‘Viên ngọc đen’ bên bờ biển Hạ Long

Tọa lạc ngay tại trung tâm Quảng trường 30/10 bên bờ Vịnh Hạ Long xinh đẹp, Bảo tàng Quảng Ninh được xem là một công trình văn hóa hoàn hảo và là điểm nhấn của thành phố biển. Ngay khi khánh thành, Bảo tàng Quảng Ninh luôn là điểm đến hấp dẫn thu hút đông đảo người dân và du khách.

Bằng những thủ pháp kiến trúc táo bạo, phần vỏ ngoài của tòa nhà được thiết kế như một tấm gương khổng lồ phản chiếu hình ảnh di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long. Không những thế, tòa nhà được lắp kính bán cường lực có khả năng chống tự vỡ do biến đổi nhiệt.

Với trên 20.000 hiện vật gốc, tiêu biểu được trưng bày tại 3 tầng bên trong và ngoài trời của Bảo tàng với hình thức đặc sắc, hấp dẫn, hiện đại.

Khu vực trưng bày ngoài trời là bộ sưu tập sưu tập các hiện vật thể khối lớn: Bệ phóng tên lửa; Pháo cao xạ; Súng thần công; pháo cổ, tượng ... Đặc biệt, có khối than đá trọng lượng khoảng 28 tấn, được khai thác tại độ sâu âm 176m và được kỷ lục Guiness Việt Nam xác nhận là khối than kíp lê - Antraxit nguyên khối lớn nhất Việt Nam.

Không gian chính của Bảo tàng gồm 3 tầng, phác họa những nét cơ bản và đặc trưng nhất về vùng đất Quảng Ninh theo cả không gian và thời gian. Từ xa xưa đến hiện tại, từ miền núi tới đồng bằng, vùng biển với những hiện vật mang giá trị khoa học cao. Trái với màu đen bên ngoài, không gian bên trong dùng màu trắng làm chủ đạo, làm nổi bật các hiện vật trưng bày.

Ngay khi bước vào tầng trệt của khối nhà bảo tàng, du khách sẽ được chiêm ngưỡng bộ xương cá voi và mô hình thuyền buồm. Tầng 1 được bố trí các cột trưng bày dạng ống núi được làm từ những chất liệu hiện đại. Mỗi ống núi là một không gian riêng của quá trình kiến tạo địa chất, biển và hệ sinh thái biển, động thực vật đặc hữu, các loài côn trùng. Đặc biệt là lớp vải bao phủ in hình ảnh núi đá Vịnh Hạ Long kết hợp với công nghệ trình chiếu ánh sáng tạo hiệu ứng song nước khiến du khách có cảm giác như đang đi giữa lòng đại dương.

Theo cầu thang cuốn, du khách lên tầng 2 của công trình. Khối nhà thiết kế theo mô hình con thuyền bằng gỗ giới thiệu Quảng Ninh qua các thời kỳ tiền sử, sơ sử, chiến thắng Bạch Đằng, kháng chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mỹ và văn hóa Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử.

Khu thu hút nhiều du khách nhất tầng 3 – nơi trưng bày hệ thống mô phỏng hầm lò khai thác than. Một hầm lò khai thác than tỉ lệ 1:1 với những cột chống, xe goòng, công nhân mỏ đang làm việc… đem đến cảm nhận chân thực, sống động nhất cho du khách, tựa như bước vào một hầm lò thực sự. Toàn bộ lịch sử ngành công nghiệp khai thác than Quảng Ninh từ thời Nguyễn, Pháp thuộc cho đến ngày nay được phác họa tương đối đầy đủ tại đây.

Khu trưng bày về văn hóa, đời sống của 14 dân tộc tỉnh Quảng Ninh như Kinh, Dao, Sán Dìu, Tày, Hoa… với những mái nhà, cột gỗ, đồ dùng được mang từ nơi sinh sống của người dân bản địa về tạo dựng thành. Tầng 3 cũng là không gian trưng bày hình ảnh Bác Hồ với Quảng Ninh, nơi vinh dự được đón Bác về thăm 7 lần. Cùng với những tư liệu lịch sử khác, đây là điểm đến có ý nghĩa giáo dục cho thế hệ trẻ.

Ngoài kiến trúc độc đáo, hiện vật phong phú, Bảo tàng Quảng Ninh còn là nơi đang lưu giữ và trưng bày 2 Bảo vật Quốc gia.

Trong đó, bình gốm Đầu Rằm có niên đại Văn hóa Phùng Nguyên muộn, 3.400 - 3000 năm cách ngày nay. Hiện vật được phát hiện tại di chỉ Đầu Rằm thuộc xã Hoàng Tân, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh. Bình gốm Đầu Rằm được nhiều nhà nghiên cứu đánh giá là kiệt tác nghệ thuật gốm tiền sơ sử, là hiện vật gốc độc bản được tìm thấy trong số hàng trăm di tích thời đại tiền sơ sử ở miền Bắc Việt Nam.

Hiện vật thứ hai là Hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử (Niên đại: Thế kỷ XIV), được phát hiện trên con đường hành hương lên Am Ngọa Vân, nơi vua Trần hóa Phật, nằm trong quần thể các di sản nhà Trần tại Đông Triều. Hộp được làm bằng vàng ròng, thân của chiếc hộp được trang trí hoa văn cánh sen khi đậy khít cùng phần nắp thì toàn bộ hộp mang hình dạng của một bông hoa sen đang độ mãn khai. Hộp vàng Ngọa Vân – Yên Tử là một tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao trong sự phát triển mỹ thuật thời Trần.

Với kiến trúc độc đáo, không gian đẹp, nhiều hiện vật trưng bày có giá trị, Bảo tàng Quảng Ninh trở thành địa điểm du lịch mới, thu hút đông đảo người dân và du khách tới tham quan.

Ngày 13/10/2013, nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập tỉnh Quảng Ninh, Bảo tàng Quảng Ninh mới được khánh thành trên tổng diện tích 24.000 m2 tại khu trung tâm Quảng trường 30/10, đường Trần Quốc Nghiễn, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Cụm Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh được thiết kế bởi kiến trúc sư Salvador Pérez Arroyo (Quốc tịch Tây Ban Nha) với mức đầu tư 900 tỷ đồng. Công trình được ví như “Viên ngọc đen bên bờ biển Hạ Long”, được trao giải “Kiến trúc của năm”, do Hội Kiến trúc sư Việt Nam bình bầu và trao tặng