Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các giải pháp phát triển hiệu quả vận tải đường thủy

Công điện nêu rõ, Việt Nam sở hữu mạng lưới sông ngòi chằng chịt với tổng chiều dài khoảng 42.000 km có khả năng khai thác vận tải, cùng hơn 3.260 km bờ biển và nhiều cửa sông, vịnh tự nhiên thuận lợi.

Những điều kiện này là lợi thế vượt trội để phát triển vận tải thủy nội địa và vận tải ven biển – một phương thức vận tải không chỉ có chi phí thấp, khả năng chuyên chở hàng hóa khối lượng lớn, mà còn thân thiện với môi trường, góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

Thời gian qua, vận tải thủy đã dần khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống giao thông quốc gia, với tỷ trọng vận tải hàng hóa bằng đường thủy nội địa và ven biển có xu hướng tăng, đóng góp tích cực vào chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, theo Công điện, sự thiếu quan tâm đầu tư, các chính sách chưa tương xứng đã dẫn đến nhiều bất cập: kết cấu hạ tầng vận tải thủy còn hạn chế, năng lực đội tàu yếu, công tác quản lý phương tiện chưa hiệu quả, chất lượng nguồn nhân lực và kết nối liên phương thức còn nhiều vướng mắc.

Để khắc phục những tồn tại, tạo động lực mới cho ngành vận tải thủy, giảm chi phí logistics và thúc đẩy kinh tế bền vững, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương tập trung thực hiện nhiều giải pháp trọng tâm.

Công điện nhấn mạnh việc ưu tiên đầu tư, cải tạo nâng cấp luồng tuyến chính, các cảng, bến thủy nội địa và cảng biển trọng điểm, đặc biệt tại các vùng kinh tế động lực như Bắc Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Cụ thể, Bộ Xây dựng được giao nhiệm vụ chủ trì rà soát, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật ngành hàng hải, đường thủy, tập trung vào chính sách khuyến khích xã hội hóa đầu tư hạ tầng, phương tiện vận tải thủy.

Bộ cũng sẽ rà soát, cập nhật quy hoạch kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa, quy hoạch cảng biển để đảm bảo tính liên thông, đồng bộ với các phương thức vận tải khác, hoàn thành trong tháng 9/2025.

Đặc biệt, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các địa phương xây dựng danh mục ưu tiên đầu tư các cảng thủy nội địa, bến cảng biển trên các tuyến sông lớn như sông Hồng, sông Cầu, sông Đuống, sông Sài Gòn, sông Tiền, sông Hậu, Cái Mép - Thị Vải và vùng ven biển để kêu gọi đầu tư xã hội hóa hoặc ưu tiên vốn đầu tư công.

Bộ Xây dựng cũng được giao đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng kiểm, cấp phép, quản lý phương tiện và vận tải thủy, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ.

Bộ Tài chính được yêu cầu chủ trì cân đối, bố trí nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cho các dự án trọng điểm phát triển hạ tầng đường thủy, hàng hải.

Đồng thời, Bộ sẽ nghiên cứu cơ chế chính sách thu hút đầu tư tư nhân vào phát triển kết cấu hạ tầng đường thủy, cảng, bến thủy nội địa và cảng biển.

Các chính sách ưu đãi thuế, phí cho doanh nghiệp vận tải thủy và cơ chế hỗ trợ vốn vay, tín dụng ưu đãi cho đóng mới, cải hoán phương tiện vận tải thủy cũng sẽ được Bộ Tài chính xem xét, đề xuất.

Bên cạnh đó, Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam và Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn (Bộ Quốc phòng) được giao nghiên cứu đầu tư một số cảng thủy nội địa và bến cảng biển trọng điểm.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ rà soát, đơn giản hóa thủ tục giao đất, cho thuê đất, giao khu vực biển để phát triển hạ tầng cảng, bến, cũng như rà soát cắt giảm thủ tục, rút ngắn thời gian đánh giá tác động môi trường đối với các dự án nạo vét luồng.

Các vướng mắc về pháp luật đê điều cũng sẽ được rà soát để tạo thuận lợi tối đa cho các dự án đầu tư cảng thủy nội địa, bến cảng biển khu vực ngoài đê.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm rà soát, cập nhật quy hoạch sử dụng đất và bố trí quỹ đất phục vụ xây dựng cảng thủy nội địa, bến cảng biển.

Đặc biệt, Công điện yêu cầu tích hợp quy hoạch trung tâm logistics, kho bãi, trung tâm phân phối hàng hóa gắn với vận tải thủy nội địa, hoàn thành trong tháng 9/2025.

Bộ Công an sẽ chỉ đạo Công an các địa phương phối hợp đảm bảo an ninh, trật tự và hỗ trợ địa phương triển khai các tuyến đường thủy. Bộ Công Thương được giao xây dựng chính sách khuyến khích các doanh nghiệp xuất nhập khẩu sử dụng dịch vụ vận tải thủy nhằm giảm chi phí và tăng hiệu quả chuỗi cung ứng.

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà được giao trực tiếp chỉ đạo việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ này. Văn phòng Chính phủ sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng đôn đốc các bộ, cơ quan, địa phương thực hiện.