng văn bản.

Nếu không thỏa thuận được thì bên A sẽ thuê một tổ chức có chức năng thẩm định giá do bên B chỉ định trong số ít nhất 3 tổ chức mà bên A gửi cho bên B…” trong hợp đồng thế chấp).

Đây là những vi phạm nghiêm trọng điều 300 Bộ luật Dân sự 2015 và các điều khoản quy định trong Hợp đồng thế chấp số 13.112201/HĐTC, nguyên tắc công khai, minh bạch trong hoạt động tố tụng và xử lý tài sản bảo đảm”, ông Mẫn nhấn mạnh.

Trong năm 2018, ông Mẫn đã 4 lần làm việc với ngân hàng đề nghị tất toán toàn bộ khoản vay 10.200.000.000 đồng cùng lãi suất phát sinh để thanh toán nghĩa vụ và nhận lại tài sản, nhưng không được chấp nhận.

Ông Mẫn xác định rằng trước khi ra quyết định số 01 nói trên, ông đã liên lạc với thư ký toà và làm việc với Thẩm phán sáng 12/5/2025.

Tại biên bản làm việc, ông đã trình bày một số vấn đề liên quan. Từ ngày 24/6 - 25/7/2025, ông Mẫn đi nước ngoài, đến khi quay về Việt Nam, ông bất ngờ nhận được quyết định số 01/QĐNVTS-PS.

Đây là quyết định gây nhiều bất lợi cho ông khi ông là người có nghĩa vụ liên quan đến tài sản thế chấp tại ngân hàng.

So sánh dấu hiệu cắt xén giữa Hợp đồng và quyết định số 01 của toà.

Luật sư Trần Hải Đức (Đoàn LS TP HCM) nêu thêm về nhiều vấn đề cần làm sáng tỏ trong Quyết định 01 của Toà án nhân dân tỉnh Tây Ninh:: Thứ nhất, Tổ thẩm phán thụ lý vụ việc "phá sản", nhưng lại họp "giải quyết tranh chấp" rồi ban hành quyết định với 1 loạt phán quyết "không chấp nhận, chấp nhận 1 phần, chấp nhận toàn bộ, cho phép, giao...", giống như tuyên một bản án dân sự, thậm chí còn hơn!

Bởi, các đương sự được quyền kháng cáo theo quy định đối với bản án sơ thẩm; trong khi tại quyết định 01, Tổ Thẩm phán xác định ông Mẫn là "người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan", nhưng không được quyền kháng cáo, dù ông cho rằng quyền lợi hợp pháp của mình bị xâm phạm nghiêm trọng.

Luật sư Hải Đức cũng cho rằng: “Dựa trên các tài liệu hình ảnh, bản án và đơn kêu cứu được cung cấp, có những bằng chứng cụ thể cho thấy Tổ thẩm phán trong Quyết định số 01/QĐNVTS-PS có dấu hiệu vi phạm hoạt động tư pháp.

Dấu hiệu vi phạm hoạt động tư pháp qua việc làm sai lệch chứng cứ

Các nguồn tài liệu chỉ ra sự sai khác nghiêm trọng giữa Hợp đồng thế chấp gốc và nội dung được trích dẫn trong Quyết định của Tòa án:

Cắt xén điều khoản quan trọng: Trong Hợp đồng thế chấp số 13.112201/HĐTC đã công chứng, tại điểm c khoản 2.02 có quy định: “Giá trị Tài sản thế chấp không bắt buộc phải được áp dụng khi xử lý Tài sản thế chấp”. Tuy nhiên, trong Quyết định 01, Tổ thẩm phán đã cắt bỏ vế câu này.

Phớt lờ hạn mức tín dụng tối đa: Hợp đồng gốc và Biên bản định giá tài sản đều ghi rõ hạn mức nợ tối đa được bảo đảm là 10.200.000.000 đồng.

Tổ thẩm phán bị cáo buộc đã phớt lờ con số này để áp đặt mức nợ gốc 14.400.000.000 đồng (dựa trên giá trị định giá tài sản tại thời điểm thế chấp), dẫn đến nâng khống nợ gốc thêm 4,2 tỷ đồng chưa tính lãi suất.

Đánh tráo hình thức trình bày: Quyết định 01 đã cắt bỏ phần in đậm về hạn mức 10,2 tỷ đồng trong bản gốc và tự ý in đậm các dòng chữ khác (vốn không được in đậm trong hợp đồng) nhằm hợp thức hóa việc nâng mức nghĩa vụ nợ”.

Luật sư Hải Đức cũng cho rằng việc ban hành Quyết định số 01 của Toà là “bất thường về thời gian: Tài sản được tổ chức bán đấu giá vào ngày 04/01/2025, tức là diễn ra trước khi Tòa án ban hành Quyết định 01 (ngày 01/07/2025) tới 6 tháng.

Ông Mẫn khẳng định không được thông báo về việc bán đấu giá tài sản theo quy định, dù ông đã nhiều lần gửi đơn đề nghị tất toán khoản vay và mua lại tài sản.

“Dựa trên sự đối chiếu trực tiếp giữa chứng cứ vật chất (Hợp đồng có mộc đỏ) và nội dung Quyết định 01, Tổ thẩm phán có dấu hiệu của việc làm sai lệch hồ sơ gây hậu quả kinh tế nghiêm trọng cho đương sự.

Tuy nhiên, việc xác định có vi phạm hay không phải chờ kết luận cuối cùng từ Cơ quan Điều tra của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao theo thẩm quyền”, luật sư Hải Đức nhận định.