Không lấy mô không tái tạo, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi
Đó là một trong những nội dung quan trọng được khẳng định tại Dự thảo luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được các Đại biểu tán thành thông qua ngày 21/11, với 415/474 đại biểu tán thành.
Dự thảo Luật sau khi tiếp thu, chỉnh lý gồm 7 chương, 39 điều. Luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2028.
Trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự án Luật trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo theo hướng tăng cường các quy định bảo vệ người hiến, đặc biệt là người dưới 18 tuổi.
Theo đó, dự thảo Luật khẳng định không lấy mô không tái tạo, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi; việc đăng ký hiến chỉ áp dụng đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên, nhằm bảo đảm người đăng ký có đủ năng lực, nhận thức và việc hiến hoàn toàn tự nguyện.
Giải trình về nội dung nhận được nhiều ý kiến tại nghị trường và trong xã hội, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, Chính phủ đã cân nhắc, lắng nghe những băn khoăn liên quan đến việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể của trẻ em.

"Chính phủ trân trọng và thấu hiểu những băn khoăn đó bởi tất cả đều xuất phát từ tình thương và trách nhiệm đối với trẻ em", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Tuy nhiên, dự thảo Luật vẫn giữ lại một trường hợp hiến mô tái tạo khi còn sống vì lợi ích sống còn của chính trẻ em.
Cụ thể, trẻ có thể hiến mô tái tạo như tế bào gốc tạo máu để giúp anh, chị, em ruột mắc các bệnh máu ác tính hoặc bệnh máu bẩm sinh nặng.
Theo Bộ trưởng, ghép tế bào gốc là cơ hội chữa khỏi duy nhất đối với anh, chị, em của những em bé này.
Việc hiến phải có sự đồng ý của chính trẻ, văn bản đồng ý của cha mẹ; trẻ và cha mẹ đều được tư vấn độc lập về pháp luật, sức khỏe và đánh giá tâm lý - xã hội phù hợp với độ tuổi.
Việc hiến phải được xem xét bởi Hội đồng tư vấn có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em hoặc tổ chức bảo vệ quyền trẻ em. Người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải chấp thuận bằng văn bản.
"Chỉ cần trẻ hoặc cha mẹ có biểu hiện không đồng thuận ở bất kỳ thời điểm nào, việc lấy mô tái tạo phải dừng lại", Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh.
Dự thảo Luật cũng thu hẹp phạm vi người đại diện đồng ý cho hiến, quy định rõ người có quyền đồng ý theo thứ tự ưu tiên và cách xử lý khi các thành viên có ý kiến khác nhau; làm rõ người đại diện đối với người hiến từ đủ 18 tuổi trở lên.
Bên cạnh đó, một nội dung quan trọng khác được Bộ trưởng đề cập là việc đăng ký hiến không đồng nghĩa với việc người đăng ký đương nhiên đủ điều kiện để được lấy mô, bộ phận cơ thể hoặc lấy xác.
Người đã đăng ký hiến, người đại diện của người hiến hoặc cha đẻ, mẹ đẻ của người hiến có quyền từ chối hiến tại bất kỳ thời điểm nào.
Đồng thời , nhằm siết điều kiện hiến, ghép để ngăn chặn hành vi mua bán, Luật nhấn mạnh việc tăng cường phòng ngừa, dự thảo Luật nâng số hành vi bị nghiêm cấm từ 10 lên 29.
Trong đó, bổ sung các hành vi mua bán, môi giới mô, bộ phận cơ thể người; lợi dụng việc nuôi con nuôi, chăm sóc thay thế, quan hệ giám hộ hoặc quan hệ lệ thuộc để hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người; đưa người Việt Nam ra nước ngoài để mua bán mô, bộ phận cơ thể người hoặc đưa người nước ngoài vào Việt Nam để tiến hành ghép trái quy định.
Dự thảo cũng xác định ngày 20/5 hằng năm là Ngày Tri ân người hiến mô, bộ phận cơ thể, nhằm tôn vinh người hiến, gia đình người hiến và nâng cao nhận thức xã hội về nghĩa cử nhân đạo này.
Dự thảo Luật quy định các nội dung có tính nguyên tắc về xác định chết não, chết tuần hoàn; yêu cầu phải có đủ tiêu chuẩn chuyên môn và kết luận bằng văn bản của hội đồng.
Thành phần hội đồng, nguyên tắc đánh giá độc lập cũng được quy định; tiêu chuẩn xác định phải bao gồm các tiêu chuẩn về lâm sàng, cận lâm sàng và thời gian theo tiêu chuẩn quốc tế.
"Ngay cả khi đã có kết luận chết não, chết tuần hoàn, việc hiến vẫn hoàn toàn do gia đình quyết định.
Gia đình được tư vấn, cung cấp đầy đủ thông tin và có quyền từ chối ở bất kỳ thời điểm nào", Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh.











