Vấn đề pháp lý vụ xe cứu thương "chặt chém” gia đình bệnh nhân 9,5 triệu đồng ở Thanh Hóa

Mới đây, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết đã triệu tập 3 đối tượng liên quan đến vụ xe cứu thương thu 9,5 triệu đồng cho quãng đường 16km.

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, 3 đối tượng liên quan đến đường dây xe cứu thương "chặt chém" gồm: Nguyễn Công Khánh (SN 1997, trú tại phường Hạc Thành), chủ xe cứu thương; Võ Đại Trường Lâm (SN 1991, trú tại phường Hạc Thành), tài xế điều khiển xe; và Lê Trọng Hải Anh (SN 1996, trú tại phường Tĩnh Gia), sinh viên Trường Cao đẳng Y Thanh Hóa.

Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, kết quả điều tra ban đầu xác định, ngày 14/8/2026, Nguyễn Công Khánh nhận hợp đồng vận chuyển một bệnh nhân đang điều trị tại Khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa về phường Sầm Sơn.

Sau đó, Khánh giao xe cho Lâm điều khiển. Để hỗ trợ chuyến đi, Lâm liên hệ và rủ thêm Hải Anh cùng tham gia.

Tại bệnh viện, Lâm thông báo với người nhà bệnh nhân các khoản chi phí gồm tiền xe, tiền thuê máy thở và các thiết bị hỗ trợ y tế.

Đáng chú ý, Hải Anh trực tiếp tư vấn cho gia đình sử dụng thuốc vận mạch với mức giá 600.000 đồng/chai.

Tin tưởng nhóm này, gia đình bệnh nhân đồng ý mua 7 lọ. Tuy nhiên, qua xác minh, cơ quan công an xác định loại thuốc vận mạch mà các đối tượng sử dụng thực chất là thuốc Adrenaline, được mua trôi nổi trên thị trường với giá gốc chỉ 4.000 đồng/lọ.

Tổng số tiền gia đình bệnh nhân phải thanh toán cho nhóm đối tượng này là 9,5 triệu đồng.

Sau khi thu tiền từ gia đình bệnh nhân, Lâm chuyển một phần cho chủ xe là Khánh, số tiền còn lại được Lâm và Hải Anh chia nhau.

Hiện Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Thanh Hóa đang tiếp tục củng cố tài liệu, chứng cứ, mở rộng điều tra để làm rõ hành vi, vai trò cụ thể của từng đối tượng, từ đó xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Liên quan đến sự việc trên, trao đổi với PV báo Pháp luật Việt Nam, Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư TP.Hà Nội), cho biết: Đây là vụ việc đáng lưu ý không chỉ dưới góc độ pháp lý mà còn đặt ra vấn đề nghiêm trọng về đạo đức xã hội.

Theo Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường, nếu những thông tin ban đầu được cơ quan chức năng xác minh là đúng, hành vi mua thuốc với giá thấp nhưng bán lại cho người nhà bệnh nhân với mức giá cao gấp nhiều lần, trong khi người bệnh đang ở trong tình trạng cấp cứu, gia đình hoảng loạn, thiếu thông tin và kiến thức chuyên môn, là hành vi đáng bị lên án.

Trong những tình huống khẩn cấp, người bệnh và người nhà thường rơi vào trạng thái lo lắng, hoang mang và gần như phải phụ thuộc vào những người đang cung cấp dịch vụ vận chuyển hoặc hỗ trợ y tế.

Bởi vậy, việc lợi dụng hoàn cảnh khó khăn, sự thiếu hiểu biết và tâm lý quẫn bách của người dân để đưa ra thông tin sai lệch hoặc nâng giá bất hợp lý nhằm trục lợi không chỉ có thể xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của người bệnh mà còn đi ngược lại các chuẩn mực đạo đức xã hội.

Đặc biệt, hoạt động vận chuyển người bệnh bằng xe cứu thương hoặc các phương tiện đưa đón bệnh nhân là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí tính mạng con người.

Người sử dụng dịch vụ cần được bảo đảm về tính hợp pháp của hoạt động vận chuyển cũng như sự minh bạch về giá dịch vụ, thuốc và vật tư y tế được sử dụng.

Từ góc độ pháp lý, Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng cơ quan chức năng cần làm rõ toàn diện bản chất vụ việc, tính chất hành vi, hậu quả xảy ra cũng như vai trò của từng cá nhân liên quan trước khi xác định trách nhiệm pháp lý.

Một trong những vấn đề cần được làm rõ là hoạt động vận chuyển người bệnh của những người liên quan có hợp pháp hay không; phương tiện, người điều khiển và những người tham gia hoạt động này có đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật hay không.

Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng cần xác minh nguồn gốc số thuốc được bán cho người nhà bệnh nhân, làm rõ thuốc được mua từ đâu, có hóa đơn, chứng từ hợp pháp hay không; thuốc có đúng chủng loại, thành phần, hàm lượng và bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng hay không.

Theo phân tích của Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường, việc các đối tượng thu tiền với mức giá cao chưa thể ngay lập tức kết luận là hành vi phạm tội.

Cơ quan tiến hành tố tụng cần làm rõ hành vi cụ thể, yếu tố lỗi, mục đích, hậu quả và đặc biệt là các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Trường hợp kết quả xác minh xác định số thuốc được bán là thuốc giả, người thực hiện hành vi biết rõ đây là thuốc giả nhưng vẫn sản xuất hoặc buôn bán, cơ quan chức năng có thể xem xét trách nhiệm hình sự về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Đây là nhóm hành vi đặc biệt nguy hiểm bởi thuốc giả không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn có thể trực tiếp đe dọa đến sức khỏe, tính mạng của người sử dụng.

Một vấn đề quan trọng khác là phải làm rõ bản chất việc người nhà bệnh nhân giao tiền.

Đây là căn cứ có ý nghĩa quyết định để xác định có hay không dấu hiệu của các tội phạm về chiếm đoạt tài sản.

Theo Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường, nếu có căn cứ cho thấy người bán đã sử dụng thủ đoạn gian dối trước hoặc trong thời điểm giao dịch, đưa ra thông tin không đúng sự thật về loại thuốc, công dụng, giá trị hoặc các đặc điểm của thuốc khiến người nhà bệnh nhân hiểu sai và vì tin vào thông tin đó mà giao tiền, cơ quan chức năng có thể xem xét dấu hiệu của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Điểm mấu chốt trong trường hợp này là phải chứng minh được hành vi gian dối có trước hoặc đồng thời với thời điểm người bị hại giao tài sản và chính thủ đoạn gian dối đó là nguyên nhân khiến người bị hại giao tiền.

Theo quy định của pháp luật, hành vi sử dụng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác có thể bị xử lý hình sự khi đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Tuy nhiên, việc áp dụng tội danh và khung hình phạt cụ thể sẽ phụ thuộc vào kết quả điều tra, giá trị tài sản, tính chất hành vi và các tình tiết liên quan.

Trong trường hợp quá trình điều tra xác định những người liên quan không sử dụng thủ đoạn gian dối nhưng lại có hành vi đe dọa, uy hiếp tinh thần, gây sức ép buộc người bệnh hoặc người nhà phải giao tiền thì có thể xem xét dấu hiệu của tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự.

Hành vi đe dọa, uy hiếp có thể được thể hiện bằng lời nói hoặc hành động khiến người bị hại lo sợ, buộc phải miễn cưỡng giao tài sản trái với ý chí tự nguyện của mình.

Ngoài ra, nếu có nhiều người cùng bàn bạc, thống nhất việc mua thuốc, nâng giá, thu tiền và phân chia khoản tiền thu được thì cơ quan chức năng cần làm rõ vai trò, mức độ tham gia và ý thức chủ quan của từng người.

Khi có đủ căn cứ pháp luật, trách nhiệm của các cá nhân liên quan có thể được xem xét theo quy định về đồng phạm.

Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường cũng lưu ý rằng chênh lệch lớn giữa giá mua và giá bán tự thân chưa đủ căn cứ để khẳng định một người đã phạm tội.

Pháp luật hình sự đòi hỏi phải chứng minh đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm, trong đó có hành vi khách quan, lỗi, mục đích chiếm đoạt và mối quan hệ giữa thủ đoạn được sử dụng với việc người bị hại giao tài sản.

Do đó, để xử lý vụ việc thấu tình, đạt lý và đúng quy định pháp luật, cơ quan chức năng cần phân biệt rõ giữa hoạt động mua bán có giá cao với hành vi lợi dụng hoàn cảnh của người bệnh, sử dụng thủ đoạn gian dối hoặc đe dọa nhằm chiếm đoạt tài sản.

Chỉ khi các dấu hiệu cấu thành tội phạm được chứng minh bằng tài liệu, chứng cứ thì mới có căn cứ xử lý hình sự.

Tùy kết quả điều tra, cơ quan chức năng có thể xem xét các dấu hiệu liên quan đến hành vi lừa dối khách hàng, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cưỡng đoạt tài sản hoặc sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh.

Về quyền lợi của người bị thiệt hại, Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng nếu cơ quan chức năng xác định khoản tiền người bệnh hoặc người nhà đã trả cao hơn giá trị thực tế là do hành vi gian dối hoặc hành vi trái pháp luật của người bán thì về nguyên tắc, người bị thiệt hại có quyền yêu cầu hoàn trả tài sản và bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.

Nếu vụ việc được xử lý hình sự và cơ quan tố tụng xác định có hành vi chiếm đoạt tài sản, khoản tiền bị chiếm đoạt có thể được thu hồi để trả lại cho người bị hại trong quá trình giải quyết vụ án.

Người phạm tội cũng có trách nhiệm khắc phục hậu quả, hoàn trả tài sản và bồi thường thiệt hại nếu có.

Tuy nhiên, pháp luật không mặc nhiên xác định cứ bán một sản phẩm với giá cao hơn giá mua thì toàn bộ phần chênh lệch đương nhiên là khoản tiền phải hoàn trả. Điều quan trọng vẫn là phải xác định bản chất giao dịch và hành vi vi phạm pháp luật.

Nếu có chứng cứ cho thấy người bán đã sử dụng thủ đoạn gian dối khiến người nhà bệnh nhân hiểu sai về giá trị, công dụng hoặc tính chất của thuốc và từ đó giao tiền, khoản tiền có được từ hành vi chiếm đoạt có thể bị thu hồi để trả lại cho người bị hại.

Ngược lại, nếu sản phẩm hoàn toàn hợp pháp, người mua biết rõ loại hàng hóa mình mua, biết mức giá được thỏa thuận và tự nguyện thực hiện giao dịch thì việc giá bán cao hơn giá nhập, dù có sự chênh lệch lớn, chưa đủ căn cứ để khẳng định đó là tiền bị chiếm đoạt.

Theo Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường, trong những vụ việc tương tự, người bệnh và gia đình cần chủ động lưu giữ toàn bộ tài liệu, chứng cứ liên quan như tin nhắn, ghi âm, hóa đơn, chứng từ thanh toán, hình ảnh thuốc, vỏ thuốc, thông tin người bán, biển số phương tiện và lời khai của những người chứng kiến.

Đây là những tài liệu quan trọng giúp cơ quan chức năng làm rõ việc người dân đã giao tiền trong hoàn cảnh nào, dựa trên những thông tin gì và số tiền thực tế đã giao là bao nhiêu.

Điều đáng nói, theo vị luật sư, đây không phải là hiện tượng hoàn toàn mới. Trên thực tế đã từng xuất hiện những vụ việc người bệnh hoặc người nhà bệnh nhân bị lợi dụng khi sử dụng dịch vụ vận chuyển, thậm chí có trường hợp bị gây sức ép để phải trả những khoản tiền bất hợp lý.

Thực tế này đặt ra yêu cầu cần tăng cường quản lý đối với hoạt động vận chuyển người bệnh, bảo đảm tính minh bạch trong việc cung cấp dịch vụ và sử dụng thuốc, vật tư y tế; đồng thời có cơ chế kiểm soát hiệu quả để ngăn chặn tình trạng lợi dụng những người đang ở trong hoàn cảnh yếu thế để trục lợi.

Theo Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường, trong những tình huống người bệnh đang cấp cứu hoặc gia đình đang hoảng loạn vì phải đưa người thân đi chữa trị, việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân cần được đặt lên hàng đầu. Bên cạnh việc xử lý đúng người, đúng hành vi và đúng quy định pháp luật, cơ quan chức năng cũng cần quan tâm đến việc thu hồi tài sản, khắc phục hậu quả cho những người bị thiệt hại.

Việc làm rõ vụ việc một cách khách quan, toàn diện không chỉ nhằm xử lý những cá nhân có hành vi vi phạm, nếu có, mà còn là yêu cầu cần thiết để ngăn chặn những hành vi lợi dụng hoàn cảnh cấp bách, sự hoang mang và thiếu thông tin của người bệnh để trục lợi.