Triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản nhằm ngăn chặn gian lận, bảo đảm an toàn thực phẩm

Phối hợp với Bộ Công an trong quản lý tem truy xuất nguồn gốc: Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Cục Công nghiệp an ninh (H08), Bộ Công an nghiên cứu, áp dụng tem của Bộ Công an làm vật mang dữ liệu trong Hệ thống TXNG nông sản. Tem của Bộ Công an được sử dụng để gắn mã định danh, mã truy xuất và dữ liệu điện tử của sản phẩm, lô hàng, thùng hàng và container; kết hợp với mã QR, ký số và Hệ thống TXNG của Bộ để tạo cơ chế xác thực nhiều lớp, góp phần chống giả, chống sao chép, tăng cường tính minh bạch và độ tin cậy của thông tin truy xuất. 

Việc phối hợp với Bộ Công an góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về truy xuất nguồn gốc; đáp ứng yêu cầu của thị trường về minh bạch nguồn gốc, an toàn thực phẩm và kiểm soát chuỗi cung ứng; đồng thời bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp, người sản xuất và người tiêu dùng, nâng cao uy tín, năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Hệ thống TXNG nông sản là hệ thống trung tâm của ngành nông nghiệp và môi trường, có khả năng kết nối với: hệ thống TXNG của các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ; hệ thống TXNG của doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu nông sản; hệ thống TXNG của địa phương (hiện trên 20 tỉnh, thành phố đã có hệ thống TXNG); hệ thống TXNG của các bộ, ngành có liên quan (Khoa học và Công nghệ; Công Thương; Y tế; Tài chính, gồm thuế và hải quan); Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Bộ Công an; bảo đảm yêu cầu an toàn thông tin, an ninh mạng theo quy định.

Tổ chức công bố và đưa Hệ thống TXNG nông sản vào vận hành: Ngày 30/6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Lễ công bố Hệ thống TXNG nông sản sau thời gian triển khai thí điểm thành công đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu. 

Tại Lễ công bố, Bộ đã chính thức công bố việc đưa Hệ thống TXNG nông sản vào vận hành từ ngày 01/7/2026; công bố mô hình quản lý tập trung, kết nối mở, xã hội hóa; bộ chuẩn dữ liệu, chuẩn kết nối và giao diện lập trình ứng dụng (API) phục vụ kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Hệ thống của Bộ với các hệ thống truy xuất nguồn gốc của địa phương, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ.

Đồng thời, Bộ ban hành hướng dẫn kỹ thuật và quy trình nghiệp vụ nhằm bảo đảm việc tích hợp, khai thác và chia sẻ dữ liệu được thực hiện thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Thông qua Lễ công bố, Bộ đã thống nhất định hướng triển khai Hệ thống theo nguyên tắc “một lần khai báo, nhiều lần sử dụng”, không thay thế các hệ thống truy xuất nguồn gốc hiện có của doanh nghiệp và địa phương, mà thực hiện kết nối, liên thông trên cơ sở chuẩn dữ liệu dùng chung; qua đó hình thành hạ tầng dữ liệu số thống nhất phục vụ quản lý nhà nước, nâng cao hiệu quả truy xuất nguồn gốc, bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chuẩn dữ liệu về truy xuất nguồn gốc; ban hành thông tư quy định về truy xuất nguồn gốc nông sản, bảo đảm đồng bộ với quy định của pháp luật và yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.

Từng bước hình thành và phát triển hạ tầng dữ liệu số dùng chung về truy xuất nguồn gốc của ngành nông nghiệp và môi trường; đẩy mạnh kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu theo nguyên tắc “một lần khai báo, nhiều lần sử dụng dữ liệu”; phối hợp kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia và các hệ thống thông tin có liên quan theo lộ trình. 

Tổ chức vận hành ổn định Hệ thống TXNG nông sản; chỉ đạo các đơn vị thuộc Bộ, địa phương và doanh nghiệp triển khai kết nối, cập nhật, khai thác, chia sẻ dữ liệu theo quy định.  

Mở rộng phạm vi áp dụng truy xuất nguồn gốc đối với các ngành hàng, sản phẩm xuất khẩu chủ lực và các sản phẩm thuộc danh mục áp dụng truy xuất nguồn gốc theo quy định của pháp luật.

Tiếp tục phát huy mô hình “quản lý tập trung - kết nối mở - xã hội hóa”, huy động sự tham gia của địa phương, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp trong phát triển hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc. 

Tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và định kỳ đánh giá kết quả triển khai; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về truy xuất nguồn gốc.