Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều sai phạm trong quản lý vốn, tài sản tại TKV
Kết luận thanh tra tại Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) chỉ ra nhiều tồn tại liên quan đến thuế tài nguyên, quản lý đất đai, chi phí doanh nghiệp và hoạt động khai thác vượt công suất tại một số đơn vị thành viên.
Ngày 20/11, Thanh tra Chính phủ công khai kết luận thanh tra về công tác quản lý vốn và tài sản nhà nước tại Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV).
Thông báo được Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt ký ban hành, trong đó nêu nhiều vấn đề cần khắc phục, xử lý tại tập đoàn và các doanh nghiệp liên quan.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc xác định sản lượng tính thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác than.
Qua đối chiếu sản lượng than của các đơn vị khai thác bán cho Công ty Tuyển than Hòn Gai - Vinacomin và Công ty Tuyển than Cửa Ông - TKV trong giai đoạn 2020-2024 với sản lượng sau sàng tuyển, đoàn thanh tra phát hiện mức chênh lệch trên 4,95 triệu tấn.
Quan điểm của TKV về việc xác định đơn vị khai thác là đối tượng nộp thuế, sản lượng căn cứ chứng thư và giá tính thuế dựa trên giá giao dịch giữa đơn vị khai thác với cơ sở sàng tuyển được đánh giá chưa phù hợp quy định của Bộ Tài chính.
Ngoài vấn đề trên, kết luận thanh tra cũng đề cập việc Tổng giám đốc TKV ban hành giá bán than chưa xây dựng khung điều chỉnh độ ẩm theo TCVN 6930:2001.
Việc này chưa phù hợp với đặc điểm thực tế bởi độ ẩm than thay đổi theo từng thời điểm, kéo theo sự thay đổi về trọng lượng sản phẩm.
Đến cuối năm 2024, Công ty mẹ - TKV còn tồn tại một số khoản nợ phải thu khó đòi kéo dài qua nhiều năm, tiềm ẩn nguy cơ không thu hồi được.
Cơ quan thanh tra còn phát hiện Tổng công ty Khoáng sản - TKV kê khai chưa đúng quy định về thuế tài nguyên đối với tinh quặng sắt.
Trong năm 2020-2021, giá bán bình quân quặng sắt của đơn vị cao hơn mức giá tính thuế tài nguyên do UBND tỉnh Lào Cai quy định.
Theo đó, số thuế tài nguyên cần nộp bổ sung vào ngân sách nhà nước được xác định trên 3,9 tỷ đồng.
Đối với Công ty mẹ - TKV, trong giai đoạn 2020-2022, doanh nghiệp đã đưa gần 11 tỷ đồng tiền sử dụng đất của hai khu đất vào chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế, không đúng quy định.
Hai khu đất được đề cập gồm địa chỉ 2W Ung Văn Khiêm, phường Thạnh Mỹ Tây, TP HCM và khu đất xưởng may mặc tại phường Cửa Ông, Quảng Ninh. Thanh tra Chính phủ yêu cầu doanh nghiệp loại khoản tiền này khỏi chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp trong các năm 2020-2022.
Bên cạnh đó, việc áp dụng quy định về phương pháp tính và mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, cùng quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp chưa phù hợp tại 6 công ty được kiểm tra đã khiến chi phí được trừ tăng trên 463 tỷ đồng trong giai đoạn 2020-2026.
Tình trạng hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai cũng được chỉ ra tại một số doanh nghiệp.
Cụ thể, đất đai của 5 công ty chưa hoàn tất các thủ tục cần thiết, như chưa có quyết định cho thuê đất, chưa ký hợp đồng thuê đất hoặc chưa được cấp, điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Trong quá trình kiểm tra hoạt động khai thác khoáng sản, Thanh tra Chính phủ xác định 4 trong số 6 doanh nghiệp được kiểm tra có tình trạng khai thác than vượt công suất cho phép theo năm trong giai đoạn 2020-2024, với mức vượt dưới 15%.
Cụ thể, tại mỏ Đồng Vông, Công ty Than Uông Bí - TKV khai thác vượt 10,7% sản lượng được phép trong năm.
Công ty Than Mạo Khê - TKV cũng vượt công suất khai thác tại mỏ hầm lò Mạo Khê trong các năm 2020, 2021 và 2022. Các mức vượt lần lượt là 7,5%, gần 5% và 8,68%.
Trong khi đó, Công ty cổ phần Than Vàng Danh - Vinacomin khai thác tại mỏ lộ thiên khu Vàng Danh vượt gần 15% trong năm 2021 và 14,8% vào năm 2022 so với công suất được cấp phép.
Tại mỏ Khe Chàm II, Công ty cổ phần Than Cao Sơn - TKV có sản lượng khai thác vượt 6% năm 2020, gần 2,9% năm 2021 và 7,46% năm 2022.
Ngoài các vi phạm liên quan đến công suất, một số doanh nghiệp còn bị phát hiện chưa lắp đặt trạm cân theo quy định của Chính phủ.
Thanh tra Chính phủ cho biết, những nội dung được nêu trên được xác định từ báo cáo, hồ sơ của TKV và kết quả kiểm tra việc chấp hành pháp luật tại các doanh nghiệp khai thác than.
Tuy nhiên, một số phát hiện liên quan đến vi phạm ngoài thời kỳ thanh tra nên mới là những đánh giá ban đầu.
Cơ quan thanh tra sẽ kiến nghị chuyển các nội dung này đến cơ quan có thẩm quyền để tiếp tục kiểm tra, rà soát, xác định mức độ, hậu quả và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân theo từng giai đoạn.
Đồng thời, TKV có trách nhiệm khắc phục các tồn tại, thiếu sót được chỉ ra. Trong quá trình thực hiện, nếu phát hiện hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại đến tiền, tài sản của Nhà nước, tập đoàn phải báo cáo cơ quan có thẩm quyền để chuyển cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo quy định.














