Xã Đông Dư, Gia Lâm, Hà Nội: Câu chuyện “ngược đời” của một người cho thuê đất
Hết thời hạn hợp đồng thuê đất, nhưng bên thuê lại tuyên bố đã bán cho một người khác mà người cho thuê không hề hay biết?

Công trình bị phản ánh xây dựng trái phép trên vỉa hè, cống thoát nước của các hộ dân.
Vi phạm hợp đồng…
Phản ánh của bà Nguyễn Thị Nghĩa (trú tại xã Đông Dư, huyện Gia Lâm, TP.Hà Nội), cho biết: Gia đình bà sống trên diện tích đất do ông cha để lại tại thôn 2, xã Đông Dư từ những năm 1982. Năm 2013, do không có nhu cầu sử dụng diện tích đất nêu trên, nên ngày 9/9/2013, giữa bà và bà Nguyễn Thị Khương trú cùng địa chỉ thôn 2, xã Đông Dư đã bàn bạc, thống nhất ký hợp đồng thuê quyền sử dụng đất với các điều khoản như sau: Bên A (tức bà Nghĩa) cho bên B (tức bà Khương) thuê toàn bộ diện tích đất và bên B tự bỏ tiền xây dưng theo mực đích sử dụng của bên B. Thời gian thuê là 8 năm, kể từ ngày 9/9/2013 đến ngày 9/9/2021…
Về trách nhiệm, bên A tạo điều kiện thuận lợi cho bên B sử dụng đất nền cho thuê đúng mục đích theo điều I (mở nhà hàng ăn uống). Bên A có quyền yêu cầu bên B thanh toán tiền thuê đúng hạn. Trong thời gian cho bên B thuê, bên B không được phép bán hoặc sang nhượng mảnh đất trên cho người khác. Bên A có trách nhiệm đóng thuế đất theo quy định của pháp luật.
Bên B thuê đất sử dụng đúng mục đích như điều I (mở cửa hàng ăn uống), không buôn bán các mặt hàng Nhà nước cấm vi phạm pháp luật; trong thời gian thuê, bên B có trách nhiệm giữ gìn vệ sinh môi trường, không gây tiếng ồn quá lớn và đêm khuya. Đảm bảo an ninh trật tự trong khu vực; có trách nhiệm trả lại đất và tháo dỡ toàn bộ các công trình xây dựng khi kết thúc hợp đồng mà không có nhu cầu thuê tiếp.
Tuy nhiên, sau khi hết thời hạn hợp đồng, đáng lẽ (bên B) bà Nguyễn Thị Khương phải tháo dỡ toàn bộ các công trình xây dựng đúng như cam kết trong hợp đồng trả lại mặt bằng cho (bên A) là bà Nguyễn Thị Nghĩa. Vậy nhưng, theo bà Nghĩa lúc này phía bà Nguyễn Thị Khương cho biết, đã bán lại toàn bộ cửa hàng cho một người tên là Mạnh nào đó mà bà không hề hay biết?
… Đến câu chuyện nghịch lý của người cho thuê đất
Ngày 19/9/2021, giữa bà Nghĩa và bà Khương lập biên bản yêu cầu thanh lý hợp đồng, theo đó bà Khương có trách nhiệm trả lại nguyên trạng mặt bằng cho bà Nghĩa trước ngày 30/9/2021 và thanh toán nốt số tiền thuê đất còn nợ đã quá hạn 6 tháng cho bà Nghĩa. Nhưng sau đó việc tháo dỡ trả lại toàn bộ mặt bằng cho bà Nghĩa vẫn không được bà Khương thực hiện, buộc phía gia đình bà Nghĩa phải gửi đơn khởi kiện vụ việc ra TAND huyện Gia Lâm để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho gia đình.
Tuy nhiên, câu chuyện nghịch lý đã xảy ra, theo phản ánh của anh Nguyễn Quốc Tiến (là đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị Nghĩa) đó là để giải quyết cho xong việc lấy lại đất của gia đình. Theo đó, gia đình anh phải rút đơn và ngày 10/8/2023, tại trụ sở TAND huyện Gia Lâm, TP.Hà Nội anh và mẹ anh đã phải “chấp nhận” lập biên bản “về việc bàn giao đất thuê” giữa anh và bà Khương và ông Nguyễn Văn Mạnh với nội dung:… Sau khi bà Nguyễn Thị Khương và ông Nguyễn Văn Mạnh bàn giao mặt bằng đã thuê cho bà Nguyễn Thị Nghĩa thì bà Nguyễn Thị Nghĩa đồng ý cho ông Nguyễn Văn Mạnh đi nhờ qua phần đất để san lấp phần đất của nhà ông Nguyễn Văn Đán với thời gian 15 ngày (kể từ ngày 10/8/2023). Hết thời gian này, gia đình bà Nguyễn Thị Nghĩa thực hiện các quyền sử dụng đất của gia đình theo quy định của pháp luật.
Đối với phần đất nền do bà Khương đã đổ để san lấp mặt bằng, lát gạch như hiện trạng bàn giao: Các bên thống nhất, sau khi bàn giao sẽ do nhà bà Nguyễn Thị Nghĩa sử dụng. Bà Khương và ông Mạnh không được thực hiện việc gì trên đất.
Sau khi bà Nguyễn Thị Khương và ông Nguyễn Văn Mạnh bàn giao mặt bằng đã thuê cho bà Nguyễn Thị Nghĩa. Ông Nguyễn Văn Mạnh đã nhận đủ số tiền 300.000.000 đồng (ba trăm triệu đồng). Ông Nguyễn Quốc Tiến đại diện theo giấy ủy quyền của bà Nguyễn Thị Nghĩa đã rút đơn khởi kiện và đề nghị Tòa án đình chỉ giải quyết vụ án.
Có lẽ, qua câu chuyện có phần nghịch lý này cho chúng ta thấy ở đây vai trò của chính quyền địa phương và cơ quan chức năng có lẽ chưa thực sự đứng ra bảo vệ sự công bằng, cũng như quyền lợi của gia đình bà Nguyễn Thị Nghĩa trong việc là người cho thuê đất, nhưng đã bị người thuê đất vi phạm hợp đồng rồi “làm khó”. Cũng chỉ với mong muốn giải quyết cho xong việc, lấy lại được đất, gia đình bà Nghĩa đành phải chấp nhận bỏ ra 300 triệu đồng.
Việc lấy lại được đất coi như đã xong, tuy nhiên một nghịch lý khác lại xảy ra đối với gia đình bà Nghĩa đó là công trình được cho là xây dựng trái phép trên vỉa hè, nắp cống thoát nươc “án ngữ” ngay trước mặt tiền mành đất của gia đình bà Nghĩa. Theo đó, gia đình bà Nghĩa lại buộc phải có đơn gửi UBND xã Đông Dư và UBND huyện Gia Lâm xin gỡ bỏ công trình xây dựng trái phép trên vỉa hè và nắp cống.
“Gia đình tôi đã trình báo với UBND xã Đông Dư, cán bộ xã trả lời đó là địa phận của phường Cự Khối quản lý, xã Đông Dư không can thiệp. Gia đình đã nhiều lần thuyết phục bà Khương và ông Mạnh tháo dỡ mà không được”, đơn bà Nghĩa phản ánh.
Trong đơn bà Nghĩa nhấn mạnh thêm, đầu năm 2023, gia đình bà đã làm đơn lên TAND huyện Gia Lâm. Tháng 5/2023, TAND huyện Gia Lâm đã tổ chức hòa giải. Gia đình bà đã hỗ trợ 300 triệu đồng để bà Khương, ông Mạnh tháo dỡ.
“Nhưng khi bàn giao mặt bằng cho gia đình tôi, anh Mạnh đã không tháo dỡ hết, cố tình để lại phần xây dựng thêm từ năm 2021, anh Mạnh còn dựng tiếp tầng 2 của phần đã cơi nới năm 2021. Gia đình tôi phát hiện phần xây dựng anh Mạnh không tháo dỡ nằm trên nắp cống công ích (đường mương thoát nước) của Nhà nước và vỉa hè đường Giáp Hải. Đây là cống thoát nước của các hộ dân, nhưng hiện nay nước không thoát được, gia đình không biết phải làm thế nào? Không hiểu sao công trình xây dựng trên nắp cống lại được duy trì như vậy cho đến nay?”, đơn bà Nghĩa nêu.
Thiết nghĩ, UBND xã Đông Dư cần kiểm tra nội dung đơn bà Nghĩa phản ánh, đồng thời UBND huyện Gia Lâm cần chỉ đạo các phòng ban chuyên môn vào cuộc xem xét giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật, tránh hậu quả đáng tiếc xảy ra, tạo lòng tin của người dân vào các cấp chính quyền.



