Tọa đàm Góp ý dự thảo văn kiện Đại hội XIII của Đảng tại Báo Pháp luật Việt Nam

Tọa đàm Chung tay Xóa nghèo Pháp luật: Tập trung nguồn lực để tinh thần thượng tôn pháp luật trở thành hơi thở người dân mọi miền đất nước.

Tọa đàm Chung tay xóa nghèo Pháp luật

Ra mắt trang tọa đàm trực tuyến giữa chính quyền với người dân ở Hà Nội

Tọa đàm về giảng dạy trực tuyến: Thuận lợi, khó khăn và giải pháp

Ông Nguyễn Kim Tinh, Phó Bí thư thường trực Đảng uỷ Bộ Tư pháp; TS. Đào Văn Hội, Bí thư Đảng uỷ, Tổng Biên tập Báo PLVN (PLVN) chủ trì Tọa đàm.

Tham dự Tọa đàm có ông Hoàng Thế Liên, nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp; ông Nguyễn Hồng Tuyến, Trưởng ban Tuyên giáo Đảng ủy, Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật, Bộ Tư pháp; Thượng tá Nguyễn Xuân Bách, Phó Chủ nhiệm Chính trị, Bộ đội Biên phòng; Ông Nguyễn Túc, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Văn hóa - Xã hội, Ủy ban TW MTTQ Việt Nam; Ông Nguyễn Hữu Chung, Trưởng phòng Tuyên truyền - Báo chí, Ban Tuyên giáo, Đảng uỷ Khối các cơ quan Trung ương; Ông Tuấn Đạo Thành, Chủ tịch Hiệp hội Công chứng Việt Nam; bà Tô Thị Thanh Hương, Phó Chủ tịch Hội Luật gia Thành phố Hà Nội; Ông Nguyễn Văn Cương, Viện trưởng Viện Khoa học Pháp lý;

Ông Đỗ Xuân Lân, Chánh Văn phòng Đảng - Đoàn Thể, Bộ Tư pháp; PGS. TS Phan Hữu Tích, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Đại sứ Trần Đức Mậu, Nguyên Vụ trưởng Vụ chính sách đối ngoại, Bộ Ngoại giao; Ông Vũ Hoài Nam, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật; Ông Phan Hồng Nguyên, Phó Vụ trưởng Vụ Phổ biến giáo dục pháp luật; Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật, Giám đốc Công ty Luật hợp danh Đông Nam Á.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, TS.Đào Văn Hội - Tổng Biên tập báo PLVN cho biết, để triển khai lấy ý kiến toàn dân góp ý văn kiện Đại hội đại biểu lần thứ XIII của Đảng. Báo PLVN đã mở chuyên mục góp ý văn kiện Đại hội đại biểu lần thứ XIII của Đảng và ghi nhận nhiều ý kiến của các tầng lớp nhân dân, bạn đọc góp ý văn kiện.

Tọa đàm “Góp ý dự thảo văn kiện Đại hội đại biểu lần thứ XIII của Đảng” do Đảng ủy Báo PLVN tổ chức hôm nay là một hoạt động để ghi nhận trí tuệ, ý kiến sáng tạo, tâm huyết của các chuyên gia trong và ngoài ngành Tư pháp, góp ý hoàn thiện văn kiện hết sức quan trọng của Đảng và Nhà nước trong nhiệm kỳ 5 năm và thời gian tới.

Các đại biểu tham gia Tọa đàm là các chuyên gia trong ngành Tư pháp, là các đối tác, cộng tác viên của Báo PLVN trong công tác truyền thông pháp luật. Tổng Biên tập báo PLVN hy vọng, qua Tọa đàm, những người làm báo PLVN sẽ được kết thân hơn nữa với các chuyên gia trong và ngoài ngành Tư pháp trong những chương trình, sự kiện mang nhiều ý nghĩa về pháp lý, xây dựng pháp luật, NNPQ của báo PLVN.

Dẫn đề Tọa đàm, ông Nguyễn Kim Tinh, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Bộ Tư pháp khẳng định, các chuyên gia tham gia Tọa đàm đến từ nhiều lĩnh vực hoạt động sẽ có những ý kiến đa dạng, toàn diện để góp ý vào dự thảo văn kiện Đại hội đại biểu lần thứ XIII của Đảng.

Văn kiện trình Đại hội đại biểu lần thứ XIII của Đảng gồm Dự thảo Báo cáo chính trị tại Đại hội XIII của Đảng; Dự thảo Báo cáo tổng kết thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2011 - 2020, xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 – 2030; Dự thảo Báo cáo đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016 - 2020 và phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 – 2025, Dự thảo Báo cáo đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016 - 2020 và phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 – 2025.

Dự thảo văn kiện của Đại hội đại biểu lần thứ XIII của Đảng đã thể hiện rõ, 5 năm qua, nắm bắt thời cơ, thuận lợi; vượt qua thách thức, khó khăn, với sự đồng lòng, nhất trí, quyết tâm cao, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đã nỗ lực phấn đấu đạt được những thành tựu rất quan trọng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, chúng ta cũng thừa nhận những khuyết điểm, hạn chế còn tồn tại và rút ra một số bài học kinh nghiệm; một trong số đó là việc chú trọng đặc biệt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng cả về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức, cán bộ; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; thường xuyên củng cố, tăng cường đoàn kết trong Đảng và hệ thống chính trị…

Sau 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới, 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH, đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện so với những năm trước đổi mới.

Những thành tựu của 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới đã tiếp tục khẳng định đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng đắn, sáng tạo; những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử là sản phẩm kết tinh sức sáng tạo của Đảng và nhân dân ta, khẳng định con đường đi lên CNXH của nước ta là phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại; khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Ông Nguyễn Kim Tinh đề nghị các đại biểu góp ý vào những điểm chính, cốt lõi của văn kiện, làm sáng tỏ các vấn đề nhằm hoàn thiện văn kiện trước khi trình Đại hội đại biểu lần thứ XIII của Đảng.

Sau khi nghiên cứu 4 bản dự thảo văn kiện Đại hội XIII của Đảng, ông Hoàng Thế Liên – Nguyên Thứ trưởng thường trực Bộ Tư pháp cho rằng, dự thảo tiếp cận rất trúng trong nhiều vấn đề đặt ra. "Chúng ta đã chú trọng nhiều việc xây dựng văn kiện để đánh giá đúng những gì đã diễn ra, vị trí chúng ta hiện nay và những gì cần giải quyết trong thời gian tới. Trước thềm đại hội, rất hoan nghênh Đảng ta đã dành thời gian cho toàn dân tham gia góp ý văn kiện, tôi tin đợt sinh hoạt chính trị này vô cùng quan trọng. Có thể thấy rằng so với các văn kiện khác, chất lượng văn kiện lần này cao hơn, có tính toàn diện hơn, sắc nét hơn", Nguyên Thứ trưởng thường trực Bộ Tư pháp nói.

Ông Hoàng Thế Liên góp ý một số nội dung sau: Thứ nhất, chủ trương lớn công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước là quan điểm đúng, nhưng tôi nghĩ công nghiệp hóa phải trên đặc trưng thế mạnh của dân tộc mình, vì thế nên đặt trọng tâm công nghiệp hóa vào nông nghiệp. "Nếu chúng ta hướng công nghiệp hóa vào hiện đại hóa và công nghiệp hóa nền nông nghiệp Việt Nam thì chúng ta sẽ đạt nhiều thành tựu đáng kể, sẽ không còn nông dân canh tác manh mún, bán nông sản thô. Công nghiệp hóa nông nghiêp có thể chậm nhưng tôi tin chắc sẽ mang lại hiệu quả cao", ông Liên nêu quan điểm.

Ý kiến thứ 2 về thể chế kinh tế thị trường, theo ông Hoàng Thế Liên, đây là vấn đề chúng ta đã có tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm. Theo ông Liên, có một vấn đề lớn là để thể chế kinh tế thị trưởng phát triển được thì thể chế đó phải giải phóng tiềm năng trong xã hội, và lấy đó làm tiêu chí đánh giá thể chế kinh tế thị trường đã phù hợp chưa. Ông Liên cho rằng, tiềm năng trong xã hội, trong dân còn nhiều nhưng thể chế kinh tế thị trường còn chưa phát huy hết tiềm năng này. Trong đó, có một số vấn đề cần phải xem xét, giải quyết. Cụ thể: quyền sở hữu, quyền tài sản; Tính bao trùm; Quyền sở hữu đất. Phải coi đây là các tiêu chí đánh giá thể chế kinh tế thị trường.

Ý kiến thứ 3 về Nhà nước pháp quyền. Nguyên Thứ trưởng thường trực Bộ Tư pháp nhận định, đây là một tư tưởng lớn, đã được chúng ta đề cập trong Hiến pháp 1992 và khẳng định hệ nguyên tắc Nhà nước pháp quyền tại Hiến pháp 2013. Theo ông Liên, giữa hai giá trị phổ biến và đặc thù, cần phải được xử lý phù hợp để tạo thành hệ các nguyên tắc, không đề cao quá mức giá trị phổ biến hoặc đặc thù.

Trong Nhà nước pháp quyền, còn chưa nói rõ nguyên tắc chủ quyền nhân dân. Chúng ta hoàn thiện pháp luật là quan trọng trong nhà nước pháp quyền, nhưng phải nêu rõ mục tiêu của Nhà nước pháp quyền. Chúng ta tiếp cận Nhà nước pháp quyền ngày càng đầy đủ hơn, nhưng để cao hơn phải làm rõ các yếu tố đó. "Nếu nghị quyết Đại hội Đảng lần này tiếp tục cải cách luật pháp, tôi muốn lần này khẳng định Nghị quyết 49 có nhiều tư tưởng hay, thể hiện tư tưởng tiếp cận nền tư pháp văn minh của nhân loại, vì thế có thể tiếp tục nhắc lại trong văn kiện để có sức mạnh lớn hơn", ông Hoàng Thế Liên đề xuất.

Theo PGS.TS Phan Hữu Tích (Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), nhìn tổng quan, các dự thảo văn kiện được chuẩn bị công phu, có nội dung phong phú về các mặt hoạt động lãnh đạo của Đảng, tổ chức quản lý, điều hành của chính quyền, công tác xây dựng Đảng…

Tuy nhiên, PGS Phan Hữu Tích kiến nghị cần đảm bảo tính cân đối, phù hợp hơn giữa đánh giá ưu điểm, thành tựu với đánh giá hạn chế và thiếu sót. “Giữa đánh giá ưu điểm, thành tựu với đánh giá hạn chế, thiếu sót cần giúp nhìn nhận rõ, nhận ra “vấn đề” một cách rõ ràng, sâu sắc, giúp cho nhận thức và hành động đúng, đảm bảo tính hợp lý, thuyết phục”- PGS Tích kiến nghị. Cụ thể, đánh giá về những thành tựu, ưu điểm về lĩnh vực văn hóa, xã hội, phát triển con người, dự thảo văn kiện nêu: “Từng bước được hoàn thiện đồng bộ và thực hiện có hiệu quả chính sách xã hội, chính sách dân tộc, tôn giáo…”.

Đánh giá về xây dựng Nhà nước Pháp quyền XHCN, dự thảo báo cáo Chính trị khẳng định: “Hệ thống pháp luật được hoàn thiện một bước cơ bản…”; “Hoạt động của Quốc hội trong xây dựng pháp luật, giám sát tối cao và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước có nhiều đổi mới, chất lượng và hiệu quả được nâng cao”… Tuy nhiên, theo ông Phan Hữu Tích, khi đánh giá về hạn chế, thiếu sót lại có phần lệch so với ưu điểm, thành tựu đã nêu trước đó.

Cụ thể, dự thảo ghi: “Thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN còn nhiều vướng mắc, bất cập, chưa được tháo gỡ. Năng lực xây dựng thể chế còn hạn chế…”; “Môi trường văn hóa, xã hội tiếp tục bị ô nhiễm bởi các tệ nạn xã hội, tham nhũng, tiêu cực”; “Hệ thống pháp luật còn một số quy định chưa thống nhất, chưa đáp ứng kịp yêu cầu thực tiễn…”. Nội dung đánh giá hạn chế này so với ưu điểm “Hệ thống pháp luật được hoàn thiện một bước cơ bản”…có độ chênh. Hơn nữa, diễn đạt “hệ thống pháp luật còn một số quy định chưa thống nhất” là chưa chặt chẽ, phù hợp.

Tương tự, về hạn chế, dự thảo nhận định: “Tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương chưa đổi mới mạnh mẽ; chức năng, nhiệm vụ, phân cấp, phân quyền chưa thật rõ ràng”. So với ưu điểm Tổ chức bộ máy của chính quyền địa phương được sắp xếp lại theo hướng tinh gọn” là chưa có sự ăn nhập. Trong thực tế, tổ chức chính quyền địa phương chưa có sắp xếp gì lớn, một ít nơi sáp nhập vài Sở, ngành; nhiều nơi chuẩn bị sáp nhập thì dừng lại…

“Với một số dẫn chứng trên, tôi thấy rằng nội dung về xây dựng Nhà nước Pháp quyền XHCN Việt Nam cần được rà soát, bổ sung để nêu rõ hơn, thể hiện đầy đủ hơn. Dự thảo cũng chưa nêu rõ hoạt động của Nhà nước trong thể chế hóa chủ trương của Đảng thành cơ chế, chính sách pháp luật-một trong những hoạt động rất cơ bản của Nhà nước Pháp quyền XHCN Việt Nam do Đảng lãnh đạo”- PGS.TS Phan Hữu Tích nói.

Từ góc độ của người làm công tác nghiên cứu, tham mưu hoạch định chính sách trong lĩnh vực tư pháp, pháp luật, TS. Nguyễn Văn Cương - Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp nhận thấy, dự thảo đã thể hiện rất sắc nét các nội dung viết về nhà nước pháp quyền XHCN và đi cùng với đó là một tầm nhìn mang tính chiến lược về xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật, cải cách tư pháp trong giai đoạn 2021-2030. Tôi bày tỏ sự nhất trí rất cao với những nội dung này trong dự thảo.

Tiếp tục hoàn thiện dự thảo Báo cáo Chính trị, TS. Nguyễn Văn Cương góp ý, tại trang 2 khi viết về kết quả xây dựng nền kinh tế thị trường có đoạn “Hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách tiếp tục được hoàn thiện phù hợp với yêu cầu xây dựng nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế” cần viết rõ hơn như sau: “Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa từng bước được hoàn thiện phù hợp với yêu cầu xây dựng nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế. Hệ thống pháp luật về kinh tế đã ban hành khá đầy đủ, tạo cơ sở pháp lý cho doanh nghiệp thuộc mọi loại hình sở hữu hoạt động, cạnh tranh bình đẳng. Môi trường đầu tư, kinh doanh chuyển biến rõ nét; việc bảo đảm quyền tự do kinh doanh được cải thiện; thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh bất hợp lý được rà soát, cắt giảm khá căn bản” để phản ánh sát hợp hơn nỗ lực và những thành tựu trong xây dựng thể chế kinh tế của Đảng và Nhà nước ta trong nhiệm kỳ vừa qua".

Tại trang 7, đoạn liên quan đến “Hệ thống pháp luật không ngừng hoàn thiện. Vai trò của pháp luật ngày càng được chú trọng trong tổ chức và hoạt động của Nhà nước và đời sống xã hội”, TS Cương đề nghị cân nhắc viết cụ thể hơn để làm nổi bật thành tựu trong xây dựng, hoàn thiện và thi hành pháp luật của đất nước ta trong thời gian qua như nội dung trong những Kết luận gần đây của Bộ Chính trị đã đánh giá.

Cũng tại trang này, khi nói tới các cơ quan, thiết chế tư pháp, dự thảo có đề cập tới tòa án nhân dân, viện kiểm sát nhân dân, cơ quan điều tra, “cơ quan bổ trợ tư pháp” nhưng lại thiếu “cơ quan thi hành án” do vậy, cần bổ sung thêm cụm từ “cơ quan thi hành án” ngay sau cụm từ “cơ quan điều tra”. Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp cho rằng, thuật ngữ “cơ quan bổ trợ tư pháp” nên được thay bằng thuật ngữ “tổ chức bổ trợ tư pháp” vì các tổ chức bổ trợ tư pháp (tổ chức hành nghề luật sư, công chứng, thừa phát lại v.v.) hiện nay đều không phải là các cơ quan nhà nước.

Tại trang 9, phần đánh giá tổng quát thành tựu của nhiệm kỳ Đại hội XII, còn thiếu vắng nội dung quan trọng là các thành tựu trong công tác xây dựng hệ thống pháp luật. TS. Nguyễn Văn Cương đề nghị bổ sung nội dung: “Hệ thống pháp luật được hoàn thiện một bước khá căn bản, cân đối trên mọi lĩnh vực, không chỉ đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, mà còn đảm bảo xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, tôn trọng, bảo vệ quyền con người, chủ động hội nhập quốc tế” trong phần đánh giá mang tính tổng quát về thành tựu của Nhiệm kỳ Đại hội XII.

Về định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021-2030 (trang 25-27), nhất trí với 12 định hướng lớn, tuy nhiên, TS. Nguyễn Văn Cương cho rằng, việc đặt thứ tự ưu tiên của các định hướng còn chưa thực sự hợp lý, chưa phản ánh đúng tầm quan trọng của một số định hướng. Trong định hướng xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (định hướng 10) cần bổ sung định hướng xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật.

Về xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại trang 51 đến trang 53 của dự thảo Báo cáo Chính trị, nội dung về hệ thống pháp luật Việt Nam cần xây dựng như đề cập tại trang 50 của Dự thảo Báo cáo Chính trị về cơ bản là thuyết phục. Tuy nhiên, theo Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp, có thể kết hợp giữa nội dung thể hiện trong Dự thảo Báo cáo chính trị với Dự thảo Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội để hình thành nên cách diễn đạt đầy đủ và toàn diện hơn đó là “Xây dựng hệ thống pháp luật thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận với chi phí tuân thủ thấp, có sức cạnh tranh quốc tế, lấy quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp là trung tâm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, bảo đảm phát triển nhanh và bền vững kinh tế - xã hội của đất nước trong điều kiện mới”.

Để bảo đảm tính toàn diện của các nội dung mang tính định hướng trong xây dựng và hoàn thiện nền tư pháp trong giai đoạn tới, bảo đảm sự nhất quán giữa nội dung của Dự thảo Báo cáo chính trị với những nội dung quan trọng trong Dự thảo Chiến lược, Khổ 4, mục XIII của dự thảo Báo cáo Chính trị (trang 52) nên bổ sung nội dung: “Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật và khả năng quản trị rủi ro pháp lý của người dân và doanh nghiệp”, “Phát triển hệ thống bổ trợ tư pháp và trợ giúp pháp lý”, “Nâng cao hiệu quả và rút ngắn thời gian giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực dân sự, đầu tư, kinh doanh và bảo vệ người tiêu dùng” sau đoạn viết về “Tiếp tục xây dựng nền tư pháp Việt Nam chuyên nghiệp…”.

Đặc biệt, khi so sánh với Văn kiện Đại hội XII của Đảng, phần viết về nền tư pháp còn thiếu một trong những nội dung quan trọng hàng đầu trong nguyên tắc tổ chức và vận hành nền tư pháp đó là bảo đảm sự độc lập trong hoạt động xét xử của tòa án cũng như yêu cầu bảo đảm an toàn pháp lý cho người dân và doanh nghiệp.

Chính vì thế, TS. Nguyễn Văn Cương cho rằng, rất nên kế thừa nội dung của Văn kiện Đại hội XII, bổ sung nội dung “bảo đảm nguyên tắc độc lập, nguyên tắc tranh tụng trong xét xử, bảo đảm quyền bào chữa của bị can, bị cáo, quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự”. Cũng trong mục này, việc “Xây dựng và thực hiện Chiến lược cải cách tư pháp giai đoạn mới” nên được diễn đạt theo cách khác để phù hợp hơn với kết quả của quá trình tổng kết các Nghị quyết số 48 và 49 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam và Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020.

Thứ ba, về việc đặt vị trí chữ “trong sạch” hoặc “liêm chính” trong yêu cầu hoàn thiện nền hành chính và nền tư pháp trong dự thảo Báo cáo Chính trị. Theo Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp, “trong sạch” và “liêm chính” phải được coi là yêu cầu đầu tiên, tiên quyết trong xây dựng và củng cố nền hành chính, nền tư pháp ở nước ta trong giai đoạn tới. Vì vậy, trong diễn đạt về định hướng xây dựng, hoàn thiện nền hành chính và nền tư pháp cần đặt chữ “trong sạch” và “liêm chính” lên thứ tự đầu tiên, trước các yêu cầu khác về “chuyên nghiệp”, “hiện đại"...

Thượng tá Nguyễn Xuân Bách – Phó Chủ nhiệm chính trị, Bộ đội Biên phòng nhận thấy, dự thảo các văn kiện nhiệm kỳ này đã được Ban soạn thảo văn kiện Trung ương chuẩn bị một cách công phu, khoa học, khái quát cao, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của cách mạng Việt Nam, thể hiện tính kế thừa và phát triển về tư tưởng, lý luận của Đảng ta; phản ánh được tâm tư, nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta.

Văn kiện Đại hội XIII của Đảng tiếp tục khẳng định: “Khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự cường dân tộc, khát vọng phát triển và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, sức mạnh của cả hệ thống chính trị và của nền văn hóa, con người Việt Nam”. Đây là quan điểm, đường lối chiến lược, đúng đắn của Đảng ta, tôi bày tỏ sự đồng tình, nhất trí cao với chủ trương trên của Đảng.

Để các văn kiện đi vào cuộc sống, tôi đề nghị, cần nhấn mạnh tập trung vào một số giải pháp sau: Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc và thực hiện nhất quán quan điểm: Cách mạng là sự nghiệp của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, Nhân dân là chủ, Nhân dân làm chủ; tiếp tục thể chế hóa phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” thành những chính sách, quy chế, quy định cụ thể ở từng loại hình cơ sở để Nhân dân phát huy quyền làm chủ trên thực tế và thực hiện tốt trách nhiệm và nghĩa vụ đối với Nhà nước và cộng đồng xã hội.

Hai là, tiếp tục kiên quyết, kiên trì thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, gắn với “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” theo Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức “gần dân, hiểu dân, học dân, trọng dân và có trách nhiệm với dân”, gương mẫu, tận tụy với công việc, nói đi đôi với làm, thực sự là công bộc của Nhân dân; tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong Đảng và bộ máy công quyền, nhằm củng cố, tăng cường long tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước.

Ba là, tăng cường sự quản lý, điều hành của Nhà nước, vai trò tham mưu, hướng dẫn của các ban, bộ, ngành Trung ương và tổ chức, triển khai thực hiện của chính quyền địa phương trong thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo, gắn với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Trong đó, quan tâm sâu sắc đến địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới, biển, đảo; vùng đồng bào có đạo; giải quyết tốt các vấn đề xã hội, từng bước đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội, kawcs phục sự chệnh lệch trong phát triển giữa các vùng, miền, khu vực. Gắn phát triển kinh tế - xã hội với xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân ững chắc. Không ngừng củng cố và tăng cường “thế trận long dân”, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân.

Bốn là, Mặt trận Tỏ quốc Việt Nam và các đoàn thể Nhân dân tiếp tục phát huy vai trò, chức năng, nhiệ vụ, nhất là vai trò phản biện xã hội; đổi mới nội dung, hình thức hoạt động phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ mở rộng, đa dạng hóa các hình thức tập hợp Nhân dân, đẩy mạnh các hoạt động hướng về cơ sở. Các hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể Nhân dân phải phát huy, đảm bảo được vai trò làm chủ, quyền làm chủ của Nhân dân; động viên, phát huy được sức mạnh toàn dân, khối đại đoàn kết toàn dân tộc thực hiện thắng lợi cá chủ trường, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Năm là, chủ động đấu tranh phản bác các luận điệu xuyên tạc, kích động của các thế lực thù địch, phản động chống phá khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Theo ông Nguyễn Hồng Tuyến – Trưởng ban Tuyên giáo Đảng ủy Bộ Tư pháp, Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về pháp luật (Bộ Tư pháp), về xây dựng và hoàn thiện NNPQ XHCN, dự thảo báo cáo có đề ra một số nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến Bộ, ngành Tư pháp như tiếp tục đổi mới qui trình lập pháp, tập trung xây dựng hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước giai đoạn mới; nghiên cứu xây dựng và tổ chức thực hiện có hiệu quả chiến lược cải cách tư pháp giai đoạn mới, nâng cao hoạt động luất ư và bổ trợ tư pháp.

Để khẳng định vai trò của Bộ, ngành Tư pháp trong xây dựng và hoàn thiện NNPQ XHCN Việt Nam, ông Tuyến đề nghị xem xét, chỉnh lý dự thảo Báo cáo chính trị Địa hội XIII theo hướng đánh giá và nêu bật kết quả thành công của Đảng và Nhân dân ta đã đạt được trong thời gian qua.

Cụ thể, cần bổ sung “Nghiên cứu xây dựng và thực hiện đồng bộ Chiến lược pháp luật Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045 (bao gồm các nội dung về xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật, cải cách hành chính và cải cách tư pháp) với mục tiêu là xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, hiện đại, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận với chi phí tuần thủ thấp…”.

Trong điểm 5 thuộc Mục XIV – Xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sach, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng”, của dự thảo Báo cần đề nghị bổ sung nội dung “Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; tăng cường kiểm tra, giám sát đối với việc thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng thành pháp luật và công tác tổ chức thi hành pháp luật”.

Về các nhiệm vụ trọng tâm, đột phá chiến lược trong nhiệm kỳ Đại hội XIII (mục XV dự thảo Báo cáo chính trị), đề nghị bổ sung nhiệm vụ trọng tâm về tổ chức thi hành pháp luật. Cụ thể, bổ sung “Chú trọng nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, nhất là trách nhiệm người đứng đầu trong công tác tổ chức thi hành pháp luật”.

Về hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN, giữa phần kết quả đạt được và hạn chế còn chưa thực sự thống nhất. Đề nghị phần khó khăn, bất cập trong hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường theo hướng: “Một số qui định của pháp luật, cơ chế, chính sách còn chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu ổn định, nhất quán. Hiệu quả hoạt động của một số chủ thể kinh tế, loại hình doanh nghiệp trong nền kinh tế còn hạn chế.

Pháp luật về hình thành và hoạt động của các thị trường còn chưa đồng bộ, còn thiếu các cơ chế hiệu quả để kiểm soát, quản lý. Chưa tạo được đột phá trong huy động, phân bổ và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực phát triển. Thể chế phát triển, điều phối kinh tế cùng chưa được quan tâm và chậm được cụ thể hóa bằng pháp luật nên liên kết vùng còn lỏng lẻo.

Ông Nguyễn Hữu Chung, Trưởng phòng Tuyên truyền - Báo chí, Ban Tuyên giáo, Đảng uỷ Khối các cơ quan Trung ương, nhấn mạnh, chủ đề của ĐH, “linh hồn” của ĐH lần này có khác so với các kỳ trước, có sự sáng tạo và phát triển.

Phương châm của ĐH đưa ra là “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Sáng tạo - Phát triển”, chủ đề của ĐH là “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát huy ý chí, khát vọng, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, phát triển nhanh và bền vững đất nước; bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hoà bình, ổn định; phấn đấu đến giữa thế kỷ XXI nước ta trở thành nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa”.

"Trong văn kiện có nêu lên khơi dậy khát vọng phát triển đất nước, quan điểm của tôi là chúng ta phải khơi dậy tinh thần phát triển đất nước giàu mạnh hơn. Mục tiêu đặt ra lần này rất cao, đến giữa thế kỷ XXI, phấn đấu nước ta trở thành nước phát triển theo định hướng XHCN", ông Nguyễn Hữu Chung nêu.

Ông Nguyễn Hữu Chung cho biết, các nước thu nhập cao trên thế giới hiện nay không nhiều, thu nhập từ 12.000 USD trở lên mà hiện chúng ta đang có thu nhập là 4.000 USD tính theo sức mua vậy mà 20-25 năm nữa chúng ta phát triển như vậy thì đây là tầm nhìn rất cao, phải có ý chí, tinh thần, khát vọng phát triển đất nước trở thành quốc gia hùng cường như Bác Hồ mong muốn “sánh vai với các cường quốc năm châu”.

Phát biểu tại Tọa đàm, ông Nguyễn Túc, Ủy viên Đoàn chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhận định, nhiệm kỳ này là nhiệm kỳ thắng lợi lớn của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, dân chủ càng ngày càng được tăng cường và toàn diện.

Đánh giá về chủ đề của Đại hội, ông Nguyễn Túc cho rằng dự thảo văn kiện có 3 yếu tố mới. Thứ nhất, dự thảo không chỉ nêu “tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng”, mà cả xây dựng, chỉnh đốn hệ thống chính trị.

“Tại sao lại đưa cả hệ thống chính trị vào, vì giống như cái kiềng 3 chân: Đảng, Nhà nước và Mặt trận; chỉ khi 3 chân kiềng vững thì kiềng mới mạnh… Tại sao trước đây hiện tượng tham nhũng lớn đến vậy? Vì chúng ta chưa quan tâm đến cả hệ thống chính trị. Do vậy tôi rất đồng tình với việc không chỉ xây dựng, chỉnh đốn Đảng mà cả xây dựng, chỉnh đốn cả hệ thống chính trị", ông Nguyễn Túc đặt vấn đề.

Yếu tố mới thứ hai, theo ông Nguyễn Túc, là khơi dậy khát vọng phát triển đất nước. Dân ta có truyền thống yêu nước nồng nàn, vì thế trong điều kiện hiện nay chúng ta cần phải phát huy tinh thần yêu nước, qua đó khắc phục thu nhập trung bình để nước ta sánh vai với các cường quốc năm châu như Bác Hồ hằng mong muốn. Nếu như nhiệm kỳ từ Đại hội 8 đến Đại hội 11, chúng ta chưa chắc đạt được vì chưa có cơ sở nhưng bây giờ chúng ta đã thắng lợi toàn diện trên mọi lĩnh vực nên cần có khát vọng mạnh mẽ trong việc đưa đất nước cất cánh trong giai đoạn phát triển mới.

Thứ ba, về vấn đề đại đoàn kết toàn dân tộc, ông Nguyễn Túc khẳng định: Đại đoàn kết toàn dân tộc của đất nước ta trong 5 năm qua luôn được tăng lên.

Nếu Nghị quyết Đại hội XII cho rằng “có một bộ phận không nhỏ nhân dân thiếu niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và nhà nước”, thì hiện nay niềm tin của nhân dân với Đảng ngày càng được tăng cường. Do vậy, ông Nguyễn Túc kiến nghị dự thảo văn kiện nên ghi là đại đoàn kết toàn dân tộc, niềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước “được tăng cường” hoặc “được phát triển” so với Đại hội 12 chứ không nên ghi là “được củng cố”.

Góp ý tại tọa đàm, Đại sứ Trần Đức Mậu nhấn mạnh việc góp ý vào các dự thảo văn kiện là để hiểu rõ hơn về các dự thảo văn kiện đó, để từ đó mỗi người có hướng triển khai các văn kiện. Từ kinh nghiệm 36 năm làm trong ngành ngoại giao, dự thảo này có nhiều điểm mới, trong đó nổi bật nhất là việc đánh giá đã thận trọng hơn và rất sát thực. “Đây là việc rất quan trọng vì nếu không làm được thì sẽ bị động trong việc ứng phó”, ông Mậu nói.

Đại sứ Trần Đức Mậu cũng cho rằng, việc dự thảo đề cập đến mục tiêu xây dựng một nền ngoại giao toàn diện và hiện đại. Phải hiểu thế nào là một nền ngoại giao toàn diện và hiện đại thì mới xây dựng và vận hành được, mới đóng góp thật hiệu quả cho đường lối đối ngoại. Đây đều là những vấn đề này rất đúng, rất trúng.

Trong văn kiện thể hiện như vậy cũng buộc ngành ngoại giao suy nghĩ về lý luận, thực tiễn. Đóng góp cụ thể vào dự thảo văn kiện, Đại sứ Mậu cho rằng, dự thảo cần nhấn mạnh hơn rằng chúng ta đã có vị thế, tiền đề, thế và lực thuận lợi hơn trước rất nhiều. Ngay trong việc ứng phó với dịch bệnh Covid-19 vừa qua, trên thế giới có rất ít nước làm được như Việt Nam. Đó là vị thế của đất nước, là ưu việt của thể chế chính trị mà chúng ta có. Chúng ta có thành tựu của cả quá trình phát triển nên mục tiêu chúng ta đặt ra thời gian tới phải cao hơn. Mục tiêu này là mục tiêu trong tất cả các lĩnh vực.

Thứ 2 là về dự báo môi trường an ninh và chính trị đối ngoại nên đi sâu hơn nữa, cơ bản hơn nữa vì sau khi Đại hội xong sẽ có văn kiện và các cơ quan phải dựa vào đó để xây dựng kế hoạch, chương trình hành động. Do vậy, văn kiện nên cụ thể để có sự thống nhất trong nhận thức và phối hợp trong hành động. Trong ngành ngoại giao nói thì dễ nhưng triển khai thì rất khó, ví như làm cho các mối quan hệ với các nước đi vào chiều sâu, làm thế nào để định tính hóa được?. Đây là điều nên cụ thể hơn. Về nền ngoại giao toàn diện và hiện đại nên chăng có giải thích gợi mở bổ sung, có nội hàm cho khái niệm này.

Thứ 3, Đại sứ Mậu nhấn mạnh, ngoại giao và đối ngoại, ngoại giao chỉ là một ngành còn đối ngoại mới là lĩnh vực sâu rộng hơn nhiều. Mỗi con người đều có thể trở thành người làm đối ngoại, mỗi việc làm rất nhỏ cũng có thể đóng góp cho việc xây dựng hình ảnh đất nước. Đây là điểm khác so với đất nước. “Đây mới là điểm có thể tạo ra sức mạnh tổng hợp cho ngành đối ngoại”, ông Mậu nhấn mạnh.

Nhắc lại thời gian làm Đại sứ tại Đức, Đại sứ Trần Đức Mậu cho biết, việc xây dựng đối thoại nhà nước pháp quyền là một trong những “hải đăng” của quan hệ Việt Nam – Đức. Như vậy, ngành tư pháp cũng đóng góp cho đối ngoại. Do đó, ông Mậu cho rằng, trong dự thảo văn kiện đã hiểu rõ đối ngoại phải hiểu theo nghĩa rộng một khi đã hiểu như vậy thì việc triển khai thực hiện cũng phải như vậy, đồng thời phải thống nhất quản lý và tăng cường quản lý đối ngoại của Đảng và Nhà nước. “Chúng ta chỉ có thể triển khai và làm hiệu quả được nếu triển khai được việc này”, ông Mậu nói.

Theo ông Tuấn Đạo Thanh – Chủ tịch Hiệp hội Công chứng Việt Nam, văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã thể hiện xuyên suốt về vấn đề xây dựng NNPQ XHCN, đặc biệt trong đánh giá, văn kiện Đại hội Đảng lần này đã ghi nhận những đóng góp tích cực trong việc hoàn thiện thể chế giai đoạn trước đây. Đồng thời nhận định, một phần nguyên nhân dẫn đến việc chưa đạt được một số chỉ tiêu, nhiệm vụ là do chưa hoàn thiện được thể chế. Theo đó, hoàn thiện thể chế vừa là nhiệm vụ vừa là điều kiện cho việc thực hiện các nhiệm vụ, chỉ tiêu phát triển trong nhiệm kỳ.

Nhiệm kỳ qua, nghề công chứng nói riêng và hoạt động bổ trợ tư pháp được lãnh đạo Đảng, nhà nước và các cơ quan ban, ngành quan tâm. Đặc biệt văn kiện trình Đại hội lần thứ XIII của Đảng cũng nhấn mạnh nhiều về vai trò của hoạt động bổ trợ tư pháp trong hoạt động tư pháp, xây dựng NNPQ XHCN.

Tuy nhiên, theo ông Thanh, phần đánh giá của Văn kiện chưa thấy đường hướng phát triển tiếp theo của hoạt động bổ trợ tư pháp sau khi tổng kết Nghị quyết số 48 về Chiến lược xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 và Nghị quyết số 49 về Chiến lược Cải cách tư pháp đến năm 2020 của Bộ Chính trị.

Do đó, sau khi có kết quả tổng kết Nghị quyết 48, 49 và trong văn kiện Đại hội lần thứ XIII đề nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng cần hoạch định, định hướng chiến lược cho hoạt động bổ trợ tư pháp nói chung và hoạt động công chứng nói riêng để phục vụ đắc lực và hiệu quả hơn cho sự nghiệp xây dựng NNPQ XHCN Việt Nam.

Ông Vũ Hoài Nam, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật khẳng định, các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đều rất quan trọng, trong đó, Báo cáo chính trị là “Linh hồn” của các báo cáo.

Ông Nam cho hay, dự thảo Báo cáo chính trị nêu chủ đề Đại hội XIII là “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước, phát huy ý chí, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp sức mạnh thời đại; tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phấn đấu đến giữa thế kỷ XXI nước ta trở thành nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa”.

So với Đại hội XII, theo ông Nam, chủ đề Đại hội XIII có một số điểm mới, đáng chú ý là: (1) bổ sung xây dựng hệ thống chính trị vào nội dung xây dựng Đảng thành “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh”; (2) nêu khát vọng phát triển đất nước; (3) xác định mục tiêu đến giữa thế kỷ XXI nước ta trở thành nước phát triển theo định hướng XHCN. Trong dự thảo các văn kiện, xác định rõ hơn khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Đây là một trong những điểm nhấn trong dự thảo các văn kiện và là kỳ vọng của nhân dân ta.

Về chủ đề Đại hội, cho rằng chủ đề Đại hội đã khá toàn diện, nhưng ông Nam đề xuất bổ sung thêm cụm từ “mạnh mẽ” phía sau từ khơi dậy. Bổ sung như vậy vừa thể hiện quyết tâm chính trị, đồng thời cũng cho thấy từ trước đến nay chúng ta đã khơi dậy rồi nhưng cần khơi dậy mạnh mẽ hơn nữa. Ngoài ra, liên quan đến chủ đề Đại hội, ông Nam cũng đề xuất nên bổ sung thời điểm cụ thể là “phấn đấu đến năm 2045 thế kỷ XXI, nước ta trở thành nước phát triển, theo định hướng XHCN” thay vì chỉ nói “đến giữa thế kỷ XXI” như hiện nay. Bởi trong ngôn ngữ tiếng Việt thì từ “giữa” chưa hẳn là từ mang tính định lượng, bởi giữa có thể là “chính giữa” cũng có thể không phải là “chính giữa”.

Thực tế thì trong nội dung báo cáo chính trị cũng đã nêu rõ là thời điểm là đến năm 2045 rồi. Hai là, về dự báo tình hình thế giới, so với Đại hội XII, dự thảo Báo cáo chính trị nêu những dự báo mới về tình hình khu vực châu Á-Thái Bình Dương, trong đó có Đông Nam Á, dự thảo Báo cáo chính trị có những dự báo mới liên quan đến chủ quyền lãnh thổ, chủ quyền biển, đảo.... Hòa bình, ổn định, tự do, an ninh, an toàn hàng hải, hàng không trên Biển Đông đứng trước thách thức lớn, tiềm ẩn nguy cơ xung đột. ASEAN có vai trò quan trọng trong duy trì hòa bình, ổn định, thúc đẩy hợp tác khu vực nhưng cũng đứng trước nhiều khó khăn.

Theo ông Nam, nên bổ sung cụm từ “nhiều” vào sau từ “tiềm ẩn”, thành cụm từ “tiềm ẩn nhiều”… Trong định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021 - 2030, định hướng về xây dựng Đảng, ông Nam cho rằng nên xây dựng cơ chế để nhân dân giám sát công tác xây dựng Đảng, ví dụ như lấy ý kiến nhân dân về nhân sự chủ chốt ở địa phương bởi thực tế thì nhân dân hiểu rất rõ về một cán bộ nào đó và nhân dân hoàn toàn có thể giám sát được.

Về chiến lược phát triển kinh tế, xã hội, ông Nam góp ý, cần bổ sung nhiệm vụ tổng kết thực tiễn 35 năm Đổi mới, xây dựng lý luận về mô hình đổi mới của nước ta giai đoạn tiếp theo. Năm là, trong định hướng phát triển kinh tế xã hội (phần II của Báo cáo chính trị), hiện đang chia thành 2 giai đoạn, giai đoạn 2021 - 2025 ghi: “Định hướng và các chỉ tiêu”; nhưng giai đoạn 2021 - 2030 thì lại chỉ ghi: “Định hướng...” mà không có chỉ tiêu. Vì vậy, cũng nên xây dựng các chỉ tiêu tổng quát cho giai đoạn này.

Ông Phan Hồng Nguyên – Phó Vụ trưởng Vụ Phổ biến giáo dục pháp luật (Bộ Tư pháp), thời gian qua thể hiện rõ tinh thần đoàn kết của dân tộc, thống nhất ý chí và hành động của cả hệ thống chính trị, từ người dân đến các cơ quan, tổ chức trước những vấn đề như dịch Covid-19, thiên tai. Vấn đề này cần được thể hiện rõ hơn trong báo cáo chính trị.

Về xây dựng NNPQ XHCN, trong đó vấn đề xây dựng hệ thống pháp luật, bên cạnh khẳng định “xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, khả thi, minh bạch” thì yếu tố “có chi phí tuân thủ thấp” cần được bổ sung. Thời gian qua, qua công tác theo dõi thi hành pháp luật cho thấy, doanh nghiệp rất quan tâm đến yếu tố này và đây cũng là một trong những chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Đánh giá cao nhận định, trong thời gian tới, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Đây là một yếu tố phát triển hơn so với Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI trình Đại hội lần thứ XII của Đảng.

Trước đây khẳng định, “trong thời gian tới, cần tăng cường hoàn thiện pháp luật, gắn kết tổ chức thi hành pháp luật nhằm thực thi xây dựng NNPQ XHCN” thì Báo cáo chính trị tại Đại hội XIII, yếu tố này được đưa lên một bước. Cụ thể, việc tổ chức thi hành pháp luật, trong đó có việc tuyên truyền pháp luật là – khâu đầu tiên của việc tổ chức thi hành pháp luật mới là yếu tố quan trọng.

Thực tế cho thấy, hoàn thiện pháp luật đã có bước tiến đáng kể nhưng đưa pháp luật vào cuộc sống để thi hành còn nhiều vấn đề cần bàn. Nên từ việc đưa pháp luật vào cuộc sống, pháp luật được thực thi như thế nào sẽ là cơ sở để xem xét, hoàn thiện pháp luật.

Bên cạnh đó, liên quan đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức “bảo đảm phẩm chất đạo đức, năng lực, trình độ…” cần bổ sung thêm điều kiện “thượng tôn pháp luật” vì đó là cốt lõi của xây dựng NNPQ XHCN.

Về dự thảo Báo cáo tổng kết thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế- xã hội 10 năm 2011-2020, xây dựng chiến lược phát triển kinh tế- xã hội 10 năm 2021-2030, Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật, Giám đốc Công ty Luật Hợp danh Đông Nam Á cho rằng, mục đích của Chiến lược là tập trung tìm hàm lượng về các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội, tức là đẩy mạnh hỗ trợ lực lượng sản xuất phát triển. Nhưng các giải pháp đề ra chưa nhiều, trong khi quy định hành chính còn nặng nề.

“Vì vậy dự thảo phải có nhiều giải pháp để làm sao việc đẩy mạnh phát triển sản xuất kinh doanh được tốt hơn, vì khi kinh doanh phát triển thì xã hội sẽ phát triển theo", Luật sư Thuật kiến nghị.

Liên quan đến việc tiếp tục xây dựng Nhà nước Pháp quyền kiến tạo, liêm chính, hành động (tại Mục V, phần Phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế- xã hội), Luật sư Thuật cho biết dự thảo đề cập đến nhiều nội dung, như xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật; xây dựng nền hành chính nhà nước trong sạch; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có tính chuyên nghiệp… nhưng lại thiếu người dân và tổ chức.

“Đây là các chủ thể chịu ảnh hưởng nhiều bởi các thiết chế, quy định… lại chưa được dự thảo đề cập đến... Do vậy dự thảo cần bổ sung nội dung về mối quan hệ, vai trò của người dân và các tổ chức, doanh nghiệp trong Nhà nước Pháp quyền là gì”, Luật sư Thuật nêu quan điểm.

Đề cập đến việc xây dựng thiết chế nền tư pháp hiện đại, Giám đốc Công ty Luật Hợp danh Đông Nam Á kiến nghị rằng cần nhấn mạnh đến công tác cải cách tư pháp và phải quy định một cách cụ thể, rõ ràng chứ không chỉ nêu chung chung về cải cách các thiết chế.

Cho rằng trên thực tế xảy ra không ít trường hợp các cơ quan quản lý Nhà nước vừa ban hành văn bản xong, chưa kịp thực hiện đã thu hồi, ảnh hưởng đến tính nghiêm minh, chính xác của hệ thống pháp luật, Luật sư Thuật đề nghị nên thành lập Tòa án Hiến pháp để xem xét tất cả các quyết định của cơ quan quản lý hành chính nhà nước cũng như các cơ quan chức năng khác, đảm bảo tính khách quan của việc ban hành và tuân thủ pháp luật.

Kết luận Tọa đàm, TS Đào Văn Hội, Bí thư Đảng uỷ, Tổng Biên tập Báo PLVN nhấn mạnh, báo PLVN, cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp, với sứ mệnh truyền thông về tư pháp và pháp luật, đã tổ chức nhiều tuyến bài về góp ý văn kiện Đại hội Đảng đăng trên các ấn phẩm của báo.

Việc tổ chức Tọa đàm là hoạt động thiết thực của Báo PLVN trong thời điểm quan trọng này khi toàn dân đang sôi nổi góp ý văn kiện Đại hội Đảng.

Trân trọng sự có mặt của các chuyên gia trong và ngoài ngành Tư pháp tham gia Tọa đàm để đóng góp các ý kiến tâm huyết, mổ xẻ các vấn đề cần làm rõ hơn, TS Đào Văn Hội khẳng định, Ban Tổ chức Tọa đàm sẽ lựa chọn, tiếp tục đăng tải các ý kiến để góp tiếng nói cho các bộ phận chức năng trong việc tiếp thu, hoàn thiện văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Theo Hướng dẫn số 151-HD/BTGTW của Ban Tuyên giáo Trung ương, có nhiều vấn đề lớn trong các dự thảo văn kiện cần được tập thảo luận, lấy ý kiến Nhân dân như: Kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XII và diện mạo đất nước sau 35 năm đổi mới; Tầm nhìn và định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021-2030; Định hướng nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế; Định hướng nhiệm vụ, giải pháp tăng cường quốc phòng, an ninh, đối ngoại; Định hướng nhiệm vụ, giải pháp tăng cường đại đoàn kết toàn dân tộc, dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; Định hướng nhiệm vụ, giải pháp xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; Về sáu nhiệm vụ trọng tâm, ba đột phá chiến lược trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng v.v…

Việc lấy ý kiến của Nhân dân vào Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng nhằm tập hợp và phát huy trí tuệ, quyền làm chủ của Nhân dân tham gia đóng góp với Đảng trong việc hoạch định đường lối, chủ trương, quyết sách quan trọng của đất nước đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030 và 2045, góp phần nâng cao chất lượng dự thảo các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Việc công bố, thảo luận, lấy ý kiến của Nhân dân vào dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIII cũng sẽ góp phần tạo sự thống nhất cao về nhận thức, hành động và ý chí quyết tâm trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Với tư cách là Cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp, Báo PLVN đặc biệt quan tâm tới đợt sinh hoạt chính trị quan trọng này. Từ tháng 3/2020, Báo PLVN đã mở chuyên mục Hướng tới Đại hội đại biểu các cấp của Đảng và từ đầu tháng 10/2020 đến nay, Báo liên tục đăng tải các bài viết của các chuyên gia, các nhà khoa học, các tầng lớp nhân dân Góp ý vào Dự thảo văn kiện Đại hội XIII của Đảng.

Do khối lượng đồ sộ của dự thảo Văn kiện đại hội XIII của Đảng, trong khuôn khổ buổi Toạ đàm ngày 4/11/2020, các đại biểu tập trung thảo luận về một số nội dung trọng tâm:: Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam; Định hướng pháp triển đất nước giai đoạn 2021 – 2030 và các nhiệm vụ trọng tâm, đột phá chiến lược trong nhiệm kỳ Đại hội XIII; Hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN; Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, dân chủ XHCN và quyền làm chủ của nhân dân.

Báo PLVN tin tưởng những ý kiến thảo luận, góp ý tâm huyết của các đại biểu tham dự Tọa đàm sẽ góp phần phát huy tinh thần dân chủ, tạo sự thống nhất về nhận thức, hành động; giúp các cấp ủy hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân đối với Đảng, làm sâu sắc thêm truyền thống “ý Đảng hợp lòng Dân”.