Trùng tu Di tích quốc gia đình Hữu Bằng: Người dân bức xúc vì di sản biến dạng, chính quyền khẳng định làm đúng!

Dự án phục chế, tu bổ di tích quốc gia Đình Chùa Văn Chỉ Hữu Bằng (xã Tây Phương, Hà Nội) với tổng mức đầu tư 89 tỷ đồng đang trở thành tâm điểm gây tranh cãi. Trong khi người dân địa phương lo ngại về việc di sản 400 năm tuổi bị "biến dạng", đại diện cơ quan quản lý lại khẳng định quá trình tu bổ thực hiện đúng nguyên mẫu.

Di sản biến dạng sau khi "dỡ rào"

Năm 2023, khi dự án được phê duyệt với ngân sách lớn (riêng hạng mục đình làng là 43 tỷ đồng), người dân làng Hữu Bằng vô cùng phấn khởi.

Tuy nhiên, sau quá trình trùng tu do Công ty TNHH Tràng An thực hiện thi công, sự kỳ vọng của người dân đã biến thành nỗi thất vọng.

Theo phản ánh, trong suốt thời gian trùng tu, công trường bị quây tôn kín mít, ngăn cách sự giám sát của cộng đồng.

Đến khi hoàn thiện, những linh vật tinh xảo trên mái đình xưa bị thay thế bằng những hình thù lạ lẫm.

Đặc biệt, biểu tượng "cá chép vượt vũ môn" uy nghiêm nay mang hình dáng khiến nhiều người xót xa.

Không chỉ sai lệch về tạo hình linh vật, người dân còn phản ánh đơn vị thi công tự ý thay mới 100% các con giống, đao đình cổ mà không giữ lại hồn cốt cũ.

Kiến trúc đình cũng bị cho là đã thay đổi: chiều cao bị hạ thấp, phần hè chạy xung quanh từ 4 hàng gạch Bát Tràng bị cắt xén chỉ còn 3 hàng, thu hẹp không gian sử dụng.

Nghiêm trọng hơn, dư luận đặt dấu hỏi về sự biến mất của các vật liệu quý giá như cột cờ bằng gỗ lim, gỗ mỡ dài hơn 20 mét và phiến đá xanh cổ tại khu vực chùa.

Chính quyền địa phương nói gì?

Trước những phản ánh trên, phóng viên đã có buổi làm việc với UBND xã Tây Phương để làm rõ sự việc.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Chung - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng xã Tây Phương khẳng định: "Dự án có ban giám sát cộng đồng. Giữ nguyên mẫu, không có sai ở đây, chỉ là tu bổ, tôn tạo. Như cá chép tháo xuống lắp lên chỉ sơn sửa một chút. Vẫn nguyên cũ, không thay đổi kích thước, không thể sai lệch được. Cái này đã được Sở Văn hóa về kiểm tra. Đấu thầu thì đấu thầu trên hệ thống mạng quốc gia. Việc phản ánh của người dân là không đúng. UBND xã đã có văn bản trả lời".

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Phấn - Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư hạ tầng xã Tây Phương cho rằng vấn đề có nguồn gốc từ trước thời điểm sáp nhập xã: "Vấn đề phát sinh từ hồi chưa sáp nhập chính quyền 2 cấp, xuất phát là do mâu thuẫn nội bộ. Việc này cơ quan công an cũng đã vào cuộc, báo đài đã đưa tin".

Mặc dù khẳng định dự án thực hiện đúng quy định, tuy nhiên tại buổi làm việc với phóng viên, các cán bộ xã chưa cung cấp được các văn bản pháp lý liên quan đến dự án khi được đề nghị.

Ông Đô - Cán bộ xã Tây Phương cho biết sẽ kiểm tra lại và gửi các văn bản này sau.

Cho rằng việc trùng tu đã làm di tích khác đi, nhiều người dân đã có Đơn kiến nghị. Được biết, Cục Di sản văn hóa đã nhiều lần chuyển Đơn kiến nghị từ tháng 5/2025 đến tháng 9/2025 yêu cầu Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội giải quyết nhưng sự việc vẫn kéo dài đến nay.

Trước hai luồng ý kiến trái ngược, người dân làng Hữu Bằng mong muốn các cơ quan chức năng sớm vào cuộc thanh tra làm rõ trách nhiệm của đơn vị thi công và các bên liên quan, đảm bảo yếu tố gốc của di sản được bảo vệ theo Luật Di sản năm 2024.