TP HCM đề xuất nâng Vành đai 3 lên 8 làn cao tốc, vốn hơn 60.000 tỷ đồng

Đề xuất được đưa ra sau khi Thủ tướng yêu cầu rà soát các tuyến cao tốc đã đầu tư theo quy mô phân kỳ giai đoạn một để nghiên cứu nâng cấp, bảo đảm đồng bộ tiêu chuẩn khai thác.

Theo UBND TP HCM, Vành đai 3 được quy hoạch dài khoảng 130 km, quy mô 8 làn xe cao tốc, vận tốc thiết kế 100 km/h. Tuyến đi qua địa bàn TP HCM, Đồng Nai và Tây Ninh, gồm nhiều đoạn do các đơn vị khác nhau đầu tư.

Trong đó, khoảng 8,75 km thuộc dự án thành phần 1A (cầu Nhơn Trạch) do Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận làm chủ đầu tư; khoảng 38,5 km thuộc cao tốc Bến Lức – Long Thành do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) thực hiện; và khoảng 76,34 km do các địa phương triển khai theo Nghị quyết 57/2022 của Quốc hội.

Hiện nay, một số đoạn đã được đưa vào khai thác nhưng quy mô chưa đồng bộ. Chẳng hạn, đoạn Mỹ Phước – Tân Vạn dài khoảng 15,3 km đang vận hành theo tiêu chuẩn đường đô thị 6 làn xe, trong khi cầu Nhơn Trạch có quy mô 4 làn.

Ngoài ra, gần 40 km cao tốc Bến Lức – Long Thành trùng hướng tuyến Vành đai 3 đang được xây dựng với 4 làn cao tốc và 2 làn dừng khẩn cấp.

Phần còn lại dài hơn 76 km đang được các địa phương đầu tư theo quy mô phân kỳ 4 làn cao tốc hạn chế, vận tốc thiết kế 80 km/h. Mỗi làn rộng 3,75 m, mặt cắt ngang khoảng 19,75 m, có dải phân cách giữa và lề đường hai bên.

Tuy nhiên, tuyến chưa có làn dừng khẩn cấp liên tục, chỉ bố trí các điểm dừng cách nhau trung bình khoảng 5 km, khiến một số đoạn chưa đáp ứng đầy đủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường cao tốc.

Theo UBND TP HCM, khi triển khai dự án, các địa phương đã giải phóng mặt bằng theo quy mô hoàn chỉnh 8 làn xe, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng trong tương lai.

Qua rà soát, thành phố cho rằng quy mô đầu tư trên toàn tuyến hiện chưa đồng bộ, một số đoạn chưa đạt chuẩn cao tốc, ảnh hưởng đến năng lực thông hành và an toàn giao thông. Vì vậy cần nghiên cứu phương án đầu tư hoàn chỉnh để bảo đảm khai thác hiệu quả.

TP HCM đã xem xét hai phương án nâng cấp tuyến.

Phương án thứ nhất là bổ sung làn dừng khẩn cấp trong giai đoạn phân kỳ để đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật. Tuy nhiên phương án này gặp nhiều khó khăn do tuyến giai đoạn đầu được xây dựng theo dạng một nửa mặt cắt ngang, chủ yếu ở phía trái tuyến.

Nếu mở rộng để bổ sung làn dừng khẩn cấp rộng khoảng 3 m mỗi bên, nhiều hạng mục đã đầu tư trước đó khó tận dụng, có thể làm tăng chi phí.

Ngoài ra, phần lớn nền đường trên tuyến được xử lý bằng bấc thấm kết hợp gia tải, sử dụng khối lượng lớn cát đắp. Khi nền giai đoạn đầu đã hoàn thành gia tải, việc tiếp tục gia tải phần mở rộng có nguy cơ gây chênh lệch độ lún giữa hai giai đoạn, ảnh hưởng chất lượng công trình.

Trên tuyến cũng có nhiều cầu, trong đó khoảng 14 cầu trên các đoạn đi bằng. Nếu mở rộng thêm làn dừng khẩn cấp liên tục, một số cầu vượt sông sẽ khó mở rộng tương ứng, có thể tạo điểm thu hẹp mặt cắt, giống nút thắt cổ chai và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Vì vậy, UBND TP HCM kiến nghị lựa chọn phương án thứ hai, tức đầu tư hoàn chỉnh toàn tuyến Vành đai 3 theo quy mô 8 làn cao tốc theo quy hoạch.

Phương án này bao gồm cả đoạn Mỹ Phước – Tân Vạn và dự án thành phần 1A cầu Nhơn Trạch, đồng thời cho phép vừa khai thác giao thông vừa triển khai mở rộng.

Hệ thống đường song hành hai bên tuyến sẽ do các địa phương có tuyến đi qua nghiên cứu quy mô và lộ trình đầu tư phù hợp.

Theo tính toán sơ bộ, tổng mức đầu tư của phương án mở rộng toàn tuyến khoảng hơn 60.000 tỷ đồng. Nguồn vốn có thể thực hiện bằng đầu tư công hoặc theo phương thức đối tác công tư (PPP).

TP HCM cho rằng việc nâng cấp Vành đai 3 lên 8 làn xe cao tốc sẽ đáp ứng lưu lượng giao thông theo dự báo, hạn chế nguy cơ ùn tắc và tai nạn, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội và tăng cường liên kết vùng.

Phương án này cũng được đánh giá khả thi do phần lớn mặt bằng đã giải phóng theo quy mô hoàn chỉnh, cho phép mở rộng thuận lợi khi triển khai.

Trên cơ sở đó, UBND TP HCM đề nghị Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư hoàn chỉnh Vành đai 3 theo quy mô 8 làn cao tốc.

Thành phố cũng đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận rà soát, điều chỉnh dự án thành phần cầu Nhơn Trạch để bảo đảm đồng bộ với phương án đầu tư toàn tuyến.

Dự án Vành đai 3 TP HCM được khởi công từ tháng 6/2023, gồm 4 dự án thành phần do TP HCM, Đồng Nai và Tây Ninh làm chủ đầu tư, với tổng vốn hơn 75.300 tỷ đồng. Hiện tổng thể dự án đạt khoảng 70% khối lượng và dự kiến thông xe toàn tuyến trong năm 2026.