Trung tướng Phạm Hồng Cư và cuộc gọi trực tiếp từ Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Như Pháp luật Plus đã giới thiệu ở bài viết trước, Trung tướng Phạm Hồng Cư tên thật Lê Đỗ Nguyên (sinh ngày 11/2/1926, quê ở xã Đông Cương, huyện Đông Sơn (nay là Phường Đông Cương, Thành phố Thanh Hóa), tỉnh Thanh Hóa.

Ông là Chính trị viên Tiểu đoàn Bình Ca, tham gia chiến dịch Việt Bắc Thu Đông, đánh thắng quân Pháp trận đầu trên Sông Lô (1947), Phó chính uỷ Trung đoàn 36, Đại đoàn 308, tham gia các chiến dịch lớn trong đó có chiến dịch Điện Biên Phủ (1951 - 1954), Phái viên Tổng cục Chính trị tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975, Phó tư lệnh Chính trị kiêm Chủ nhiệm chính trị Quân khu 2 (1978 - 1986), Phó Chủ nhiệm TCCT (1986 - 1995). Ông được Nhà nước phong quân hàm Thiếu tướng (1983), Trung tướng (1988).

Ở bài viết này, chúng tôi tiếp tục ghi lại hồi ức của Trung tướng Phạm Hồng Cư sau cuộc điện thoại của đích thân Đại tướng Võ Nguyên Giáp giao một sứ mệnh thiêng liêng, cao cả.

Theo Trung tá Cư, đây là cuộc điện trực tiếp của Đại tướng hạ lệnh cho các tướng của quân đoàn 1, 2, 3 tiến vào Sài Gòn. Trong số các quân đoàn quân đoàn 2 là xa nhất từ Đà Nẵng vào Sài Gòn, quân đoàn 1 khi ấy đã vượt vĩ tuyến 17, quân đoàn 3 khi đó đang ở Tây Nguyên, quân đoàn 4 của anh Hoàng Cầm đang đánh Xuân Lộc. Cho nên 4 quân đoàn sẵn sàng tiến vào Sài Gòn giải phóng miền Nam. Khi ấy tôi vào luôn quân đoàn 2.

Cuộc gặp mặt Lê Linh ở thị xã Đà Nẵng tôi không bao giờ quên được, ký ức Lê Linh kể lại cho tôi chiến dịch Huế - Đà Nẵng. Tôi đã nhận được điện thoại của Đại tướng thần tốc tiến vào Sài Gòn, khi đó tất cả binh lính nghe tôi nói qua loa về mệnh lệnh của Đại tướng thì tất cả đứng dậy hô to “Đại tướng Võ Nguyên Giáp muôn năm...” tất cả lên đường, tiến nhanh vào Sài Gòn.

Tuy nhiên việc cản trở đầu tiên là đi qua phà, nhưng phà đã bị địch phá phải chờ công binh sửa chữa lại, một số đơn vị đi ngược sông đến khu vực vượt ngầm để tranh thủ thời gian, không cần chờ phà.

Suốt từ Đà Nẵng đi qua các tỉnh dọc đường biển Đà Nẵng - Quảng Ngãi - Bình Định - Phú Yên - Khánh Hòa. Suốt quãng đường có một điều rất kỳ lạ mà tôi thấy đó là nhân dân vùng giải phóng đứng ra ngoài đường rất đông đón vẫy chào bộ đội tiến vào. Tôi thấy một nhóm phụ nữ đứng túm tụm lại với nhau tay chỉ trỏ, tôi dừng lại tôi hỏi “các chị tìm ai”,một chị trả lời rằng ở đây có 3 chị có chồng ra Bắc tập kết đợt cuối cùng, các chị ra đây chờ xem có chồng về không, họ hy vọng đoàn quân đi vào sẽ có chồng họ trở về. Tôi rất xúc động.

Khi tiến vào Dinh Độc Lập tôi gặp 2 người, một là Phạm Xuân Thệ - Trung đoàn phó 66, sư đoàn 304, Quân đoàn 2 khi ấy nhiệm vụ là vào trong gặp Tổng thống Dương Văn Minh. Khi vào bên trong tôi thấy tất cả tướng lĩnh chính quyền tay sai đã ngồi đó, họ rất lịch sự. Sau đó tất cả đứng dậy đầu hàng và Phạm Xuân Thệ dẫn độ Dương Văn Minh ra đài phát thanh.

Người thứ 2 là Bùi Tùng là Chính ủy của Lữ đoàn xe tăng thuộc mặt trận B5. Bùi Tùng vừa dẫn Dương Văn Minh ra đài phát thanh vừa suy nghĩ yêu cầu Dương Văn Minh nói cái gì? Sau đó Bùi Tùng đã yêu cầu Dương Văn Minh nói lời đầu hàng: “Lực lượng vũ trang phải hạ vũ khí, chính quyền các cấp phải tự giải tán”. Sau đó Dương Văn Minh đã thực hiện các điều đó trước đài phát thanh Sài Gòn.

Bùi Quang Thận là Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 203 - Chủ nhiệm tăng thiết giáp, Quân đoàn 2 cầm lá cờ của quân giải phóng lên nóc Dinh Độc Lập, sau đó hạ lá cờ của Việt Nam Cộng hoà xuống và kéo cờ của quân giải phóng lên. Trước khi kéo cờ của ta lên nóc Dinh Độc Lập, vì muốn lưu lại khoảnh khắc này, anh đã ghi vào góc cờ: “Bùi Quang Thận - 11h30 ngày 30/4/1975”.

Sau khi Dương Văn Minh đọc lời đầu hàng đó trước đài phát thanh Sài Gòn, tôi nhận được công điện khẩn mang băng nghi âm Dương Văn Minh đọc lời đầu hàng ra Bắc để báo cáo Quân ủy.

Nhắc lại quá khứ hào hùng không chỉ để mỗi người dân Việt Nam khâm phục, tự hào về những thế hệ cách mạng cha anh với ý chí kiên cường, tinh thần hết mình vì độc lập tự do, vì Tổ quốc, vì nhân dân, mà còn để thế hệ hôm nay càng thấy rõ hơn trách nhiệm của mình, xây dựng đất nước ngày càng vững mạnh.

Với tinh thần chiến thắng 30/4, bằng quyết tâm, nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, đất nước ta đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện. Tiềm lực mọi mặt của đất nước được tăng cường. Uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng nâng cao. Có thể nói chúng ta đang từng bước thực hiện được di nguyện của Bác Hồ là sau ngày thắng lợi sẽ “xây dựng đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”.