Sửa đổi Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản: Cho phép người có thẩm quyền quyết định ngay trong trường hợp nguy cấp
Ý kiến của Đại biểu tại phiên họp Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) nhấn mạnh "cho phép người có thẩm quyền quyết định ngay trong trường hợp có nguy cơ trực tiếp đe dọa tính mạng, sức khỏe của người dân và quốc phòng, an ninh".
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, sáng 3/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội làm việc tại Hội trường, cho ý kiến về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi).
Thảo luận nội dung này, các đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ điều kiện, căn cứ quyết định trưng mua, trưng dụng trong tình huống cấp bách; đồng thời hoàn thiện cơ chế định giá, thanh toán và bồi thường, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản.
Góp ý vào Điều 7 của dự thảo Luật, đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương - Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa cho rằng, bên cạnh việc xác định rõ điều kiện áp dụng, dự thảo Luật cũng cần thiết lập cơ chế ghi nhận, kiểm tra và giám sát đối với những quyết định được ban hành theo thủ tục ngoại lệ trong tình huống cấp bách.
Cụ thể, về điều kiện quyết định trưng mua, trưng dụng trong tình huống cấp bách tại điểm c khoản 2 Điều 7, đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương cho biết, dự thảo Luật cho phép người có thẩm quyền quyết định ngay khi cần ngăn chặn nguy cơ trực tiếp đe dọa tính mạng, sức khỏe của người dân, quốc phòng, an ninh, mà không phải đáp ứng một số điều kiện về sử dụng dự trữ quốc gia và huy động trước đó quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 7.
Theo đại biểu, trong các tình huống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn, việc phải thực hiện đầy đủ các bước theo quy trình thông thường có thể làm mất thời cơ xử lý, ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của người dân và yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Tuy nhiên, do đây là trường hợp ngoại lệ cho phép bỏ qua một số điều kiện thông thường nên cần có cơ chế ghi nhận và kiểm tra căn cứ ra quyết định.
Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định yêu cầu người ra quyết định phải ghi nhận cụ thể diễn biến, dấu hiệu nguy hiểm và lý do không thể chờ thực hiện các điều kiện thông thường quy định tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều 7;.
Đồng thời lưu giữ thông tin, tài liệu liên quan để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và giải trình. Việc bổ sung quy định này nhằm bảo đảm thẩm quyền được trao được thực hiện đúng mục đích, đúng căn cứ, hạn chế nguy cơ bị lạm dụng.
Góp ý vào Điều 7, đại biểu Dương Khắc Mai - Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng cho rằng, dự thảo Luật đã bổ sung điều kiện phải ưu tiên áp dụng các biện pháp huy động khác trước khi quyết định trưng mua, trưng dụng.
Đồng thời cho phép người có thẩm quyền quyết định ngay trong trường hợp có nguy cơ trực tiếp đe dọa tính mạng, sức khỏe của người dân và quốc phòng, an ninh.
Tuy nhiên, tại điểm c khoản 2 Điều 7, dự thảo Luật cho phép không phải đáp ứng các điều kiện quy định tại điểm a và điểm b, trong khi căn cứ xác định nguy cơ trực tiếp chủ yếu dựa trên thông tin và nhận định tại thời điểm quyết định.
Theo đại biểu, đây là ngoại lệ cần thiết nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bị vận dụng quá rộng.
Do đó, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm lập và lưu giữ hồ sơ xác định tình huống cấp bách, trong đó nêu rõ lý do không thể áp dụng các biện pháp huy động khác, quy mô tài sản cần huy động.
Theo đại biểu, những yêu cầu này không làm chậm quá trình xử lý tại hiện trường nhưng sẽ tạo căn cứ để kiểm tra, hậu kiểm, đồng thời bảo vệ cả người dân và người thi hành công vụ.
Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, các ý kiến của đại biểu sôi nổi, trách nhiệm, trí tuệ, thể hiện rõ quan điểm, cơ bản đồng thuận và đánh giá cao, nhất trí với nhiều nội dung của dự thảo luật đã được Chính phủ tiếp thu giải trình trên cơ sở ý kiến đại biểu Quốc hội phát biểu tại thảo luận tổ.
Các đại biểu cũng góp ý thêm nhiều vấn đề cụ thể, thẳng thắn, tâm huyết, phân tích đánh giá sâu sắc những tồn tại, vướng mắc và đề xuất phương án chỉnh lý, hoàn thiện nhiều quy định của dự thảo luật, cả về nội dung các điều khoản và kỹ thuật lập pháp.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã phát biểu tiếp thu, giải trình các vấn đề quan trọng được các đại biểu Quốc hội quan tâm.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội phối hợp với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổng hợp đầy đủ ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội gửi Chính phủ và các cơ quan có liên quan để nghiên cứu, tiếp thu giải trình và báo cáo lại đại biểu Quốc hội.
