Vụ kiện nhiều năm không hồi kết ở Lào Cai: Khi sự thật bị bóp méo!

Văn bản 'lạ' của Lào Cai khi xin xuất khẩu quặng sắt cho doanh nghiệp

Lào Cai: Khởi tố, bắt tạm giam đối tượng môi giới mại dâm xuyên biên giới

Lào Cai: Phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường

Lào Cai: Tạm giữ quặng lậu trên đường sang Trung Quốc

“Điệp khúc” hủy án như… giã gạo!

Vụ kiện tranh chấp đòi nợ hợp đồng mua bán giữa nguyên đơn là Cty TNHH sản xuất và xuất nhập khẩu bao bì (Cty Bao bì) và bị đơn là Cty TNHH Đông Nam Á Lào Cai (Cty Đông Nam Á) đều có trụ sở tại KCN Tằng Loỏng (huyện Bảo Thắng, Lào Cai) đã kéo dài gần chục năm, qua 3 vòng tố tụng, nhiều lần bị hủy án rồi xét xử lại vì những vi phạm tố tụng nghiêm trọng của các cấp tòa, đang được dư luận đặc biệt quan tâm. Mới đây nhất, sau phiên tòa sơ thẩm (lần 3) của TAND huyện Bảo Thắng ngày 20/8/2019, Viện KSND tỉnh Lào Cai lại tiếp tục kháng nghị giải quyết lại vụ án này theo thủ tục sơ thẩm lần 4 vì những lỗi vi phạm tố tụng cũ từng bị kháng nghị trước đó.

Năm 2008, theo Hợp đồng 66/HĐKT thì Cty Bao Bì bán cho Cty Đông Nam Á 8.000 thùng phuy trị giá 4,7 tỷ đồng, số thùng phuy trên được giao thành 3 đợt. Chứng từ, hóa đơn và Biên bản thanh lý hợp đồng cho thấy Cty Đông Nam Á đã thanh toán đầy đủ tiền cho Cty Bao bì.

Nhưng 5 năm sau, Cty Bao bì kiện Cty Đông Nam Á ra tòa khi cho rằng phía Bao bì vẫn còn nợ lại 1,01 tỷ đồng từ lần giao hàng thứ 2 của Hợp đồng 66 năm 2008. Chứng cứ là có một “Văn bản xin hoãn thời gian trả nợ đến 30/9/2011” (đề ngày 15/2/2010) mà Cty Bao bì mới tìm thấy trong hồ sơ lưu, với nội dung Cty Đông Nam Á xin khất nợ vì đang gặp khó khăn về tài chính.

“Văn bản xin khất nợ” được giám định hình sự Bộ Công an kết luận là khống chỉ (con dấu và chữ kỹ có trước, nội dung có sau), tức giả mạo, nhưng TAND huyện Bảo Thắng vẫn cố tình coi đó là “chứng cứ sống”, tuyên buộc Đông Nam Á phải trả cho Bao bì hơn 2 tỷ đồng (cả gốc và lãi) tại phiên sơ thẩm 2015.

Một loạt vi phạm tố tụng cũng đã xảy ra tại bản án sai trái này, như thu thập chứng cứ không đầy đủ, sai án phí, sai quy trình tố tụng… nên án bị hủy sau đó. Thậm chí vụ kiện đã đi lên tận Tòa án cấp cao tại Hà Nội, và bị tuyên hủy, chỉ ra những sai phạm tố tụng, thậm chí được tòa cấp trên chỉ rõ rằng “Văn bản xin khất nợ” nọ không đủ căn cứ là có giá trị pháp lý hay không, nhưng TAND huyện Bảo Thắng khi xử sơ thẩm lần 3 mới đây (tháng 8/2019) vẫn cố tình khẳng định nó có giá trị.

Đánh giá vụ kiện, ông Lưu Bình Nhưỡng - đại biểu Quốc hội, phát biểu trên Truyền hình Việt Nam chiều 19/10, cho rằng điệp khúc hủy án “lên lên, xuống xuống như giã gạo cho thấy năng lực, trình độ cấp tòa sơ thẩm rất có vấn đề, và đang gây xói mòn lòng tin của nhân dân vào hệ thống tố tụng. Và cần có phán quyết đi đến chấm dứt vụ kiện.

Bóp méo bản chất vụ kiện

Phân tích của Luật sư Trần Thái Dương (Đoàn LS TP.HCM), đã chỉ rõ: Nếu phía Cty Bao bì cứ cho rằng lần giao hàng thứ 2 thuộc Hợp đồng 66 năm 2008 phía Cty Đông Nam Á vẫn còn nợ tiền hàng, giờ Cty Bao bì khởi kiện tranh chấp, thì đây phải là “tranh chấp hợp đồng thương mại” - vì đó là hợp đồng mua bán, đúng với bản chất vụ kiện, và như vậy thì từ năm 2008 đến năm 2013 đã hết thời hiệu khởi kiện.

Nhận định của Tòa phúc thẩm TAND tỉnh Lào Cai cũng từng chỉ rõ: đến ngày 23/9/2013 Công ty Bao Bì mới khởi kiện thì không còn thời hiệu nên cần phải đình chỉ vụ án. Tuy nhiên tòa Bảo Thắng lại cố tình cho rằng đây là vụ kiện “tranh chấp đòi tài sản”, trong khi Cty Đông Nam Á chưa từng nợ, cầm cố, vay mượn tài sản gì của Cty Bao bì. Đó là chưa kể đến việc suốt từ năm 2008 đến 2013, phía Cty Đông Nam Á còn nhiều lần mua hàng của Cty Bao bì với trị giá hàng chục tỷ đồng. Ngay trong biên bản đối chiếu công nợ năm 2009 giữa hai bên cũng không đề cập gì việc nợ nần. Việc phải nợ lại 1,01 tỷ đồng là không phù hợp với thực tế - nhận định của Tòa án cấp cao tại Hà Nội.

Tố tụng vụ kiện có dấu hiệu sai phạm hệ thống khi gần đây Viện KSND tỉnh Lào Cai còn kiến nghị “định hướng” cho tòa phúc thẩm hủy án và đưa “bóng” về vạch xuất phát là tòa Bảo Thắng xử lại sơ thẩm với tên gọi “Tranh chấp đòi tài sản” với cách vận dụng Nghị quyết 03/2012/NQ-HĐTP - một nghị quyết đã hết hiệu lực! Nguy hiểm hơn, quý Viện này còn dám thay lời của Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao cho rằng đây là vụ “kiện đòi tài sản”, trong khi Tòa án Tối cao chưa từng “phán” câu nào như vậy!

Nghi vấn bỏ lọt dấu hiệu hình sự

Phiên xử mới nhất do TAND huyện Bảo Thắng mở gần đây cố tình cho rằng phía Cty Đông Nam Á “phải chịu trách nhiệm pháp lý về việc ký và đóng dấu” văn bản khất nợ. Tuy nhiên tòa không nói rõ “chịu trách nhiệm pháp lý” ở đây là thế nào, trong khi nó đã được xác định là khống chỉ - tức không có giá trị pháp lý.

Bản thân ông Trần Việt Dũng - Giám đốc Cty Đông Nam Á, đã nhiều lần trình bày với tòa và có đơn đến Cơ quan điều tra, tố cáo đối tượng Bùi Đức Đoàn - từng là người của Cty Bao bì đã biển thủ một số giấy tờ, hóa đơn, chứng cứ quan trọng liên quan Hợp đồng 66, và cũng tố cáo ông Đỗ Anh Tuấn - Giám đốc Cty Bao bì hiện nay, đã ngụy tạo ra “văn bản xin khất nợ” nhằm trục lợi sai trái, nhưng TAND huyện Bảo Thắng không đánh giá đây là dấu hiệu hình sự, không chuyển vụ việc sang CQĐT, khiến bỏ lọt đối tượng. Còn CQĐT Công an tỉnh Lào Cai thì viện cớ vụ kiện dân sự đang được tòa thụ lý nên không vào cuộc.

Trao đổi với các nhà báo, chính ông Đỗ Văn Phúc - Giám đốc Cty Bao bì giai đoạn năm 2008-2010, cũng khẳng định chưa từng nhận được “Văn bản xin khất nợ” do Cty Đông Nam Á chuyển đến, và không biết văn bản này được chuyển đến bằng cách nào, Cty cũng chưa từng có văn bản đồng ý chấp nhận chuyện khất nợ này.

Chưa hết, ông Trần Việt Dũng cũng đã tố cáo đối tượng Phạm Văn Mạnh – nguyên Phó GĐ Sở Điện lực Lào Cai, người sáng lập Cty Bao bì, đã từng lập giấy tờ khống nhằm chiếm đoạt biển số (biển đẹp) của ông. Cũng theo tố cáo của ông, năm 2009 đối tượng Mạnh đã cầm đầu 12 đối tượng là “dân xã hội” đến uy hiếp ông nhằm đưa Mạnh vào danh sách cổ đông, khiến lái xe của ông Dũng đã phải chống trả quyết liệt mới có thể đưa ông chủ của mình lên tàu thoát thân. Năm 2010, đối tượng Mạnh cho 15 tên côn đồ dùng xe tải húc đổ cổng Cty Đông Nam Á, đe dọa cán bộ công nhân viên Cty, tấn công kho hàng và cướp đi 80 thùng phuy đựng hàng… Nhưng CQĐT vẫn không vào cuộc.

LS Trần Hoàng Anh (Đoàn LS TP Hà Nội) đã đặt nghi vấn: “Tại sao kháng nghị lại tiếp tục hủy để làm gì?”! Theo ông, vụ kiện nên kháng nghị theo hướng sửa án sơ thẩm, hoặc bác đơn yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vì chứng cứ làm căn cứ khởi kiện đã không còn giá trị chứng minh. Đặc biệt, Cty Bao Bì có dấu hiệu giả mạo chứng cứ để đòi nợ là có dấu hiệu hình sự. Tòa án và Viện kiểm sát nên tạm đình chỉ vụ án để chuyển sang CQĐT làm rõ những dấu hiệu này. “Do đó, quan điểm là cần bác đơn của nguyên đơn và xử lý hình sự”, LS Hoàng Anh nhấn mạnh.

Đại diện Cty Đông Nam Á đã phải kêu oan ức khắp nơi, rằng: “Không hiều vì sao khi mà hàng chục cơ quan báo chí TW vào cuộc điều tra và phản ánh những sai phạm tố tụng nghiêm trọng nhiều lần, kéo dài của TAND huyện Bảo Thắng, và Cty Đông Nam Á chúng tôi đã làm đơn gửi lên nhiều cấp Đảng, chính quyền, nhiều cơ quan có chức năng giám sát hoạt động Tư pháp của Tỉnh Lào Cai, của Quốc hội, nhưng cho đến thời điểm hiện tại chưa có một cơ quan nào vào cuộc ngăn chặn”!