Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất điều chỉnh mạng lưới quan trắc môi trường

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn 2026–2030 là giai đoạn bản lề khi TP Hồ Chí Minh định hình mô hình phát triển mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, hướng đến mục tiêu trở thành “siêu đô thị toàn cầu”, “trung tâm kinh tế – tài chính – dịch vụ của châu Á” và là “cực tăng trưởng” của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Vì vậy, hệ thống quan trắc môi trường cần được rà soát, điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu bảo vệ môi trường trong bối cảnh mới.

Trên cơ sở dữ liệu hiện có và yêu cầu kỹ thuật của các chương trình quan trắc, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất điều chỉnh mạng lưới quan trắc môi trường trong các báo cáo tổng hợp quy hoạch và hợp phần bảo vệ môi trường giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Đối với chương trình quan trắc chất lượng môi trường không khí, thành phố dự kiến duy trì tối thiểu 163 điểm quan trắc, gồm 125 điểm định kỳ và 38 trạm quan trắc tự động liên tục.

Với môi trường nước mặt, tổng cộng 268 điểm quan trắc được bố trí tại sông, kênh rạch, hồ chứa và khu vực liên quan đến xử lý chất thải rắn.

Trong đó có 86 điểm định kỳ trên sông, 118 điểm trên kênh rạch, 36 điểm quan trắc nước hồ và 34 điểm tại các khu vực bãi chôn lấp và khu liên hợp xử lý chất thải.

Chương trình quan trắc trầm tích thực hiện tại tối thiểu 41 điểm, bao gồm 35 điểm trên sông, kênh rạch và 6 điểm trầm tích đáy hồ. Quan trắc môi trường đất đặt tại tối thiểu 96 vị trí; nước biển ven bờ tại 33 điểm (31 điểm định kỳ, 2 trạm tự động).

Quan trắc tài nguyên nước dưới đất bố trí tối thiểu 207 điểm. Bên cạnh đó, chương trình quan trắc sụt lún mặt đất thực hiện tại 12 vị trí, quan trắc nước mưa axit tại 4 vị trí và quan trắc thủy sinh tại 18 vị trí định kỳ.

Trong phần kiến nghị, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất Sở Tài chính và Viện Nghiên cứu phát triển tích hợp, hiệu chỉnh và tổng hợp toàn bộ mạng lưới quan trắc môi trường nêu trên vào ba báo cáo thuộc Quy hoạch TP Hồ Chí Minh.

Việc tích hợp cũng cần được thực hiện đồng bộ với ba khu vực: TP Hồ Chí Minh cũ, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, nhằm bảo đảm tính thống nhất trong đánh giá hiện trạng và phương án bảo vệ môi trường, khai thác tài nguyên đến năm 2030 và tầm nhìn 2050.

Sở cũng kiến nghị rà soát, cập nhật các quy hoạch quốc gia và quy hoạch vùng có liên quan để bảo đảm đồng bộ hệ thống quy hoạch, tránh chồng chéo và phản ánh đầy đủ các nội dung điều chỉnh sau sắp xếp.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, những kiến nghị này là cơ sở để các đơn vị tổng hợp, trình UBND TP xem xét trong quá trình hoàn thiện Quy hoạch Thành phố thời kỳ mới, góp phần củng cố hệ thống quan trắc, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ môi trường trong giai đoạn tới.