Thống nhất mở rộng toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức PPP

Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 391/TB-VPCP ngày 31/7/2025 kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tại cuộc họp về nghiên cứu đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức đối tác công tư.

Thông báo nêu rõ: Tại Công điện số 16/CĐ-TTg ngày 21/02/2024, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) khẩn trương nghiên cứu phương án đầu tư, nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đã được đầu tư theo quy mô phân kỳ đạt quy mô cao tốc hoàn chỉnh, phù hợp với tiêu chuẩn thiết kế. Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã chủ trì 02 cuộc họp về nghiên cứu đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức đối tác công tư, chỉ đạo Bộ Xây dựng nghiên cứu phương án tối ưu, khả thi, tránh lãng phí.

Phó Thủ tướng ghi nhận Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp đã thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ, đề xuất phương án đầu tư mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông; phương án đề xuất của Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng về cơ bản là thống nhất (chia làm 2 dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư), tuy nhiên còn khác nhau về phương án phân kỳ đầu tư; đồng thời, việc thực hiện quy định của pháp luật trong trường hợp đầu tư mở rộng theo phương thức PPP đối với các dự án đầu tư công còn ý kiến khác nhau.

Phó Thủ tướng đồng ý phương án đề xuất của Bộ Xây dựng về việc triển khai mở rộng toàn bộ tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông; trong đó, Bộ Xây dựng làm việc với nhà đầu tư 03 dự án thành phần đã triển khai theo phương thức PPP để nghiên cứu phương án đầu tư mở rộng. Đối với 15 dự án thành phần đầu tư công, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư theo phương thức PPP.

Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chuẩn bị báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 04/8/2025 về phương án đầu tư mở rộng, trong đó làm rõ về cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý, cơ sở kinh tế, cơ sở thực tiễn, quy hoạch, quy chuẩn, tiêu chuẩn; đề xuất 01 phương án đầu tư tối ưu, các cơ chế, chính sách đặc thù (nếu có) để có thể triển khai trong thời gian sớm nhất. Trường hợp thực hiện phân kỳ đầu tư cần có lập luận và nêu rõ lý do. Kèm theo phương án đề xuất cần có kế hoạch triển khai cụ thể, khả thi (từ khâu chuẩn bị dự án bao gồm lập, thẩm định, phê duyệt; tổ chức lựa chọn nhà đầu tư; thi công, tiến độ hoàn thành) để đảm bảo hoàn thành toàn bộ việc đầu tư mở rộng trong giai đoạn 2026 – 2030.

Thống nhất mở rộng toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức PPP. (Ảnh: VGP)

Trước đó, Bộ Xây dựng có báo cáo về nghiên cứu đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức đối tác công - tư (PPP). Theo Bộ Xây dựng, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông có tổng chiều dài khoảng 2.063km. Điểm đầu tại cửa khẩu Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn. Điểm cuối tại TP Cà Mau, quy mô từ 6 - 12 làn xe.

Đến nay, toàn tuyến đã đưa vào khai thác 1.443km, đang thi công khoảng 597km (đến hết năm 2025 hoàn thành 554km, còn lại 43km), chủ yếu quy mô 4 làn xe hạn chế.

Một số đoạn tuyến đang được nghiên cứu, triển khai đầu tư theo quy mô cao tốc hoàn chỉnh như: Cầu Giẽ - Ninh Bình, Cao Bồ - Mai Sơn, Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Hoà Liên, TPHCM - Long Thành, TP HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận.

Trên toàn tuyến cao tốc này, ngoài những đoạn đang được mở rộng, đến hết năm 2025 có khoảng 1.222km có quy mô 4 làn hạn chế, tập trung chủ yếu ở các đoạn tuyến: Mai Sơn - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Vĩnh Hảo và Mỹ Thuận - Cà Mau.

Căn cứ các nguyên tắc, tiêu chí đầu tư, Bộ Xây dựng đã đề xuất trước mắt tập trung ưu tiên mở rộng đáp ứng quy chuẩn đường cao tốc cho các đoạn tuyến thuộc đoạn Hà Nội - TP HCM.

Trong phạm vi trên, có 18 dự án thành phần được đầu tư theo các Nghị quyết của Quốc hội. Trong đó, có 8 dự án thành phần đầu tư giai đoạn 2017 - 2020 và 10 dự án thành phần đầu tư giai đoạn 2021 - 2025, tổng chiều dài 1.144km.

Về quy mô, để tránh đầu tư nhiều lần, Bộ Xây dựng đề xuất quy mô sau khi mở rộng đạt 6 làn xe hoàn chỉnh theo quy hoạch với tổng mức đầu tư khoảng 152.102 tỷ đồng.