Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân gây khó khăn làm chậm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công

Văn bản nêu rõ, ngay từ đầu năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ rất quan tâm chỉ đạo quyết liệt, sát sao việc phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công và đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về việc này; các Bộ, cơ quan, địa phương đã có nhiều nỗ lực cố gắng trong tổ chức thực hiện.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến hết ngày 31/3/2026, kết quả giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 của cả nước đạt 11% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, so với cùng kỳ năm 2025 cao hơn 1,2% về tỷ lệ và cao hơn khoảng 29.981,4 tỷ đồng về số tuyệt đối.

Tuy nhiên vẫn còn 14 bộ, cơ quan trung ương và 22 địa phương chưa phân bổ chi tiết hết kế hoạch vốn năm 2026 được giao; 28 bộ, cơ quan trung ương và 18 địa phương giải ngân thấp dưới mức trung bình cả nước.

Việc giải ngân chậm có nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chủ quan là chủ yếu: kỷ luật, kỷ cương hành chính có lúc có nơi chưa nghiêm, sự lãnh đạo chỉ đạo tổ chức thực hiện ở một số bộ, cơ quan, địa phương còn thiếu quyết liệt, sâu sát, thiếu quyết tâm chính trị, vai trò người đứng đầu chưa được phát huy; công tác chuẩn bị dự án đầu tư còn sơ sài, chưa được thực hiện nghiêm túc dẫn đến tình trạng có vốn nhưng không có dự án đủ điều kiện để giao vốn; công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, tái định cư ở một số địa phương còn chậm, chưa quyết liệt, công tác tuyên truyền, giải thích cho người dân còn hạn chế....

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “hai con số”, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan khác ở Trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện quyết liệt, linh hoạt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp:

Các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc các Nghị quyết, kết luận của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các Công điện, văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công.

Xác định giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu, là tiêu chí quan trọng để đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tập thể, cá nhân theo Quy định số 366-QĐ/TW ngày 30 tháng 8 năm 2025 của Bộ Chính trị.

Đồng thời, phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Xây dựng kế hoạch tiến độ giải ngân từng dự án theo từng tuần, tháng, quý và cả năm để có giải pháp quyết liệt, hiệu quả, tăng cường đôn đốc, kiểm tra, giám sát, đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân vốn.

Kịp thời xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý ngay các khó khăn, vướng mắc liên quan đến đầu tư công; sắp xếp, bố trí cán bộ có đủ năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu trong công tác quản lý, triển khai các dự án đầu tư theo đúng quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, khẩn trương phân bổ, giao ngay kế hoạch vốn đã được Thủ tướng Chính phủ giao nhưng đến nay chưa phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án theo quy định; thường xuyên rà soát, đánh giá tình hình giải ngân đối với từng dự án, xác định rõ những tồn tại, yếu kém ở từng khâu để có giải pháp xử lý kịp thời, nhất là về đền bù giải phóng mặt bằng, nghiệm thu, thanh quyết toán vốn đầu tư, giải quyết về nguyên vật liệu...

Tiến hành phân loại dự án theo mức độ giải ngân (tốt, chậm, không có khả năng giải ngân...), kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án giải ngân tốt và có nhu cầu bổ sung vốn theo quy định; trường hợp không sử dụng hết vốn đã được giao thì khẩn trương có văn bản báo cáo rõ lý do, nguyên nhân, gửi Bộ Tài chính và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20 tháng 4 năm 2026.

Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư dự án, khắc phục triệt để tình trạng “vốn chờ dự án”. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công... 

Xử lý nghiêm khắc các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân gây khó khăn, cản trở, thiếu trách nhiệm làm chậm tiến độ giao vốn, giải ngân.

Thay thế kịp thời những cán bộ, công chức, viên chức yếu kém về năng lực, gây nhũng nhiễu, tiêu cực...