Vụ bé 14 tháng tuổi bị bạo hành: Ba yếu tố cha mẹ cần nắm rõ khi gửi con vào cơ sở giữ trẻ

Hình phạt nào cho bảo mẫu tàn ác?

Tối 5/8, lãnh đạo Bệnh viện Đà Nẵng xác nhận, cháu L.A.K. đã tử vong do tổn thương quá nặng sau 21 ngày được điều trị tích cực.

Trước đó, ngày 16/7, chị B.T.M.P gửi con trai là cháu K. tại cơ sở giữ trẻ tư nhân Như Ý, do bà Nguyễn Thị Quyên (SN 1985, ở TP Quảng Ngãi) trực tiếp quản lý và chăm sóc.

Sau khi ăn sáng, do cháu K. quấy khóc, không chịu ngủ, bà Quyên đã bế bé trai lên rồi ném xuống tấm nệm đặt ở phòng ngủ. Khi cháu bé bò gần cửa và khóc lớn, bảo mẫu bế bé lên và tiếp tục ném cháu khiến phần đầu em bé đập mạnh xuống nền gạch cứng. Cú ném quá mạnh khiến cháu K. có biểu hiện nôn ói, co giật, tím tái.

Khi đưa cháu vào bệnh viện cấp cứu, người này nói với gia đình là cháu bị ngã từ trên ghế, đập đầu xuống nền nhà dẫn đến co giật. Tuy nhiên, khi người thân đề nghị xem lại camera để kiểm chứng, bảo mẫu này đã từ chối. Nghi ngờ cháu bị bạo hành, gia đình đã trình báo công an.

Bằng các biện pháp nghiệp vụ, cơ quan điều tra đã buộc Quyên phải thừa nhận hành vi ném bé trai 14 tháng tuổi, gây chấn thương sọ não. Kết quả giám định của Phân viện Khoa học hình sự (Bộ Công an) tại Đà Nẵng cho thấy cháu K. chấn thương sọ não nặng, tỷ lệ tổn thương cơ thể 47%.

Đối tượng Nguyễn Thị Quyên ra tay tàn độc khiến cháu K. 14 tháng tuổi tử vong. (Ảnh: Công an tỉnh Quảng Ngãi)

Liên quan đến sự việc, Luật sư Hồ Thị Phượng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhận định, dưới góc độ pháp lý, hành vi dùng lực ném liên tiếp một cháu bé 14 tháng tuổi xuống nệm, dẫn tới chấn thương sọ não và tử vong là hành vi đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến quyền được sống – quyền nhân thân cơ bản nhất của con người được ghi nhận tại Điều 20 Hiến Pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.

Việc cơ quan điều tra khởi tố bị can theo tội danh Cố ý gây thương tích (Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017) là bước đầu trong quá trình tố tụng.

"Tuy nhiên, nếu kết luận giám định pháp y và các chứng cứ điều tra xác lập được mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa hành vi bạo lực và cái chết của cháu bé, thì việc chuyển tội danh sang Giết người theo Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015 là hoàn toàn có căn cứ. Khi đó, các yếu tố như động cơ, mục đích, mức độ tấn công và nhận thức của người thực hiện hành vi sẽ là những căn cứ quan trọng để đánh giá tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ án", Luật sư Hồ Thị Phượng nêu quan điểm.

Trong trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Cố ý gây thương tích dẫn đến hậu quả chết người, mức hình phạt theo khoản 4 Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 có thể từ 7 đến 14 năm tù. Tuy nhiên, nếu tội danh chuyển sang Giết người, đặc biệt trong bối cảnh nạn nhân là trẻ em dưới 16 tuổi - một đối tượng được pháp luật đặc biệt bảo vệ thì hình phạt có thể lên đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc thậm chí tử hình.

Bên cạnh trách nhiệm hình sự, người thực hiện hành vi còn phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Điều 11 và Điều 33 Luật này quy định rõ về quyền được bảo vệ tính mạng, sức khỏe và thân thể của mỗi cá nhân. Việc xâm hại đến quyền sống của một đứa trẻ là hành vi gây tổn thất vô cùng nghiêm trọng, và gia đình có quyền yêu cầu bồi thường toàn bộ thiệt hại phát sinh, bao gồm: chi phí y tế, mai táng, cùng khoản bồi thường tổn thất tinh thần cho cha mẹ, người thân thích.

Những điều kiện mà cơ sở giữ trẻ phải đáp ứng

Cũng từ sự việc đáng tiếc của cháu K, Luật sư Hồ Thị Phượng cho biết, theo quy định tại Thông tư 49/2021/TT-BGDĐT của Bô giáo dục và đào tạo, cơ sở trông trẻ tư nhân – cụ thể là nhóm trẻ, lớp mẫu giáo, lớp mầm non độc lập tư thục – phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoạt động và phải đáp ứng đồng thời hai nhóm điều kiện cơ bản: về cơ sở vật chất và về đội ngũ nhân sự.

Thứ nhất, về cơ sở vật chất, địa điểm đặt cơ sở phải bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy và không vượt quá 3 tầng. Mỗi nhóm/lớp phải có phòng học riêng, với diện tích tối thiểu 1,5m²/trẻ (nhưng không nhỏ hơn 24m²). Ngoài ra, cơ sở phải có phòng vệ sinh phù hợp với độ tuổi trẻ, khu vui chơi trong nhà hoặc ngoài trời, khu vực ăn uống, nhà bếp, nguồn nước sạch và các biện pháp bảo đảm an toàn như chấn song cửa sổ, cầu thang, thiết bị điện...

Đối với nhóm trẻ độc lập có quy mô dưới 7 trẻ, vẫn phải đảm bảo tối thiểu một phòng sinh hoạt an toàn, thoáng mát, đủ ánh sáng tự nhiên, cùng với khu vệ sinh và điều kiện nước sinh hoạt đạt chuẩn.

Cơ sở cũng cần được trang bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi, học liệu, tài liệu và thiết bị dạy học phù hợp với độ tuổi và số lượng trẻ theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Luật sư Hồ Thị Phượng - Đoàn Luật sư TP Hà Nội.

Thứ hai, về nhân sự, người đứng đầu cơ sở phải là công dân Việt Nam, có phẩm chất đạo đức tốt, dưới 65 tuổi, sức khỏe tốt và tối thiểu có bằng tốt nghiệp THPT.

Giáo viên, nhân viên nuôi dạy trẻ phải có trình độ chuyên môn phù hợp, có chứng chỉ nghiệp vụ, đủ sức khỏe và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp. Nếu tiếp nhận trẻ khuyết tật, giáo viên cần được bồi dưỡng nghiệp vụ về giáo dục hòa nhập.

Đối với cơ sở có từ 7 trẻ trở lên, phải có quản lý chuyên môn đáp ứng các điều kiện: có bằng cao đẳng sư phạm mầm non trở lên, có tối thiểu 3 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục mầm non, và đảm bảo phẩm chất đạo đức cũng như sức khỏe theo quy định.

Hoạt động trông giữ trẻ là lĩnh vực có yêu cầu pháp lý rất chặt chẽ, nhằm đảm bảo an toàn, sự phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần của trẻ em - đối tượng đặc biệt dễ bị tổn thương và cần được bảo vệ nghiêm ngặt bởi pháp luật.

Ba yếu tố cha mẹ cần lưu tâm khi quyết định gửi con vào cơ sở giữ trẻ

Thực tế, đây không phải lần đầu tiên xảy ra sự việc trẻ nhỏ bị cô giáo, bảo mẫu ra tay đánh đập tàn nhẫn dẫn đến tử vong. Trước bé K., đã có nhiều em nhỏ khác bị mất mạng đau đớn dưới tay những người chăm sóc tại các cơ sở trông giữ trẻ.

Gần đây nhất, sự việc hai bảo mẫu là Nguyễn Thị An và Nguyễn Thị Lành có hành vi đánh đập, tát, dùng chân đạp vào bụng, ngực, đá, dẫm vào đầu, ném cháu bé P.T.Đ., chỉ mới 17 tháng tuổi và gây ra cái chết cho cháu.Thời điểm xảy ra vụ việc, ban đầu hai bảo mẫu khai bé trai tự ngã, không bị tác động bên ngoài.

Sau sự việc, bảo mẫu Nguyễn Thị An bị tuyên án tù chung thân, còn bảo mẫu Nguyễn Thị Lành nhận mức án 20 năm tù về tội giết người.

Bởi vậy, dưới góc độ pháp lý và góc nhìn xã hội, Luật sư Hồ Thị Phượng cho rằng có ba yếu tố mà cha mẹ cần đặc biệt lưu tâm khi quyết định gửi con vào một cơ sở giữ trẻ:

Thứ nhất, phải tìm hiểu kỹ điều kiện hoạt động của cơ sở. Phụ huynh cần yêu cầu cơ sở cung cấp giấy phép thành lập và hoạt động do UBND cấp xã/phường cấp. Bên cạnh đó, cần kiểm tra các điều kiện về cơ sở vật chất, số lượng trẻ/lớp, hệ thống camera, khu vực ăn ngủ, vệ sinh, và các tiêu chuẩn an toàn phòng chống cháy nổ, tai nạn.

Thứ hai, tìm hiểu trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ trông trẻ. Cần ưu tiên những cơ sở có giáo viên, người giữ trẻ được đào tạo sư phạm mầm non bài bản, có kinh nghiệm và cam kết đạo đức nghề nghiệp. Đừng ngại yêu cầu gặp trực tiếp người chăm sóc con mình để quan sát cách họ tương tác và cư xử với trẻ.

Thứ ba, duy trì kết nối thường xuyên với con và cơ sở giữ trẻ. Dù bận rộn, cha mẹ nên dành thời gian trò chuyện với con hằng ngày để quan sát biểu hiện tâm lý, cảm xúc của trẻ. Những thay đổi bất thường như sợ hãi, lảng tránh, hay khóc khi đến lớp đều có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm. Đồng thời, cần thường xuyên kiểm tra camera, trao đổi với người trông trẻ, chủ cơ sở để nắm bắt tình hình.

Song song với sự chủ động của phụ huynh, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cũng cần thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ theo quy định pháp luật: tăng cường thanh tra, kiểm tra; khen thưởng kịp thời các cơ sở mầm non hoạt động tốt; đồng thời xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm, không đảm bảo điều kiện.

Luật sư Hồ Thị Phượng chia sẻ: "Tôi tin rằng, sự cẩn trọng từ đầu của cha mẹ và sự đồng hành sát sao của cơ quan quản lý sẽ tạo nên một “hàng rào pháp lý” vững chắc, bảo vệ an toàn thể chất và tinh thần cho trẻ nhỏ, từ đó phòng ngừa những bi kịch đáng tiếc có thể xảy ra".