Tổng Bí thư Tô Lâm: Nghệ An phải đổi mới tư duy, đột phá, lựa chọn lối đi bền vững có chiều sâu

Sáng 15/5, trong chuyến thăm và làm việc tại Nghệ An, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng Đoàn công tác Trung ương làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An về tình hình, kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX và một số nhiệm vụ trọng tâm năm 2025.

Tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Nghệ An, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã có phát biểu sâu sắc, tâm huyết, gợi mở nhiều định hướng phát triển cho tỉnh. Báo Pháp luật Việt lược ghi phát biểu.

Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ vui mừng và xúc động cùng Đoàn công tác của Trung ương trở lại Nghệ An - vùng đất "địa linh nhân kiệt"', nơi hun đúc khí chất của những con người kiên trung, tài hoa. Đây không chỉ là mảnh đất lịch sử, mà còn là vùng đất tiêu biểu của khát vọng vươn lên, vượt khó, chinh phục mọi đỉnh cao.

Điểm lại những kết quả nổi bật tỉnh Nghệ An đã đạt được trong thời gian qua, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, những kết quả này thể hiện rõ tinh thần đoàn kết, thống nhất trong toàn hệ thống chính trị; sự quyết liệt, năng động trong lãnh đạo, chỉ đạo; sự nỗ lực, đồng lòng của cản bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân trong tỉnh. Thay mặt Bộ Chính trị và đoàn công tác Trung ương, Tổng Bí thư chúc mừng và biểu dương những thành tựu quan trọng, toàn diện mà Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân tỉnh Nghệ An đã đạt được trong thời gian qua.

Bên cạnh những kết quả quan trọng, Tổng Bí thư yêu cầu cần nhìn rõ những "nút thắt" phát triển của tỉnh. Theo Tổng Bí thư, Nghệ An cần tận dụng thời cơ lịch sử khi được Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 39-NQ/TW, được trao cơ chế đặc thù để không chỉ "phấn đấu trở thành tỉnh khá" như Bác Hồ từng căn dặn, mà xa hơn, phải trở thành mô hình phát triển hiện đại của miền Trung trong kỷ nguyên mới. Đây là lúc không thể chờ đợi mà phải tiên phong.

Trong bối cảnh thế giới chuyển động nhanh, sâu, rộng dưới tác động của trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, chuyển đổi năng lượng và dịch chuyển địa chính trị toàn cầu, Nghệ An cần lựa chọn cho mình một hướng đi bền vững, có chiều sâu. Nghệ An được giao chỉ tiêu tăng trưởng 10,5% năm 2025, đây thách thức không nhỏ đối với tỉnh. Tổng Bí thư đề nghị Nghệ An tập trung cao vào một số định hướng lớn sau:

Điều quan trọng trước tiên và căn bản nhất là phải đảm bảo môi trường an ninh, an toàn, thuận lợi để phát triển, nâng cao đời sống nhân dân.

Đảng phải giữ vai trò trung tâm trong tất cả các quyết sách. Phải tiếp tục giữ vững quốc phòng - an ninh trên địa bàn tỉnh, Quân khu và cả vùng, tạo thế trận phòng thủ vững chắc bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ. Phải chủ động nắm chắc tình hình không để bị động, bất ngờ; không để các thế lực thù địch sử dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Chú trọng giữ vững an ninh biên giới, nhiệm vụ này không chỉ là giữ đất, giữ rừng, mà còn là giữ lòng dân, giữ bản sắc văn hóa dân tộc; nâng cao ý thức quốc phòng toàn dân, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc. Đồng thời thực hiện tốt công tác đối ngoại với nước bạn Lào, tạo ra vùng biên giới hòa bình, ổn định, hữu nghị và phát triển.

Nhiệm vụ rất quan trọng tiếp theo là tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW, bảo đảm "tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả". Nghệ An cần triển khai mô hình chính quyền 2 cấp (tỉnh và cơ sở) đảm bảo hiệu quả, thông suốt để phát huy tốt nguyên tắc "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

Đặc biệt, công tác chuẩn bị Đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XX không chỉ là tổng kết một nhiệm kỳ, mà phải là dịp quan trọng để "thiết kế lại tư duy phát triển", tái định hình mục tiêu dài hạn, lựa chọn chiến lược đổi mới phù hợp với thời đại, và chuẩn bị nhân sự thật sự tiêu biểu, có khát vọng lớn, năng lực dẫn dắt và tư duy tích hợp đa ngành, đa chiều. Công tác nhân sự phải là quá trình lựa chọn công tâm, khách quan, kỹ lưỡng, đảm bảo xây dựng được đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, bản lĩnh chính trị và tư duy đổi mới, không những "đủ đức, đủ tài" mà còn phải "đủ tâm, đủ tầm, đủ sức, đủ nhiệt huyết cách mạng" vì sự phát triển đi lên của tỉnh.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy cần tập trung cao độ cho nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược là lãnh đạo tổ chức thành công đại hội đảng bộ các cấp, đặc biệt là Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Đây không chỉ là yêu cầu về mặt tổ chức, mà còn là thời điểm then chốt để đánh giá khách quan chặng đường đã qua, nhìn nhận đúng thực tiễn, đồng thời kiến tạo tầm nhìn phát triển dài hạn, phù hợp với bối cảnh mới, yêu cầu mới và khát vọng vươn lên mạnh mẽ hơn nữa của tỉnh. Thành công của đại hội đảng các cấp, của Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX sẽ là tiền đề trực tiếp, quan trọng, là bước chuẩn bị căn cơ để Nghệ An bứt phá mạnh mẽ hơn trong nhiệm kỳ tới.

Việc tổ chức đại hội phải bám sát tinh thần Chỉ thị số 45-CT/TW ngày 14/4/2025 và những chỉ thị liên quan của Bộ Chính trị về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; trong đó đặc biệt chú trọng hai khâu cốt lõi: Xây dựng văn kiện và chuẩn bị nhân sự.

Thứ hai là đột phá về tư duy và thể chế phát triển

Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu tỉnh cần mạnh dạn chuyển từ "phát triển theo chiều rộng" sang "tăng trưởng dựa vào đổi mới sáng tạo, hiệu quả và giá trị gia tăng cao" dựa trên khoa học, công nghệ và con người, bảo đảm hài hòa, bền vững giữa kinh tế, văn hóa - xã hội và môi trường. Chuyển đổi tư duy từ "quản lý" sang "kiến tạo - phục vụ".

Nghệ An cần xây dựng các "vùng động lực vệ tinh", ở khu vực miền núi, từng bước hình thành trung tâm cụm xã phát triển toàn diện, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, hạ tầng thương mại, tài chính vi mô và dịch vụ công số cơ sở. Chú trọng phát triển bao trùm, hỗ trợ sinh kế bền vững, giúp người dân chủ động vươn lên thoát nghèo. Lưu ý mọi người dân đều được quan tâm trên hành trình tiến về phía trước. Đây không chỉ là trách nhiệm chính trị mà còn là đạo lý phát triển.

Thứ ba là phát triển nền kinh tế trên 4 trụ cột chiến lược

Nghệ An cần xây dựng một mô hình tăng trưởng hiện đại, có chiều sâu và năng lực thích ứng cao, dựa trên 4 trụ cột kinh tế chiến lược bao gồm: Kinh tế xanh - kinh tế số - kinh tế biển - kinh tế tri thức. Phát triển nông nghiệp hữu cơ, công nghiệp sạch, đô thị sinh thái và kinh tế tuần hoàn, các ngành dịch vụ chất lượng cao. Tỉnh cần có cơ chế khuyến khích mạnh doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ 4.0 (như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ số,...) để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh.

Tỉnh phải nhanh chóng đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị "Về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Quốc gia" vào cuộc sống; cần đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, hình thành các vùng sản xuất số trong nông nghiệp và công nghiệp, phát triển hạ tầng viễn thông, dữ liệu mở và dịch vụ công trực tuyến đồng bộ từ tỉnh đến xã. Phấn đấu đến 2030, Nghệ An cơ bản hoàn thành chính quyền số, đạt mức cao về chỉ số kinh tế số và xã hội số. Ươm tạo doanh nghiệp khoa học công nghệ, startup đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, thương mại số, AI ứng dụng, an ninh mạng, quản lý đô thị thông minh.

Thứ tư là phát triển kinh tế tư nhân trở thành "một động lực quan trọng nhất" của nền kinh tế

Nghệ An cần tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách và môi trường phát triển cho khu vực tư nhân theo hướng đồng bộ, ổn định, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh. Tổng Bí thư yêu cầu phải tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, phấn đấu thuộc nhóm 10 tỉnh dẫn đầu cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX), chỉ số sự hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính (SIPAS); thuộc nhóm 15 tỉnh dẫn đầu chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công (PAPI); riêng đối với chỉ số chuyển đổi số (DTI) cần phải nỗ lực vươn lên mạnh mẽ, phấn đấu thuộc nhóm khá của cả nước trong thời gian sớm nhất.

Phải cải cách một cách thực chất, mạnh dạn cắt bỏ những thủ tục rườm rà, nâng cao trách nhiệm công vụ, đưa công nghệ số vào mọi khâu quản trị để tạo dựng chính quyền hiện đại, minh bạch, hiệu quả, hướng tới 100% hồ sơ công việc tại cấp tỉnh và 90% tại cấp xã được xử lý trên môi trường mạng (để người dân cảm thấy dịch vụ công thuận lợi thực sự, thực chất, chứ không phải làm trên môi trường mạng nhưng nhân dân vẫn phải đi lại, chờ đợi lâu, vất vả, mất thời gian hơn cách làm trực tiếp thông thường).

Phải chủ động xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp tư nhân, không chỉ gồm vốn và hạ tầng, mà còn chính sách ưu đãi thông minh, môi trường cạnh tranh công bằng và hệ thống tư vấn, đào tạo và kết nối hiệu quả. Tỉnh cần thúc đẩy hình thành các cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị vùng do doanh nghiệp tư nhân làm trung tâm. Thúc đẩy liên kết giữa các doanh nghiệp vừa và nhỏ với các tập đoàn lớn, các trường đại học, viện nghiên cứu để cùng nâng tầm năng lực cạnh tranh. Phát triển kinh tế tư nhân cũng đòi hỏi phải nâng cao năng lực quản trị, đạo đức kinh doanh, bản lĩnh hội nhập và trách nhiệm cộng đồng của đội ngũ doanh nhân. Nghệ An cần nuôi dưỡng một thế hệ doanh nhân xứ Nghệ mới, giàu khát vọng, bản lĩnh, trí tuệ, có tâm và có tầm, những người không chỉ làm giàu chính đáng, mà còn tiên phong cống hiến vì sự phát triển phồn vinh, bao trùm và nhân văn của quê hương.

Sự phát triển bền vững của khu vực kinh tế tư nhân chỉ có thể thực hiện khi song hành với một chính quyền đồng hành, thân thiện và minh bạch. Chính quyền các cấp phải coi sự thành công của doanh nghiệp là thành công của địa phương, chủ động tháo gỡ khó khăn, bảo vệ quyền tài sản, bảo đảm an toàn đầu tư và tạo dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, tin cậy, chi phí thấp.

Thứ năm là lấy con người xứ Nghệ làm trung tâm và động lực phát triển

Nghệ An là vùng đất "địa linh nhân kiệt", nơi kết tinh truyền thống hiếu học, yêu nước, cách mạng và nhân văn sâu sắc, cần xác lập trụ cột phát triển văn hóa - con người như một "hệ sinh thái mềm" nền tảng, tạo nên bản sắc riêng và sức sống nội sinh cho toàn bộ tiến trình phát triển. Trước hết, cần phát triển toàn diện, có chiều sâu giáo dục - đào tạo, từ giáo dục phổ thông chất lượng cao, đến giáo dục nghề nghiệp hiện đại, giáo dục đại học và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Nghệ An phải hình thành và lan toa mạnh mẽ "không gian văn hóa Hồ Chí Minh", tinh thần học và làm theo Bác phải thấm đẫm trong hành vi ứng xử, đạo đức công vụ, tinh thần phục sự nhân dân của từng cán bộ, đảng viên, công chức. Không gian ấy phải sống trong đời sống thường nhật, trong môi trường công sở, trong gia đình và học đường, trở thành nền tảng tinh thần và chuẩn mực phát triển của xã hội Nghệ An.

Bên cạnh đó, cần xây dựng hệ sinh thái văn hóa đặc sắc, vừa bảo tồn vừa sáng tạo và lan tỏa: Từ di sản vật thể đến phi vật thể, từ làn điệu dân ca đến lễ hội truyền thống, từ nghề thủ công đến biểu tượng hiện đại. Cần kết nối văn hóa truyền thống với công nghệ số để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, du lịch thông minh, giáo dục trải nghiệm, truyền thông sáng tạo, biến văn hóa trở thành nguồn lực kinh tế và sức mạnh mềm cạnh tranh.

Trên tất cả, chính con người Nghệ An một khi được phát triển toàn diện cả về trí tuệ, kỹ năng, đạo đức, thể chất và tinh thần thì sẽ trở thành chủ thể đủ khả năng dẫn dắt mọi mô hình tăng trưởng. Một thế hệ mới mang bản sắc xứ Nghệ, đủ khát vọng, đủ tri thức, đủ phẩm chất và năng lực làm chủ thời đại, sẽ là lực lượng dẫn dắt tỉnh nhà bước vào hành trình phát triển nhanh, xanh, bền vững và có chiều sâu bản sắc trong thế kỷ XXI. Cần khơi dậy tinh thần tiên phong: Nghệ An đi trước, vượt trước. Tổng Bí thư kêu gọi toàn thể đội ngũ cán bộ, đảng viên, doanh nghiệp và nhân dân tỉnh Nghệ An hãy cùng nhau khơi dậy mạnh mẽ tinh thần tiên phong, tinh thần đã từng làm nên một Nghệ An "đi đầu dậy trước" trong các phong trào yêu nước, cách mạng giải phóng dân tộc, và kiến quốc sau hòa bình.

Thứ sáu là xây dựng Đảng vững mạnh, chính quyền liêm chính, hiệu lực, hiệu quả

Là quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh - người khai sáng tư tưởng và mô hình tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghệ An có trách nhiệm chính trị và đạo lý đặc biệt trong việc xây dựng Đảng bộ tỉnh thật sự trong sạch, vững mạnh, kiểu mẫu về bản lĩnh chính trị, trí tuệ tổ chức, đạo đức công vụ và phương pháp lãnh đạo. Đây không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên, mà phải trở thành một trụ cột phát triển mang tầm chiến lược.

Trước hết, Nghệ An cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng khoa học, thực chất, gần dân, gắn lý luận với thực tiễn, gắn vai trò của Đảng với năng lực kiến tạo chính sách và kiểm soát quyền lực. Công tác lãnh đạo phải lấy hiệu quả phát triển và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo trung tâm, tránh hình thức, hành chính hóa hay xa rời thực tiễn.

Tỉnh cần kiên quyết sắp xếp bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, đồng bộ và chuyên nghiệp, trên tinh thần "một việc - một đầu mối - một người chịu trách nhiệm". Mỗi cán bộ, đảng viên, đặc biệt là người đứng đầu, phải thực sự gương mẫu, có năng lực đổi mới, hành động quyết liệt, dám chịu trách nhiệm, hết lòng vì việc chung.

Xây dựng Đảng bộ vững mạnh và chính quyền liêm chính chính là điều kiện tiên quyết để tỉnh Nghệ An thực hiện thành công mọi mục tiêu kinh tế - xã hội, phát triển bao trùm và bền vững, xứng đáng với vai trò là cực tăng trưởng mới, là tiêu biểu về "chính trị - đạo đức - trí tuệ" trong lòng nhân dân cả nước.

Đưa công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực phải trở thành ý thức tự giác, là văn hóa chính trị của hệ thống. Nghệ An cần xây dựng một nền hành chính công khai, minh bạch, liêm chính và kỷ luật, trong đó kiểm tra, giám sát nội bộ phải gắn chặt với trách nhiệm giải trình và văn hóa chịu trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức.

“Hôm nay, trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của khát vọng hùng cường, hội nhập toàn diện và đổi mới sâu rộng, tinh thần ấy càng phải được thắp sáng bằng hành động cụ thể của đảng bộ, chính quyền và cả hệ thống chính trị của Nghệ An. Với vị thế là tỉnh có diện tích lớn, dân số đông, truyền thống cách mạng sâu sắc, sức mạnh vốn con người và đã được Trung ương trao cơ chế đặc thù, Nghệ An có thể và cần đi trước một bước trong tư duy chiến lược, mô hình phát triển và phương thức hành động. Tỉnh phải trở thành điển hình phát triển địa phương hiện đại trong kỷ nguyên mới, nơi hội tụ của quản trị tiến bộ, sáng tạo xã hội, năng lực công nghệ và khát vọng con người. Nghệ An không chỉ đang đứng trước một cơ hội phát triển mới, mà còn đứng trước một thử thách của bản lĩnh, của tầm nhìn và của sự lựa chọn. Đây là lúc Nghệ An phải hành động bằng tinh thần của người tiên phong.” - Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh.

Thay mặt Đoàn công tác của Trung ương, đồng chí Tổng Bí thư chúc tỉnh Nghệ An không ngừng vươn lên, phát triển thịnh vượng, xứng đáng là trung tâm của vùng và là niềm tự hào của cả nước.Thay mặt Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân tỉnh nhà, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Đức Trung trân trọng cảm ơn sự quan tâm của Trung ương, của đồng chí Tổng Bí Thư dành cho tỉnh Nghệ An trong suốt thời gian qua.

Tỉnh Nghệ An trân trọng cảm ơn và nghiêm túc tiếp thu toàn diện những chỉ đạo, gợi mở cụ thể, sâu sắc của đồng chí Tổng Bí thư cũng như những ý kiến định hướng của các đồng chí trong Đoàn công tác Trung ương để đưa vào chương trình công tác năm 2025 và nội dung văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX; chỉ đạo Đại hội Đảng các cấp. Đảng bộ tỉnh Nghệ An sẽ tiếp tục phát huy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, thống nhất, đổi mới tư duy và hành động cụ thể, quyết liệt để thực hiện mục tiêu đưa Nghệ An phát triển xứng với vị trí, vai trò; xứng đáng với niềm tin của Trung ương và đồng chí Tổng Bí thư đặt ra. “Nghệ An tự hào là quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh và luôn nỗ lực để xứng đáng là quê hương của Bác” - Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Đức Trung bày tỏ.

Ngay sau khi kết thúc buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng Đoàn công tác Trung ương đã tới thăm Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Sáu tại nhà riêng ở phường Bến Thủy, thành phố Vinh.