Góc nhìn pháp lý vụ án Xôi Lạc TV: Gần 20 bình luận viên 'có tiếng' của kênh có phải là đồng phạm?

Ngày 5/3, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) thông tin về vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; tổ chức đánh bạc và đánh bạc xảy ra trên hệ thống "Xôi Lạc TV".

Theo Cục A05, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên đã khởi tố 38 bị can liên quan đến đường dây phát sóng trái phép nhiều nội dung thể thao, phim ảnh trên hệ thống "Xôi Lạc TV". Bên cạnh đó, hệ thống này còn tổ chức đánh bạc và đánh bạc trên không gian mạng.

Ngoài việc phát tán nội dung vi phạm bản quyền, hệ thống còn lồng ghép các quảng cáo, đường dẫn và cơ chế điều hướng người xem tới những nền tảng có liên quan đến hoạt động cờ bạc, đánh bạc trực tuyến.

Cơ quan chức năng cho biết đường dây này có quy mô lớn, số lượng người tham gia đông, được tổ chức chặt chẽ và phân chia thành nhiều bộ phận khác nhau. Các đối tượng che giấu hoạt động phạm tội dưới vỏ bọc các công ty kinh doanh trong lĩnh vực công nghệ.

Hai đối tượng giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu là P. N. D (sinh năm 1979, tại Hà Nội) và N.C.Đ (sinh năm 1993, tại Hà Nội). Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Hưng Yên đã tiến hành khởi tố vụ án và khởi tố 30 bị can về các tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; tổ chức đánh bạc và đánh bạc.

Nhìn nhận sự việc dưới góc độ, Luật sư Đặng Văn Cường cho biết, đây không đơn thuần là một website "xem bóng đá lậu" mà là một hệ thống tội phạm có tổ chức, hoạt động bài bản.

Theo Luật sư Cường, bản chất của Xôi Lạc TV là lợi dụng nhu cầu xem bóng đá trực tuyến của người dân để thu hút hàng triệu lượt theo dõi. Từ lưu lượng truy cập khổng lồ này, các đối tượng thực hiện ký kết các hợp đồng quảng cáo vi phạm pháp luật, chủ yếu là quảng cáo cá độ bóng đá, lôi kéo người xem vào các hoạt động đánh bạc. Doanh thu từ các hoạt động này được xác định lên tới hàng trăm tỷ đồng.

Về tội danh Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, Điều 225 Bộ luật Hình sự (BLHS) 2015, sửa đổi bổ sung 2017 cho biết, người có hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan với quy mô thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Mức phạt có thể là phạt tiền từ 50-300 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm.

Trường hợp phạm tội có tổ chức, phạm tội nhiều lần hoặc thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 300 triệu đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề từ 1 đến 5 năm.

Trong vụ án này, nếu kết quả điều tra xác định các đối tượng thu lợi bất chính với số tiền đặc biệt lớn thì các bị can có thể đối mặt với khung hình phạt nghiêm khắc theo quy định của pháp luật.

Đặc biệt, tại Khoản 2 Điều 225 quy định: Nếu phạm tội có tổ chức, phạm tội 2 lần trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 300.000.000 đồng trở lên, các bị can sẽ đối mặt với mức phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Đáng chú ý, pháp nhân thương mại phạm tội trong trường hợp này có thể bị phạt tiền đến 3.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động từ 06 tháng đến 02 năm. Với quy mô của Xôi Lạc TV, các đối tượng chủ mưu khả năng sẽ phải đối mặt với khung hình phạt cao nhất của tội danh này.

Bên cạnh sai phạm về bản quyền, tính chất nghiêm trọng của vụ án nằm ở các tội danh về cờ bạc và truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy. Cơ quan điều tra đã xác định các đối tượng không chỉ dừng lại ở việc quảng cáo mà còn trực tiếp mời chào, dụ dỗ người xem tham gia đánh bạc ngay trên sóng trực tiếp.

Hành vi tổ chức đánh bạc trái phép có thể bị xử lý theo Điều 322 Bộ luật Hình sự, với mức phạt tù từ 5 năm đến 10 năm nếu phạm tội có tính chất chuyên nghiệp, thu lợi bất chính lớn hoặc sử dụng mạng internet để thực hiện hành vi phạm tội.

Đối với những người tham gia đánh bạc trái phép với số tiền từ 5 triệu đồng trở lên, cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Đánh bạc theo Điều 321 Bộ luật Hình sự, với mức phạt tù cao nhất lên tới 7 năm.

Ngoài ra, việc đăng tải, phát tán các hình ảnh, video có nội dung đồi trụy nhằm thu hút người xem có thể cấu thành tội Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy theo Điều 326 Bộ luật Hình sự, với mức hình phạt cao nhất có thể lên tới 15 năm tù trong trường hợp dữ liệu có dung lượng lớn hoặc phổ biến cho nhiều người.

Luật sư Đặng Văn Cường cho biết, nếu các bị can bị kết tội về nhiều tội danh khác nhau, tòa án sẽ tổng hợp hình phạt theo nguyên tắc của Bộ luật Hình sự, với tổng mức hình phạt tù có thời hạn không quá 30 năm.

"Đây là vụ án rất nghiêm trọng liên quan đến nhiều bị can, trong đó có những người giỏi về chuyên môn kĩ thuật, nổi tiếng về truyền thông, số tiền thu lại bất chính đặc biệt lớn. Hành vi phạm tội của các đối tượng kéo dài, có nhiều người tham gia, gây ảnh hưởng hệ lụy tiêu cực cho xã hội. Cơ quan điều tra sẽ làm rõ hành vi của từng bị can, làm rõ nguyên nhân điều khiển phạm tội, tiếp tục mở rộng điều tra để xử lý đối với các đối tượng giúp sức", luật sư Cường nói.

Một vấn đề được dư luận đặc biệt quan tâm là vai trò của các bình luận viên (BLV). Luật sư Đặng Văn Cường khẳng định, các BLV biết rõ các trận đấu không có bản quyền nhưng vẫn đồng ý làm việc, tham gia bình luận với thù lao (khoảng 300.000 đồng/trận) là hành vi cố ý vi phạm.

"Khi số tiền thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên, có đủ căn cứ để xác định các BLV này là đồng phạm với các đối tượng chủ mưu trong tội Xâm phạm quyền tác giả theo Điều 225 Bộ luật Hình sự. Trong một vụ án có đồng phạm, không chỉ người trực tiếp thực hiện mà cả người giúp sức, cổ vũ, tạo điều kiện thuận lợi cho hành vi phạm tội cũng phải chịu trách nhiệm hình sự", luật sư Cường phân tích.

Tổng hợp hình phạt, trong trường hợp bị kết tội về nhiều tội danh, tòa án sẽ áp dụng nguyên tắc tổng hợp hình phạt với mức án cao nhất không quá 30 năm tù đối với hình phạt tù có thời hạn.

Vụ án Xôi Lạc TV là bài học cảnh tỉnh sâu sắc. Đối với khán giả, hành vi xem bóng đá trên các kênh phi pháp dù chưa đủ cơ sở xử lý hình sự nhưng lại là hành động "tiếp tay" cho sai phạm.

Đặc biệt, nếu người xem bị lôi kéo tham gia đặt cược từ 5 triệu đồng trở lên, họ hoàn toàn có thể bị khởi tố về tội Đánh bạc với khung hình phạt lên tới 07 năm tù. Việc nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật và tinh thần bảo vệ bản quyền chính là cách tốt nhất để mỗi công dân tự bảo vệ mình trước những cạm bẫy trên môi trường số.